องก์ที่สาม

(เสียงแตรดนตรี)

(ซีซาร์, บรูตัส, แคสสิอุส, แคสกา, เดซียัส, เมเทลลัส, เทรโบนิอุส, ซินนา, แอนโทนี, เลพิดัส, อาร์ติเมโดรัส, พูบลิอุส และผู้พยากรณ์ ปรากฏตัว)

ซีซาร์: วันไอดส์แห่งเดือนมีนาคมมาถึงแล้ว

ผู้พยากรณ์: มาถึงแล้วขอรับซีซาร์ แต่ยังไม่พ้นไป

อาร์ติเมโดรัส: คำนับซีซาร์: โปรดอ่านจดหมายฉบับนี้ด้วย

เดซียัส: เทรโบนิอุสปรารถนาให้ท่านอ่าน

(ในเวลาที่ท่านสะดวกที่สุด) คำร้องขออันนอบน้อมฉบับนี้ของเขา

อาร์ติเมโดรัส: โอ ซีซาร์ โปรดอ่านของข้าก่อน: เพราะคำร้องของข้า

เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับซีซาร์โดยตรง โปรดอ่านเถิดซีซาร์ผู้ยิ่งใหญ่

ซีซาร์: เรื่องที่เกี่ยวข้องกับตัวเราเอง จะถูกจัดการเป็นลำดับสุดท้าย

อาร์ติเมโดรัส: อย่าช้าเลยซีซาร์ โปรดอ่านเดี๋ยวนี้

ซีซาร์: อะไรกัน เจ้าหมอนี่บ้าไปแล้วหรือ?

พูบลิอุส: เจ้าโง่ หลีกทางไป

แคสสิอุส: อะไรกัน เจ้าจะยื่นคำร้องในถนนเชียวหรือ?

จงตามมาที่แคปิโทลเถิด

ปอปิลลิอุส: ข้าขอให้กิจการของท่านในวันนี้ประสบความสำเร็จ

แคสสิอุส: กิจการอะไรหรือ ปอปิลลิอุส?

ปอปิลลิอุส: ลาก่อน

บรูตัส: ปอปิลลิอุส เลนา พูดว่าอย่างไรหรือ แคสสิอุส?

แคสสิอุส: เขาอวยพรให้กิจการของเราในวันนี้ประสบความสำเร็จ:

ข้าเกรงว่าแผนการของเราจะถูกล่วงรู้เสียแล้ว

บรูตัส: ดูเขาสิ เขากำลังมุ่งหน้าไปหาซีซาร์ สังเกตเขาไว้

แคสสิอุส: แคสกา จงเตรียมตัวให้พร้อม เพราะข้าเกรงว่าจะถูกขัดขวาง

บรูตัส เราควรทำอย่างไร? หากเรื่องนี้ถูกล่วงรู้

ไม่แคสสิอุสหรือซีซาร์ที่จะได้หันหลังกลับ

เพราะข้าจะปลิดชีพตนเองเสีย

บรูตัส: แคสสิอุส จงมั่นคงไว้:

ปอปิลลิอุส เลนา มิได้พูดถึงแผนการของเรา

ดูเขาสิ เขายังยิ้มอยู่ และซีซาร์ก็ไม่มีท่าทีเปลี่ยนแปลง

แคสสิอุส: เทรโบนิอุสรู้เวลาของเขาแล้ว: ดูนั่นสิบรูตัส

เขากำลังล่อ มาร์ค แอนโทนี ให้พ้นทางไป

เดไซอัส: เมเทลลัส ซิมเบอร์ อยู่ที่ใด ให้เขาเข้ามา และรีบยื่นคำร้องต่อซีซาร์โดยพลัน

บรูตัส: เขาเตรียมพร้อมแล้ว จงรุดเข้าไปและสนับสนุนเขา

ซินนา: คาสกา ท่านคือคนแรกที่ชูมือขึ้น

ซีซาร์: ทุกคนพร้อมแล้วหรือ? มีสิ่งใดผิดพลาดประการใด ที่ซีซาร์และวุฒิสภาต้องแก้ไข?

