Act 1 Scene 1

นอกจากการโหยหาอย่างเปล่าประโยชน์ สิ่งที่เรามักทำได้ดีที่สุด

ผ่านผู้ตีความที่ป่วยไข้ หรือผู้ที่อ่อนแอ

กลับกลายเป็นว่ามิใช่ฝีมือเรา หรือไม่ได้รับอนุญาต ส่วนสิ่งที่เลวร้ายที่สุด ซึ่งบ่อยครั้ง

เมื่อตกอยู่ในมือของผู้ที่หยาบกระด้าง กลับถูกป่าวประกาศ

ว่าเป็นผลงานที่ดีที่สุดของเรา หากเราจะหยุดนิ่ง

เพราะกลัวว่าการเคลื่อนไหวจะถูกเยาะเย้ยหรือตำหนิ

เราคงต้องหยั่งรากลึกลงตรงที่นั่งอยู่นี้

หรือเป็นเพียงรูปปั้นที่ประทับนิ่งอยู่เท่านั้น

กษัตริย์

สิ่งที่ทำได้ดี

และทำด้วยความระมัดระวัง ย่อมปราศจากความกลัว

แต่สิ่งที่ทำโดยไม่มีแบบอย่าง ผลลัพธ์ของมัน

ย่อมเป็นสิ่งที่น่ากลัว ท่านมีบรรทัดฐาน

ของคำสั่งนี้หรือไม่? ข้าเชื่อว่าไม่มี

เราต้องไม่พรากราษฎรออกจากกฎหมายของเรา

แล้วนำพวกเขามาผูกติดกับความต้องการของเรา หนึ่งในหกส่วนของทุกคนหรือ?

เป็นการจัดเก็บที่น่าสั่นสะท้าน! ดูเถิด เราตัด

ทั้งกิ่ง เปลือก และส่วนของเนื้อไม้จากทุกต้น

และแม้เราจะเหลือรากไว้ แต่เมื่อถูกถากถางเช่นนี้

อากาศก็จะดูดซับน้ำเลี้ยงไปจนหมด จงส่งจดหมายของเรา

ไปยังทุกมณฑลที่มีการร้องเรียนเรื่องนี้ พร้อมคำอภัยโทษ

แก่ทุกคนที่ปฏิเสธการบังคับใช้คำสั่งนี้ ขอให้จัดการเสีย

ข้ามอบหมายให้ท่านดูแล

วูลซีย์

[พูดกับเลขานุการ] มานี่ซิ

จงเขียนจดหมายถึงทุกมณฑล

ถึงพระกรุณาและการอภัยโทษของกษัตริย์ เหล่าสามัญชนที่ทุกข์ระทม

แทบจะนึกไม่ถึงตัวข้าพเจ้า จงป่าวประกาศออกไป

ว่าการยกเลิกคำสั่งและการอภัยโทษนี้

เกิดขึ้นได้เพราะการทูลขอของข้าพเจ้า แล้วข้าพเจ้าจะแนะนำ

ขั้นตอนต่อไปให้ท่านในภายหลัง

[เลขานุการออกไป]

