บทที่ 8

เช่นเดียวกับในร่างกายตามธรรมชาติ สิ่งใดที่หากขาดไปแล้วองค์รวมไม่อาจดำรงอยู่ได้ สิ่งนั้นจึงจะถูกยอมรับว่าเป็นส่วนหนึ่งของร่างกาย ในทำนองเดียวกัน จึงเป็นที่ประจักษ์ว่าในรัฐทางการเมือง มิใช่ทุกสิ่งที่จำเป็นต่อรัฐจะถูกถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของรัฐ และมิใช่ทุกชุมชนที่ประกอบกันขึ้นเป็นหนึ่งเดียวจะเป็นเช่นนั้น เพราะสิ่งที่จะเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนได้นั้นต้องเป็นสิ่งที่ใช้ร่วมกันและเป็นสิ่งเดียวกันสำหรับชุมชน ไม่ว่าพวกเขาจะได้รับส่วนแบ่งนั้นอย่างเท่าเทียมหรือไม่ก็ตาม ดังเช่น อาหาร ที่ดิน หรือสิ่งอื่นในทำนองเดียวกัน

แต่เมื่อสิ่งหนึ่งเป็นไปเพื่อประโยชน์ของบุคคลหนึ่ง และอีกสิ่งหนึ่งเป็นไปเพื่อประโยชน์ของอีกบุคคลหนึ่ง ในลักษณะนี้ย่อมไม่มีสิ่งใดที่คล้ายคลึงกับชุมชน เว้นแต่ว่าฝ่ายหนึ่งเป็นผู้สร้างและอีกฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ใช้ ดังเช่น ความสัมพันธ์ระหว่างเครื่องมือที่ใช้ในการทำงานกับตัวช่าง เพราะไม่มีสิ่งใดร่วมกันระหว่างบ้านกับผู้สร้างบ้าน นอกจากว่าศิลปะของผู้สร้างบ้านนั้นถูกนำมาใช้กับตัวบ้าน ดังนั้น ทรัพย์สินจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับรัฐ แต่ทรัพย์สินมิใช่ส่วนหนึ่งของรัฐ แม้ว่าทรัพย์สินหลายประเภทจะมีชีวิตก็ตาม

ทว่านครคือชุมชนของผู้ที่เท่าเทียมกัน โดยมีจุดประสงค์เพื่อเสพสุขกับชีวิตที่ดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ และชีวิตที่มีความสุขที่สุดซึ่งเป็นชีวิตที่ดีที่สุดนั้น ประกอบด้วยการปฏิบัติอย่างสมบูรณ์ซึ่งพลังแห่งคุณธรรม ดังนั้น เมื่อบางคนมีโอกาสมาก บางคนมีโอกาสน้อย หรือไม่มีโอกาสเลยในการใช้พลังเหล่านี้ จึงเป็นที่ประจักษ์ว่านี่คือสาเหตุของความแตกต่างระหว่างนครและชุมชนต่างๆ ที่ปรากฏ เพราะในขณะที่แต่ละแห่งพยายามไขว่คว้าหาสิ่งที่ดีที่สุดด้วยวิธีการที่หลากหลายและแตกต่างกัน พวกเขาจึงก่อให้เกิด [1328b] วิถีการดำเนินชีวิตและรูปแบบการปกครองที่แตกต่างกัน

บัดนี้เราจักพิจารณาว่าสิ่งใดบ้างที่หากขาดไปแล้ว นครย่อมไม่อาจดำรงอยู่ได้ เพราะสิ่งที่เราเรียกว่าส่วนประกอบของนครนั้นจำเป็นต้องสถิตอยู่ในนคร และเราจะเข้าใจเรื่องนี้ได้อย่างชัดเจน หากเราทราบถึงจำนวนสิ่งที่จำเป็นสำหรับนคร ประการแรก ผู้อยู่อาศัยต้องมีอาหาร ประการที่สอง ศิลปวิทยาการ เพราะเครื่องมือหลายอย่างเป็นสิ่งจำเป็นในการดำรงชีวิต ประการที่สาม อาวุธ เพราะจำเป็นที่ชุมชนต้องมีกองกำลังติดอาวุธภายในตนเอง ทั้งเพื่อค้ำจุนการปกครองของตนให้พ้นจากผู้ที่อาจขัดขืนคำสั่งภายใน และเพื่อป้องกันตนจากผู้ที่อาจพยายามโจมตีจากภายนอก ประการที่สี่ รายได้จำนวนหนึ่ง ทั้งเพื่อความจำเป็นภายในของรัฐและเพื่อกิจการสงคราม ประการที่ห้า ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นเรื่องสำคัญที่สุด คือการสถาปนาทางศาสนา ประการที่หก ตามลำดับแต่เป็นสิ่งจำเป็นอันดับแรก คือศาลเพื่อตัดสินทั้งคดีอาญาและคดีแพ่ง สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งในทุกรัฐ กล่าวได้ว่า นครคือกลุ่มคนที่มิได้มารวมตัวกันโดยบังเอิญ

แต่รวมตัวกันด้วยจุดประสงค์เพื่อสร้างหลักประกันให้ตนมีอิสระและมีการป้องกันตนเองที่เพียงพอ และหากขาดสิ่งใดที่จำเป็นต่อจุดประสงค์เหล่านี้ ย่อมเป็นไปไม่ได้ที่เป้าหมายดังกล่าวจะบรรลุผลในสถานการณ์เช่นนั้น ดังนั้น จึงจำเป็นที่นครต้องมีความสามารถในการจัดหาทุกสิ่งเหล่านี้ ซึ่งเพื่อการนี้ จำเป็นต้องมีกสิกรในจำนวนที่เหมาะสมเพื่อจัดหาอาหาร รวมถึงช่างฝีมือ ทหาร ผู้มั่งคั่ง นักบวช และผู้พิพากษา เพื่อตัดสินว่าสิ่งใดถูกต้องและเหมาะสม