เมเทลลัส: โอ้นายเหนือหัว ผู้ทรงอำนาจและเกรียงไกรยิ่ง เมเทลลัส ซิมเบอร์ ขอน้อมหัวใจอันนอบน้อมวางลงแทบเบื้องพระบาท

ซีซาร์: ข้าต้องขัดเจ้า ซิมเบอร์ การก้มกราบและการแสดงความนอบน้อมเช่นนี้ อาจทำให้เลือดในกายของปุถุชนเดือดพล่าน และเปลี่ยนกฎเกณฑ์หรือกฤษฎีกาแรกให้กลายเป็นเพียงเรื่องเล่นของเด็ก อย่าได้เขลาคิดว่าซีซาร์จะมีเลือดขบถที่สามารถหลอมละลายความไม่หวั่นไหวได้ด้วยสิ่งที่ใช้ล่อลวงคนโง่ ข้าหมายถึงคำหวาน การก้มกราบที่ต่ำต้อย และการประจบสอพลอราวกับสุนัข พี่ชายของเจ้าถูกเนรเทศตามกฎหมาย หากเจ้าจะก้มกราบ อ้อนวอน และประจบเพื่อเขา ข้าจะขับไล่เจ้าออกไปให้พ้นทางราวกับสุนัขตัวหนึ่ง จงรู้เถิดว่าซีซาร์มิเคยทำผิด และหากไม่มีเหตุอันควร พระองค์ย่อมมิยอมเปลี่ยนแปลงการตัดสินใจ

เมเทลลัส: ไม่มีเสียงใดที่คู่ควรไปกว่าเสียงของข้า ที่จะก้องกังวานอย่างไพเราะในโสตประสาทของซีซาร์ผู้ยิ่งใหญ่ เพื่อขอให้ยกเลิกการเนรเทศพี่ชายของข้าหรือ?

บรูตัส: ข้าขอจุมพิตพระหัตถ์ แต่มิใช่เพื่อการประจบสอพลอ ซีซาร์ ข้าปรารถนาให้ท่านคืนอิสรภาพแก่ปูบลิอุส ซิมเบอร์ ในทันที

ซีซาร์: อะไรนะ บรูตัส?

คาสสิอุส: โปรดประทานอภัย ซีซาร์ โปรดอภัย คาสสิอุสขอหมอบราบแทบพระบาท เพื่อขอให้ท่านคืนสิทธิเสรีภาพแก่ปูบลิอุส ซิมเบอร์

ซีซาร์: ข้าคงจะหวั่นไหวหากข้าเป็นเช่นพวกเจ้า หากข้าสามารถอ้อนวอนเพื่อขอให้ใจคนเปลี่ยน คำอ้อนวอนย่อมทำให้ข้าหวั่นไหว แต่ข้านั้นมั่นคงดุจดาวเหนือ ซึ่งความเที่ยงแท้และสถิตนิ่งนั้นไม่มีสิ่งใดในห้วงนภากาศจะเทียบเคียงได้ ท้องฟ้าถูกแต้มด้วยประกายดาวนับไม่ถ้วน ทั้งหมดคือไฟและส่องแสงระยิบระยับ แต่มีเพียงดวงเดียวเท่านั้นที่รักษาตำแหน่งของตนไว้ได้ เช่นเดียวกับในโลกนี้ ซึ่งเต็มไปด้วยผู้คน ผู้คนมีเนื้อหนัง มีเลือด และมีความรู้สึก ทว่าในบรรดาคนเหล่านั้น ข้ารู้จักเพียงผู้เดียวที่ยึดมั่นในตำแหน่งของตนอย่างไม่สั่นคลอน ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งใด และผู้นั้นคือข้า ข้าจะแสดงให้เห็นในเรื่องนี้ว่า ข้าไม่หวั่นไหวที่ซิมเบอร์ต้องถูกเนรเทศ และจะยังคงไม่หวั่นไหวเพื่อรักษาคำสั่งนั้นไว้

ซินนา: โอ ซีซาร์

ซีซาร์: ออกไป! เจ้าคิดจะยกเขาโอลิมปัสขึ้นหรือ?

เดไซอัส: มหาซีซาร์

ซีซาร์: บรูตัสคุกเข่าอยู่อย่างไร้ประโยชน์เช่นนี้หรือ?