ผู้สำรวจเข้ามา

ราชินีแคทเธอรีน

หม่อมฉันเสียใจที่ดุ๊กแห่งบักกิงแฮม

ต้องตกอยู่ในความไม่พอพระทัยของฝ่าบาท

ราชา

มันสร้างความโศกเศร้าแก่ผู้คนมากมาย

สุภาพบุรุษผู้นั้นเป็นผู้มีความรู้และเป็นนักพูดที่หาตัวจับยากยิ่ง

ไม่มีผู้ใดจะผูกพันกับธรรมชาติได้มากกว่าเขา การฝึกฝนของเขานั้นล้ำเลิศ

จนเขาสามารถให้ความรู้และสั่งสอนแม้แต่ครูผู้ยิ่งใหญ่

โดยไม่ต้องแสวงหาความช่วยเหลือจากผู้ใดนอกเหนือจากตนเอง ทว่าจงดูเถิด

เมื่อคุณประโยชน์อันสูงส่งเหล่านี้มิได้ถูกนำไปใช้ในทางที่เหมาะสม

เมื่อจิตใจเริ่มเน่าเฟะ

สิ่งเหล่านั้นกลับกลายเป็นรูปแบบที่ชั่วร้าย และอัปลักษณ์กว่าเดิมถึงสิบเท่า

เมื่อเทียบกับยามที่เคยงดงาม ชายผู้สมบูรณ์พร้อมผู้นี้

ผู้ซึ่งเคยถูกจารึกไว้ในหมู่สิ่งมหัศจรรย์ และยามที่พวกเรา

ตั้งใจฟังอย่างหลงใหลจนมิอาจรู้สึกว่า

ชั่วโมงแห่งการพูดของเขานั้นยาวนานแม้เพียงนาทีเดียว—เขานั้น ท่านหญิง

ได้นำเอาความสง่างามที่เคยมี

มาแปรเปลี่ยนเป็นนิสัยที่อัปลักษณ์ และกลายเป็นผู้ที่ดำมืด

ราวกับถูกชโลมด้วยเขม่าจากนรก จงนั่งลงข้างเราเถิด ท่านจะได้ยิน—

นี่คือคนสนิทที่เขาไว้วางใจ—เรื่องราวเกี่ยวกับเขา

ซึ่งจะทำให้เกียรติยศต้องโศกเศร้า จงให้เขาเล่าถึง

พฤติกรรมที่กล่าวมาข้างต้น ซึ่งเรา

มิอาจรู้สึกเฉยเมยได้ และมิอาจฟังได้มากเกินไป

วูลซีย์

จงก้าวออกมา และจงเล่าด้วยจิตใจที่กล้าหาญถึงสิ่งที่ท่าน

ในฐานะพสกนิกรผู้ระแวดระวัง ได้รวบรวมมา

จากดุ๊กแห่งบัคกิงแฮม

ราชา

จงพูดออกมาตามตรง

ผู้ตรวจการ

ประการแรก เป็นเรื่องปกติของเขา—ซึ่งมักจะปรากฏในคำพูด

ของเขาทุกวัน—ว่าหากองค์ราชา

เสด็จสวรรคตโดยไม่มีรัชทายาท เขาจะหาทาง

ชิงคทาแห่งอำนาจมาเป็นของตน ข้าพเจ้าได้ยินเขา

กล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับลูกเขยของเขา

ลอร์ดอาเบอร์กาเวนนี ซึ่งเขาได้สาบานข่มขู่

ว่าจะแก้แค้นคาร์ดินัล

วูลซีย์

ขอฝ่าบาทโปรดสังเกต

ความคิดอันตรายในประเด็นนี้

ซึ่งมิได้เกิดจากความปรารถนาดีต่อพระองค์

แต่เจตจำนงของเขานั้นชั่วร้ายยิ่งนัก และมันแผ่ขยาย

ไปไกลกว่าพระองค์ ไปถึงมิตรสหายของพระองค์ด้วย

ราชินีแคทเธอรีน

ท่านลอร์ดคาร์ดินัลผู้ทรงความรู้

โปรดแจ้งทุกเรื่องด้วยความเมตตาเถิด

ราชา

พูดต่อไป

เขาใช้เหตุผลใดอ้างสิทธิ์ในมงกุฎ?

จากการสิ้นพระชนม์ของเราหรือ? เจ้าเคยได้ยินเขา

พูดถึงประเด็นนี้

ในเวลาใดบ้างหรือไม่?

ผู้ตรวจการ

เขาถูกชักนำไปสู่สิ่งนี้

ด้วยคำทำนายอันเพ้อฝันของนิโคลัส เฮนตัน

ราชา

เฮนตันผู้นั้นคือใคร?

ผู้ตรวจการ

ท่านครับ เขาเป็นนักบวชชาวชาร์ทรูซ์

เป็นผู้รับคำสารภาพของเขา ผู้ซึ่งป้อนคำพูด

เรื่องอำนาจสูงสุดให้แก่เขาในทุกชั่วขณะ

ราชา

เจ้ารู้เรื่องนี้ได้อย่างไร?