คาสกา: จงใช้มือพูดแทนข้าเถิด

(พวกเขาแทงซีซาร์)

ซีซาร์: เจ้าด้วยหรือ บรูตัส? — ถ้าเช่นนั้น ซีซาร์ก็ขอสิ้นใจ

(สิ้นใจ)

ซินนา: เสรีภาพ อิสรภาพ ทรราชตายแล้ว จงวิ่งออกไป ประกาศให้ก้องไปตามท้องถนน

คาสสิอุส: บางคนจงไปที่แท่นปราศรัยสาธารณะ และตะโกนว่า เสรีภาพ อิสรภาพ และการคืนสิทธิเสรีภาพ

บรูตัส: ประชาชนและท่านสมาชิกวุฒิสภา อย่าได้ตระหนก อย่าหนี จงยืนอยู่กับที่ หนี้ของความทะเยอทะยานถูกชำระแล้ว

คาสกา: บรูตัส จงไปที่แท่นปราศรัยเถิด

เดไซอัส: คาสสิอุสด้วยเช่นกัน

บรูตัส: ปูบลิอุสอยู่ที่ใด?

ซินนา: อยู่นี่ครับ ตกตะลึงกับเหตุจลาจลครั้งนี้จนทำอะไรไม่ถูก

เมเทลลัส: จงยืนหยัดไว้ด้วยกัน มิเช่นนั้นมิตรสหายของซีซาร์อาจจะ—

บรูตัส: อย่าพูดเรื่องการยืนหยัดเลย ปูบลิอุส จงเบิกบานใจเถิด จะไม่มีอันตรายใดๆ เกิดขึ้นกับท่าน หรือชาวโรมันคนใดทั้งสิ้น จงบอกพวกเขาเช่นนั้น ปูบลิอุส

คาสสิอุส: และทิ้งพวกเราไว้ที่นี่ ปูบลิอุส มิเช่นนั้นหากผู้คนที่กรูเข้ามาอาจทำอันตรายต่อผู้สูงวัยเช่นท่านได้

บรูตัส: ทำตามนั้นเถิด และอย่าให้ใครต้องมารับผิดชอบการกระทำนี้ นอกจากพวกเราผู้ลงมือ

(เทรโบนิอุสเข้ามา)

คาสสิอุส: แอนโทนีอยู่ที่ใด?

เทรโบนิอุส: หนีกลับบ้านไปด้วยความตระหนก ทั้งชาย หญิง และเด็ก ต่างจ้องมอง ร้องตะโกน และวิ่งพล่าน ราวกับเป็นวันพิพากษา

บรูตัส: เหล่าเทพีแห่งโชคชะตา เราจะยอมรับความประสงค์ของท่าน เราย่อมรู้ว่าเราต้องตาย เพียงแต่เวลาและการยื้อวันเวลาออกไปเท่านั้นที่มนุษย์ยังกังวล

คาสกา: เพราะผู้ใดที่ตัดอายุขัยออกไปยี่สิบปี ก็เท่ากับตัดเวลาแห่งความกลัวตายออกไปยี่สิบปีด้วยเช่นกัน

บรูตัส: ยอมรับเถิด และเมื่อนั้นความตายก็คือรางวัล เช่นเดียวกับพวกเรามิตรสหายของซีซาร์ ผู้ซึ่งได้ตัดทอนเวลาแห่งความหวาดกลัวความตายของเขาให้สั้นลง โน้มตัวลงเถิดชาวโรมัน โน้มตัวลง และให้เราชำระล้างมือในโลหิตของซีซาร์จนถึงข้อศอก และชโลมดาบของเราให้ชุ่มโชก แล้วจงเดินออกไปสู่ลานตลาด โบกอาวุธสีแดงฉานเหนือศีรษะ และตะโกนก้องพร้อมกันว่า สันติภาพ เสรีภาพ และอิสรภาพ

แคสสิอุส: เช่นนั้นก็จงโน้มตัวลงและชำระล้างเถิด อีกกี่กาลสมัยข้างหน้า ฉากอันยิ่งใหญ่ของเรานี้จะถูกนำมาแสดงซ้ำ ในรัฐที่ยังไม่ถือกำเนิด และด้วยสำเนียงที่ยังไม่มีใครรู้จัก?

บรูตัส: อีกกี่คราที่ซีซาร์จะต้องหลั่งเลือดเพื่อความบันเทิง โดยทอดร่างอยู่บนฐานของปอมเปย์เช่นนี้ โดยไม่มีค่าไปกว่าธุลีดิน?

แคสสิอุส: ทุกครั้งที่สิ่งนั้นเกิดขึ้น เราจะถูกขานนามในฐานะกลุ่มคนที่มอบอิสรภาพให้แก่บ้านเมือง

เดซิวส: เอาละ เราจะออกไปกันหรือยัง?

แคสสิอุส: ไปสิ ทุกคนแยกย้ายกันไป บรูตัสจะเป็นผู้นำ และเราจะติดตามเบื้องหลังเขาด้วยหัวใจที่กล้าหาญและยอดเยี่ยมที่สุดของโรม

(คนรับใช้เข้ามา)

บรูตัส: ช้าก่อน ใครมาที่นี่? มิตรของแอนโทนีหรือ

คนรับใช้: บรูตัสสั่งให้ข้าพเจ้าคุกเข่าลงเช่นนี้ มาร์ค แอนโทนี สั่งให้ข้าพเจ้าหมอบลงเช่นนี้ และในขณะที่หมอบราบอยู่นี้ ท่านสั่งให้ข้าพเจ้ากล่าวว่า บรูตัสนั้นสูงส่ง ฉลาด กล้าหาญ และซื่อสัตย์ ส่วนซีซาร์นั้นทรงอำนาจ เด็ดเดี่ยว สง่างาม และเปี่ยมด้วยเมตตา จงบอกว่า ข้าพเจ้ารักบรูตัสและยกย่องเขา จงบอกว่า ข้าพเจ้าเคยยำเกรงซีซาร์ ยกย่องเขา และรักเขา หากบรูตัสจะกรุณาให้แอนโทนีเข้าพบได้อย่างปลอดภัย และได้รับคำชี้แจงว่าซีซาร์สมควรตายอย่างไร มาร์ค แอนโทนี จะไม่รักซีซาร์ผู้ล่วงลับ มากไปกว่ารักบรูตัสผู้มีชีวิตอยู่

แต่จะติดตามโชคชะตาและกิจการของบรูตัสผู้สูงส่ง ฝ่าฟันภยันตรายของรัฐที่ยังไม่เคยมีใครย่างกราย ด้วยความศรัทธาอันเที่ยงแท้ นายแอนโทนีของข้าพเจ้ากล่าวไว้เช่นนี้

บรูตัส: นายของเจ้าเป็นชาวโรมันที่ฉลาดและกล้าหาญ ข้าไม่เคยคิดว่าเขาเป็นอย่างอื่น บอกเขาว่า หากเขาปรารถนาจะมายังที่แห่งนี้ เขาจะได้รับคำตอบ และด้วยเกียรติของข้า เขาจะได้จากไปโดยไม่ถูกแตะต้อง

คนรับใช้: ข้าพเจ้าจะไปนำตัวท่านมาเดี๋ยวนี้

(คนรับใช้ ออกไป)

บรูตัส: ข้ารู้ว่าเราจะได้เขามาเป็นมิตรที่ดี

แคสสิอุส: ข้าก็หวังเช่นนั้น แต่ข้ายังมีใจที่หวาดเกรงเขามาก และลางสังหรณ์ของข้ายังคงเตือนอย่างรุนแรงถึงจุดนี้

(แอนโทนี เข้ามา)