ผู้ตรวจการ

ไม่นานก่อนที่ฝ่าบาทจะเสด็จไปยังฝรั่งเศส

ขณะที่ท่านดุ๊กอยู่ที่โรงแรมเดอะโรส ภายในเขตตำบล

เซนต์ลอว์เรนซ์ พอลท์นีย์ ท่านได้ถามข้าพเจ้า

ว่าชาวลอนดอนพูดกันอย่างไร

เกี่ยวกับการเดินทางไปฝรั่งเศส ข้าพเจ้าตอบว่า

ผู้คนเกรงว่าชาวฝรั่งเศสจะทรยศ

ซึ่งจะเป็นอันตรายต่อองค์ราชา ทันใดนั้นท่านดุ๊ก

จึงกล่าวว่านั่นคือสิ่งที่น่ากังวลจริงๆ และเขาสงสัยว่า

มันจะเป็นการพิสูจน์ความจริงของถ้อยคำบางคำ

ที่กล่าวโดยนักบวชผู้ศักดิ์สิทธิ์ “ซึ่งบ่อยครั้ง” เขากล่าว

“ได้ส่งข่าวมาถึงข้าพเจ้า โดยขอให้ข้าพเจ้าอนุญาตให้

จอห์น เดอ ลา คาร์ ผู้ช่วยศาสนาของข้าพเจ้า ได้ใช้เวลาช่วงหนึ่ง

เพื่อรับฟังเรื่องสำคัญบางประการจากเขา

ซึ่งหลังจากนั้น ภายใต้ตราประทับของการสารภาพบาป

เขาได้สาบานอย่างเคร่งครัดว่าสิ่งที่เขาพูดนั้น

ผู้ช่วยศาสนาของข้าพเจ้าห้ามบอกแก่สิ่งมีชีวิตใดๆ นอกจาก

ข้าพเจ้าเพียงผู้เดียว ด้วยความมั่นใจและสำรวม

เขาจึงกล่าวต่ออย่างช้าๆ ว่า ‘ทั้งองค์ราชาและรัชทายาท

ข้าพเจ้าขอบอกท่านดุ๊ก—จะไม่มีวันรุ่งเรือง จงให้ท่านดุ๊กพยายาม

ช่วงชิงความรักจากสามัญชน ท่านดุ๊ก

จะได้ปกครองอังกฤษ’”

ราชินีแคทเธอรีน

หากข้ารู้จักท่านดี

ท่านเคยเป็นผู้ตรวจการของท่านดุ๊ก และต้องพ้นจากตำแหน่ง

เพราะการร้องเรียนของเหล่าผู้เช่า จงระวังให้ดี

อย่าได้กล่าวหาผู้สูงศักดิ์ด้วยความโกรธแค้น

จนทำลายจิตวิญญาณที่สูงส่งกว่าของท่านเอง ข้าขอบอกว่า จงระวัง—

ใช่ ข้าขอวิงวอนท่านจากใจจริง

ราชา

ปล่อยให้เขาพูดต่อ

ดำเนินต่อไปเถิด

ผู้สำรวจ

ข้าขอเอาวิญญาณเป็นประกันว่าข้าจะพูดแต่ความจริง ข้าได้กราบทูลท่านดุ๊กไปว่า ด้วยเล่ห์กลของปีศาจ ภิกษุรูปนั้นอาจถูกล่อลวงได้ และมันเป็นเรื่องอันตรายที่ท่านจะครุ่นคิดเรื่องนี้ลึกซึ้งเกินไป จนกระทั่งมันก่อตัวเป็นแผนการบางอย่าง ซึ่งหากท่านเชื่อตามนั้น ก็มีแนวโน้มสูงที่จะลงมือทำ ท่านตอบว่า “ช่างเถิด มันทำอันตรายอะไรข้าไม่ได้หรอก” และยังกล่าวเสริมอีกว่า หากพระราชาทรงสิ้นพระชนม์ในช่วงที่ประชวรครั้งล่าสุด หัวของท่านคาร์ดินัลและเซอร์โธมัส โลเวลล์ คงได้หลุดจากบ่าไปแล้ว

พระราชา

หะ! อะไรนะ ร้ายกาจถึงเพียงนี้เชียวหรือ! อา ฮ่า! ชายผู้นี้มีเล่ห์กลชั่วร้าย เจ้ายังมีอะไรจะบอกอีกหรือไม่

ผู้สำรวจ

มีพะย่ะค่ะ ฝ่าบาท

พระราชา

ว่ามา

ผู้สำรวจ

ขณะอยู่ที่กรีนิช หลังจากที่ฝ่าบาททรงตำหนิท่านดุ๊ก เรื่องเซอร์วิลเลียม บูลเมอร์—

พระราชา

ข้าจำได้ว่าในช่วงเวลานั้น ในฐานะข้ารับใช้ที่สาบานตนต่อข้า ท่านดุ๊กจึงยังคงเก็บเขาไว้ใช้งาน แต่ว่าต่อเถิด เกิดอะไรขึ้นหลังจากนั้น

ผู้สำรวจ

ท่านกล่าวว่า “หากข้าถูกจองจำเพราะเรื่องนี้” ข้าคิดว่าท่านหมายถึงการถูกส่งตัวไปยังหอคอย “ข้าคงจะสวมบทบาทตามที่บิดาของข้าตั้งใจจะกระทำต่อริชาร์ดผู้ชิงบัลลังก์ ผู้ซึ่งขณะอยู่ที่ซอลส์บรี ได้ทูลขอเข้าเฝ้า และหากคำขอนั้นได้รับอนุญาต เขาก็จะแสร้งทำเป็นจงรักภักดี แล้วจึงปักมีดลงบนตัวพระองค์”

พระราชา

กบฏยักษ์ปักหลั่น!

วูลซีย์

เอาละ ท่านหญิง ให้ฝ่าบาททรงมีพระชนม์ชีพอย่างเสรี และให้ชายผู้นี้ต้องติดคุกเถิด

ราชินีแคทเธอรีน

ขอพระเจ้าทรงเยียวยาทุกสิ่ง

พระราชา

เจ้ายังมีอะไรจะพูดอีกใช่ไหม ว่ามาสิ

ผู้สำรวจ

หลังจากที่กล่าวถึง “บิดาของท่านดุ๊ก” และ “มีด” ท่านก็ยืดตัวขึ้น มือหนึ่งจับกริช อีกมือหนึ่งวางบนหน้าอก พร้อมกับช้อนสายตาขึ้น แล้วกล่าวคำสาบานอันน่าสะพรึงกลัว โดยมีใจความว่า หากท่านถูกปฏิบัติอย่างเลวร้าย ท่านจะทำสิ่งที่เหนือกว่าบิดาของท่าน เช่นเดียวกับที่การลงมือกระทำนั้นเหนือกว่าความตั้งใจที่ลังเล

พระราชา

นั่นคือจุดหมายของมัน คือการปักมีดลงบนตัวเรา มันถูกจับกุมแล้ว จงเรียกมันมาพิจารณาคดีทันที หากมันสามารถหาความเมตตาจากกฎหมายได้ ก็จงรับไป แต่หากไม่มี ก็อย่าได้มาขอความเมตตาจากเรา ไม่ว่ากลางวันหรือกลางคืน มันคือกบฏอย่างที่สุด!

[ทุกคนออกไป]

ฉากที่ 3 ห้องรอรับรองในพระราชวัง

ลอร์ดแชมเบอร์เลน และลอร์ดแซนดี้ส เข้ามา

แชมเบอร์เลน

เป็นไปได้หรือที่มนตราจากฝรั่งเศสจะหลอกล่อผู้คนให้ตกอยู่ในความลึกลับที่แปลกประหลาดเช่นนี้

แซนดี้ส

ธรรมเนียมใหม่ๆ แม้จะดูน่าขันเพียงใด หรือแม้จะดูไม่สมชายเพียงใด แต่ผู้คนก็ยังคงปฏิบัติตาม