บรูตัส: และนี่คือแอนโทนี ยินดีต้อนรับ มาร์ค แอนโทนี

แอนโทนี: โอ ซีซาร์ผู้ยิ่งใหญ่! ท่านต้องมานอนต่ำต้อยเช่นนี้หรือ? ชัยชนะ เกียรติยศ ความรุ่งโรจน์ และทรัพย์สงครามทั้งหมดของท่าน หดเหลือเพียงพื้นที่เล็กน้อยนี้หรือ? ลาก่อนเถิด สุภาพบุรุษทั้งหลาย ข้าไม่รู้ว่าพวกท่านตั้งใจจะทำสิ่งใด ใครอีกที่ต้องถูกปลิดเลือด ใครอีกที่ถูกมองว่าเกินพอดี หากเป็นตัวข้าเอง ก็ไม่มีชั่วโมงใดจะเหมาะสมไปกว่าชั่วโมงที่ซีซาร์ตาย และไม่มีเครื่องมือใดจะมีค่าไปกว่าดาบของพวกท่าน ซึ่งบัดนี้มั่งคั่งด้วยโลหิตที่สูงส่งที่สุดในโลก ข้าขอวิงวอน หากพวกท่านเกลียดชังข้า ในยามที่มือสีม่วงคล้ำของพวกท่านยังคงร้อนระอุและมีควันกรุ่นเช่นนี้ จงสนองความต้องการของท่านเถิด จะมีชีวิตอยู่ไปอีกพันปี ข้าก็คงไม่พบเวลาที่เหมาะสมจะตายเท่านี้ ไม่มีสถานที่ใดจะทำให้ข้าพึงพอใจ และไม่มีวิธีการตายใด จะดีไปกว่าการถูกปลิดชีพที่นี่ ข้างกายซีซาร์ และด้วยน้ำมือของพวกท่าน ผู้เป็นจิตวิญญาณที่ยอดเยี่ยมและเป็นนายแห่งยุคสมัยนี้

บรูตัส: โอ แอนโทนี! อย่าขอความตายจากเราเลย แม้ตอนนี้เราจะดูนองเลือดและโหดเหี้ยม ดังที่ท่านเห็นได้จากมือและสิ่งที่พวกเราเพิ่งกระทำลงไป แต่ขอให้ท่านมองเพียงแค่มือของเรา และภารกิจนองเลือดที่มือเหล่านี้ได้ทำลงไป ท่านไม่ได้เห็นหัวใจของเรา ซึ่งเต็มไปด้วยความสงสาร และด้วยความสงสารต่อความผิดพลาดโดยรวมของโรม ดังที่ไฟขับไล่ไฟ ความสงสารและความสงสารนั่นเองที่ทำให้เกิดการกระทำนี้ต่อซีซาร์ สำหรับท่านแล้ว ดาบของเรามีปลายทื่อดุจตะกั่ว มาร์ค แอนโทนี อาวุธของเราอาจเปี่ยมด้วยแรงอาฆาต แต่หัวใจของเรานั้นเปี่ยมด้วยไมตรีจิตแบบพี่น้อง ขอต้อนรับท่านด้วยความรัก ความปรารถนาดี และความเคารพ