แชมเบอร์เลน

เท่าที่ข้าเห็น สิ่งดีๆ ทั้งหมดที่ชาวอังกฤษได้รับจากการเดินทางครั้งล่าสุด ก็มีเพียงแค่การทำหน้าตาเลียนแบบฝรั่งเศสเพียงหนึ่งหรือสองท่า แต่พวกเขาก็ทำได้แนบเนียนทีเดียว เพราะเมื่อพวกเขาทำหน้านั้น เจ้าจะสาบานได้ทันทีว่าจมูกของพวกเขาคงเคยเป็นที่ปรึกษาให้เปแป็งหรือโคลทาริอุส เพราะพวกเขาทำตัววางท่าทางราวกับเป็นผู้สูงศักดิ์เช่นนั้น

แซนดี้ส

พวกเขามีท่าเดินแบบใหม่ และเดินกะเผลกด้วย ใครที่เห็นพวกเขาเดินครั้งแรกคงคิดว่าโรคข้อเท้าบวมหรือโรคขาอ่อนแรงกำลังระบาดในหมู่พวกเขา

แชมเบอร์เลน

พับผ่าสิ! ท่านลอร์ด เสื้อผ้าของพวกเขานั้นตัดเย็บตามแบบพวกนอกรีต จนข้าแน่ใจว่าพวกเขาคงสลัดคราบชาวคริสต์ทิ้งไปหมดสิ้นแล้ว

เซอร์โธมัส โลเวลล์ เข้ามา

ว่าอย่างไร? มีข่าวอะไรบ้าง เซอร์โธมัส โลเวลล์?

โลเวลล์

ให้ตายเถิด ท่านลอร์ด ข้าไม่ได้ยินข่าวอะไรเลย นอกจากประกาศฉบับใหม่ที่ถูกติดไว้ที่ประตูวัง

แชมเบอร์เลน

ประกาศเรื่องอะไรหรือ?

โลเวลล์

เรื่องการปรับปรุงพฤติกรรมของเหล่าสุภาพบุรุษนักเดินทาง ผู้ที่ทำให้ราชสำนักเต็มไปด้วยการทะเลาะวิวาท การซุบซิบ และช่างตัดเสื้อ

แชมเบอร์เลน

ข้าดีใจที่เห็นประกาศนั้น ตอนนี้ข้าอยากจะขอให้พวกมงซิเออร์ทั้งหลายตระหนักว่า ข้าราชสำนักอังกฤษก็อาจจะเป็นผู้มีความรู้ได้ โดยไม่จำเป็นต้องเคยเห็นพระราชวังลูฟร์เลยแม้แต่ครั้งเดียว

โลเวลล์

พวกเขาต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง

เพราะเงื่อนไขระบุไว้เช่นนั้น คือต้องละทิ้งเศษเสี้ยว

ของความโง่เขลาและท่าทางระรื่นที่ได้มาจากฝรั่งเศส

รวมถึงความเขลาอันน่าเกรงขามทั้งปวง

ที่ติดตัวมาด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการประลองหรือการจุดพลุ

ที่หลอกใช้ผู้ที่เหนือกว่าด้วยปัญญาต่างด้าว

ต้องละทิ้งความศรัทธาในกีฬาเทนนิสและถุงเท้ายาว

กางเกงสั้นที่รัดจนเป็นรอย และวิถีการเดินทางเหล่านั้น

แล้วกลับมาทำตัวให้เหมือนสุภาพบุรุษผู้ซื่อสัตย์อีกครั้ง

มิเช่นนั้นก็จงกลับไปหาเพื่อนเล่นกลุ่มเดิมของพวกเขา ที่นั่นข้าคิดว่า

พวกเขาคงจะได้รับสิทธิพิเศษให้ปลดปล่อย

ความสำส่อนที่หลงเหลืออยู่ และถูกหัวเราะเยาะเอาได้

แซนดีส์

ถึงเวลาต้องให้ยาถ่ายเสียแล้ว โรคของพวกเขานั้น

ช่างติดต่อกันได้ง่ายเหลือเกิน

แชมเบอร์เลน

ช่างน่าเสียดายแทนเหล่าเลดี้ของเรา

ที่จะต้องสูญเสียความฟุ้งเฟ้ออันประณีตเหล่านี้ไป!

โลเวลล์

อา ให้ตายเถอะ

ท่านลอร์ด มันคงเป็นเรื่องน่าเศร้าจริงๆ พวกลูกนอกสมรสเจ้าเล่ห์

มีกลเม็ดอันรวดเร็วในการล่อลวงเลดี้

เพลงฝรั่งเศสกับเสียงไวโอลินนั้นไม่มีสิ่งใดเทียบได้เลย

แซนดีส์

ขอให้ปีศาจดีดไวโอลินใส่พวกมันเถิด! ข้าดีใจที่พวกเขากำลังจะไป

เพราะมั่นใจได้เลยว่าไม่มีทางเปลี่ยนสันดานพวกเขาได้ บัดนี้

ลอร์ดบ้านนอกผู้ซื่อสัตย์เช่นข้า ซึ่งถูกทิ้งให้พ้นจากเกมมานาน

อาจนำบทเพลงเรียบง่ายของตนมาขับขาน

และได้รับฟังเป็นเวลาหนึ่งชั่วโมง และให้ตายเถอะ

คงจะถูกนับว่าเป็นดนตรีที่ทันสมัยด้วย

แชมเบอร์เลน

พูดได้ดี ท่านลอร์ดแซนดีส์

ฟันน้ำนมของท่านยังไม่หลุดหมดสินะ

แซนดีส์

ไม่ครับ ท่านลอร์ด

และจะไม่หลุดตราบเท่าที่ข้ายังมีแรงสู้

แชมเบอร์เลน

เซอร์โทมัส

ท่านกำลังจะไปที่ใดหรือ?

โลเวลล์

ไปที่บ้านท่านคาร์ดินัลครับ

ท่านลอร์ดเองก็เป็นแขกด้วยเช่นกัน

แชมเบอร์เลน

โอ้ จริงด้วย

คืนนี้ท่านจัดงานเลี้ยงอาหารค่ำ และเป็นงานใหญ่

สำหรับเหล่าลอร์ดและเลดี้จำนวนมาก ข้าขอรับประกันว่า

ความงามของอาณาจักรนี้จะมารวมตัวกันที่นั่น

โลเวลล์

นักบวชท่านนั้นช่างมีจิตใจโอบอ้อมอารีเสียจริง

มือของท่านช่างอุดมสมบูรณ์ดั่งผืนดินที่เลี้ยงดูเรา

หยาดน้ำค้างของท่านโปรยปรายไปทั่วทุกแห่ง

แชมเบอร์เลน

ไม่มีข้อสงสัยว่าท่านเป็นผู้สูงส่ง

แต่เคยมีคนปากเสียบางคนพูดถึงท่านเป็นอย่างอื่น

แซนดีส์

เขาก็พูดได้ครับ ท่านลอร์ด เพราะท่านคาร์ดินัลมีปัญญาจะทำเช่นนั้น

สำหรับท่านแล้ว การตระหนี่คงเป็นบาปที่ร้ายแรงกว่าคำสอนที่ผิดเพี้ยน

ผู้ที่อยู่ในตำแหน่งเช่นท่านควรจะใจกว้างที่สุด

เพราะพวกเขาถูกวางไว้เพื่อให้เป็นแบบอย่าง

แชมเบอร์เลน

จริง เป็นเช่นนั้น

แต่ปัจจุบันมีน้อยคนที่ทำเป็นแบบอย่างได้ยิ่งใหญ่เพียงนี้ เรือของข้าจอดรออยู่

ท่านลอร์ดโปรดตามมาเถิด มาเถิด เซอร์โทมัสผู้ใจดี

มิเช่นนั้นเราจะสาย ซึ่งข้าไม่อยากให้เป็นเช่นนั้น

เพราะข้าได้นัดกับเซอร์เฮนรี กิลด์ฟอร์ดไว้

ว่าคืนนี้เราจะเป็นผู้ควบคุมดูแลงาน

แซนดีส์

ข้าขอตามท่านลอร์ดไป

[ทุกคนออกไป]