แคสสิอุส: เสียงของท่านจะมีน้ำหนักเท่ากับทุกคน ในการจัดสรรยศถาบรรดาศักดิ์ใหม่ๆ

บรูตัส: ขอเพียงท่านจงอดทน รอจนกว่าเราจะระงับ

ความตื่นตระหนกของฝูงชนที่กำลังเสียสติด้วยความกลัว

แล้วเมื่อนั้น เราจะแจ้งเหตุผลแก่ท่าน

ว่าเหตุใดข้า ผู้ซึ่งรักซีซาร์ในยามที่ลงดาบสังหารเขา

จึงได้กระทำการเช่นนี้

แอนโทนี: ข้ามิได้สงสัยในปัญญาของท่าน

ขอให้ทุกท่านยื่นมืออันเปื้อนเลือดมาให้ข้า

เริ่มจากท่านมาร์คัส บรูตัส ข้าขอจับมือท่าน

ถัดมา ไคอัส คาสสิอุส ข้าขอจับมือท่าน

เดซียัส บรูตัส ท่านด้วย เมเทลลัส ท่านด้วย

ซินนา ท่านด้วย และคาสก้าผู้กล้าหาญ ท่านด้วย

แม้จะเป็นคนสุดท้าย แต่ความรักมิได้น้อยไปกว่ากัน เทรโบนิอุสผู้ใจดี ท่านด้วย

สุภาพบุรุษทุกท่าน อนิจจา ข้าควรจะกล่าวสิ่งใด

ในยามที่ความน่าเชื่อถือของข้าตั้งอยู่บนพื้นอันลื่นไถล

จนท่านทั้งหลายคงต้องมองข้าในทางที่เลวร้ายอย่างใดอย่างหนึ่ง

ไม่เป็นคนขลาดเขลา ก็เป็นคนประจบสอพลอ

ที่ว่าข้ารักท่าน ซีซาร์ โอ้ นั่นคือความจริง

หากดวงวิญญาณของท่านกำลังจ้องมองพวกเราอยู่ในขณะนี้

ท่านมิเจ็บปวดรวดร้าวเกินกว่าความตายของท่านหรอกหรือ

ที่เห็นแอนโทนีของท่าน กำลังประนีประนอม

และจับมืออันเปื้อนเลือดกับศัตรูของท่านเช่นนี้

โอ้ ผู้สูงส่งยิ่ง หากในเบื้องหน้าศพของท่าน

ข้ามีดวงตามากเท่ากับบาดแผลที่ท่านได้รับ

และมีน้ำตาไหลรินเร็วเท่ากับเลือดที่หลั่งออกมา

มันคงจะเหมาะสมกับข้ามากกว่า การมาตกลง

เป็นมิตรกับเหล่าศัตรูของท่าน

ขออภัยข้าด้วย จูเลียส ณ ที่แห่งนี้คือที่ซึ่งท่าน กวางผู้องอาจ ถูกไล่ล่า

ณ ที่แห่งนี้ท่านล้มลง และ ณ ที่แห่งนี้ เหล่านายพรานยืนล้อมรอบ

ประทับตราลงบนซากของท่าน และอาบชโลมด้วยเลือดในแม่น้ำเลธี

โอ้ โลกเอ๋ย เจ้าคือป่าใหญ่สำหรับกวางตัวนี้

และกวางตัวนี้ก็คือหัวใจของโลกใบนี้โดยแท้

ท่านนอนทอดกายอยู่ที่นี่ ดูช่างคล้ายกับกวาง

ที่ถูกเจ้าชายหลายพระองค์รุมสังหารยิ่งนัก

คาสสิอุส: แอนโทนี

แอนโทนี: ขออภัยข้าด้วย ไคอัส คาสสิอุส

เหล่าศัตรูของซีซาร์คงจะกล่าวว่า

การกระทำเช่นนี้ในฐานะมิตร คือความถ่อมตัวที่เย็นชา

คาสสิอุส: ข้ามิได้ตำหนิที่ท่านยกย่องซีซาร์เช่นนั้น

แต่ท่านประสงค์จะตกลงกับพวกเราอย่างไร

ท่านจะยอมรับการเป็นหนึ่งในมิตรสหายของพวกเรา

หรือจะให้เราเดินหน้าต่อไปโดยมิต้องพึ่งพาท่าน

แอนโทนี: เพราะเหตุนั้นข้าจึงจับมือพวกท่าน แต่ในความเป็นจริง

ข้ากลับไขว้เขวไปจากจุดประสงค์ เมื่อก้มมองดูซีซาร์

ข้าเป็นมิตรกับพวกท่านทุกคน และรักพวกท่านทุกคน

ด้วยความหวังว่า พวกท่านจะให้เหตุผลแก่ข้า

ว่าเหตุใด และในเรื่องใด ที่ซีซาร์จึงเป็นอันตราย

บรูตัส: มิเช่นนั้น ภาพที่เห็นนี้คงดูป่าเถื่อนยิ่งนัก

เหตุผลของพวกเรานั้นเต็มไปด้วยความปรารถนาดี

จนต่อให้ท่านเป็นแอนโทนี บุตรชายของซีซาร์

ท่านก็คงจะพึงพอใจ

แอนโทนี: นั่นคือทั้งหมดที่ข้าแสวงหา

และยิ่งไปกว่านั้น ข้าขอร้องขอให้ข้าได้

นำร่างของเขาไปยังลานตลาด

และขึ้นบนปะรำพิธีในฐานะมิตร

เพื่อกล่าวคำไว้อาลัยในพิธีศพของเขา

บรูตัส: เราจะอนุญาต แอนโทนี

คาสสิอุส: บรูตัส ข้าขอคุยกับท่านสักคำ

ท่านไม่รู้หรอกว่ากำลังทำอะไรอยู่ อย่าได้ยินยอม

ให้แอนโทนีกล่าวในพิธีศพเป็นอันขาด

ท่านไม่รู้หรือว่าผู้คนจะถูกปลุกปั่นได้เพียงใด

จากถ้อยคำที่เขาจะกล่าวออกมา

บรูตัส: ขอท่านอภัย

ข้าจะเป็นผู้ขึ้นปะรำพิธีก่อนด้วยตนเอง

เพื่อชี้แจงเหตุผลแห่งการตายของซีซาร์

ส่วนสิ่งที่แอนโทนีจะกล่าวนั้น ข้าจะประกาศว่า

เขากล่าวโดยได้รับอนุญาตและความยินยอมจากเรา

และเรายินดีให้ซีซาร์ได้รับ

พิธีกรรมและความถูกต้องตามธรรมเนียมทุกประการ

มันจะเกิดผลดีมากกว่าจะสร้างความเสียหายแก่เรา

คาสสิอุส: ข้าไม่รู้ว่าอะไรจะเกิดขึ้น ข้าไม่ชอบใจเลย

บรูตัส: แอนโทนี จงนำร่างของซีซาร์ไป

ในคำกล่าวไว้อาลัย ท่านห้ามตำหนิพวกเรา

แต่จงกล่าวแต่สิ่งดีๆ เท่าที่ท่านจะนึกได้เกี่ยวกับซีซาร์

และจงบอกว่าท่านทำเช่นนี้โดยการอนุญาตของพวกเรา

มิเช่นนั้น ท่านจะไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ

กับพิธีศพของเขา และท่านจะได้กล่าว

บนปะรำพิธีเดียวกันกับที่ข้าจะขึ้นไป

หลังจากที่ข้ากล่าวจบแล้ว

แอนโทนี: ให้เป็นเช่นนั้นเถิด

ข้ามิปรารถนาสิ่งใดมากกว่านี้

บรูตัส: ถ้าเช่นนั้น จงเตรียมร่างให้พร้อม แล้วตามพวกเรามา

(ทุกคนออกไป)

(แอนโทนีอยู่เพียงลำพัง)

โอ้ โปรดอภัยให้ข้าเถิด เจ้าเศษดินผู้หลั่งเลือด

ที่ข้าช่างอ่อนน้อมและสุภาพต่อพวกเพชฌฆาตเหล่านี้

เจ้าคือซากปรักหักพังของบุรุษผู้สูงส่งที่สุด

เท่าที่เคยมีชีวิตอยู่ในกระแสแห่งกาลเวลา

วิบัติจงเกิดแก่หัตถ์ที่หลั่งโลหิตอันล้ำค่านี้

เหนือบาดแผลของเจ้า บัดนี้ข้าขอพยากรณ์

(ซึ่งประหนึ่งปากที่ใบ้หู เปิดริมฝีปากสีทับทิมออก

เพื่ออ้อนวอนขอเสียงและถ้อยคำจากลิ้นของข้า)

คำสาปแช่งจะตกลงสู่ร่างกายของมวลมนุษย์

ความโกรธแค้นภายในบ้าน และความขัดแย้งกลางเมืองอันดุเดือด

จะปกคลุมไปทั่วทุกส่วนของอิตาลี

โลหิตและการทำลายล้างจะกลายเป็นเรื่องปกติ

และภาพอันน่าสยดสยองจะกลายเป็นความคุ้นชิน

จนเหล่ามารดาจะเพียงแต่ยิ้ม เมื่อได้เห็น

ทารกของตนถูกหั่นเป็นชิ้นๆ ด้วยหัตถ์แห่งสงคราม

ความสงสารทั้งปวงจะถูกบีบคั้นด้วยความชินชาต่อการกระทำอันโหดเหี้ยม

และวิญญาณของซีซาร์จะออกท่องไปเพื่อล้างแค้น

โดยมีเทพีอาทีเคียงข้าง ร้อนแรงดั่งมาจากนรก

จะกู่ร้องในดินแดนแห่งนี้ ด้วยสุรเสียงของกษัตริย์

สั่งให้ทำลายล้าง และปล่อยสุนัขสงครามให้หลุดจากโซ่ตรวน

เพื่อให้การกระทำอันโสมมนี้ ส่งกลิ่นตลบอบอวลเหนือพื้นปฐพี

พร้อมด้วยซากศพมนุษย์ที่คร่ำครวญขอการฝังร่าง

(คนรับใช้ของออกตาเวียน เข้ามา)

เจ้าปรนนิบัติออกตาเวียส ซีซาร์ ใช่หรือไม่

คนรับใช้: ข้าพเจ้าทำขอรับ มาร์ค แอนโทนี

แอนโทนี: ซีซาร์ได้เขียนจดหมายเรียกให้เขามายังกรุงโรม

คนรับใช้: เขาได้รับจดหมายแล้ว และกำลังเดินทางมา

และสั่งให้ข้าพเจ้าบอกท่านด้วยวาจาว่า—

โอ้ ซีซาร์!

แอนโทนี: หัวใจเจ้าช่างเปี่ยมล้น จงถอยไปและร่ำไห้เถิด

ข้าเห็นว่าความโศกเศร้ากำลังติดต่อจากดวงตาของข้า

เมื่อเห็นหยาดน้ำตาแห่งความทุกข์ระทมคลออยู่ในตาของเจ้า

น้ำตาก็เริ่มไหลริน นายของเจ้ากำลังมาใช่หรือไม่

คนรับใช้: คืนนี้เขาพักอยู่ห่างจากกรุงโรมไม่เกินเจ็ดลีคขอรับ

แอนโทนี: จงรีบควบม้ากลับไปโดยเร็ว

และบอกเขาถึงสิ่งที่เกิดขึ้น

ที่นี่คือโรมที่โศกเศร้า โรมที่อันตราย

ยังไม่ใช่โรมที่ปลอดภัยสำหรับออกตาเวียส

จงรีบไปและบอกเขาเช่นนั้น แต่จงรอสักครู่

เจ้าจะยังไม่กลับไป จนกว่าข้าจะนำร่างนี้

ไปยังลานตลาด ที่นั่นข้าจะลองใช้

สุนทรพจน์ของข้า ดูว่าผู้คนจะตอบสนองอย่างไร

ต่อผลลัพธ์อันโหดร้ายจากน้ำมือคนเลือดเย็นเหล่านี้

และตามนั้น เจ้าจงนำไปบอก

แก่ออกตาเวียสหนุ่ม ถึงสถานการณ์ของสรรพสิ่ง

ส่งมือเจ้ามาให้ข้า

(ทั้งหมดออกไป)

(บรูตัสเข้ามาและขึ้นสู่ธรรมาสน์ พร้อมด้วยแคสสิอุสและเหล่าสามัญชน)

สามัญชน: เราต้องการคำตอบ ขอให้เราได้รับคำตอบ

บรูตัส: เช่นนั้นจงตามข้ามา และรับฟังข้าเถิดมิตรสหาย

แคสสิอุส ท่านจงไปยังถนนอีกสายหนึ่ง

และแบ่งจำนวนคนออกไป

ผู้ใดที่ต้องการฟังข้าพูด ให้พำนักอยู่ที่นี่

ผู้ใดที่ต้องการตามแคสสิอุส จงไปกับเขา

และเหตุผลอันเป็นสาธารณะจะถูกชี้แจง

ถึงการตายของซีซาร์

สามัญชน 1: ข้าจะฟังบรูตัสพูด

สามัญชน 2: ข้าจะฟังแคสสิอุส และเปรียบเทียบเหตุผลของทั้งสอง

เมื่อเราได้ฟังคำชี้แจงของแต่ละคนแล้ว

สามัญชน 3: บรูตัสผู้สูงส่งขึ้นไปแล้ว เงียบเถิด

บรูตัส: โปรดอดทนรอจนถึงที่สุด

ชาวโรมัน พี่น้องร่วมชาติ และมิตรสหายทั้งหลาย โปรดฟังข้าพเจ้าในเหตุผลของข้าพเจ้า และจงเงียบเสียเพื่อให้ท่านได้ยิน จงเชื่อข้าพเจ้าด้วยเกียรติของข้าพเจ้า และจงคำนึงถึงเกียรติของข้าพเจ้าเพื่อให้ท่านเชื่อถือ จงวินิจฉัยข้าพเจ้าด้วยปัญญาของท่าน และจงปลุกประสาทสัมผัสของท่านให้ตื่นตัว เพื่อที่ท่านจะได้ตัดสินได้อย่างเที่ยงตรงยิ่งขึ้น หากในที่ประชุมแห่งนี้มีผู้ใดที่เป็นมิตรสหายผู้ใกล้ชิดของซีซาร์ ข้าพเจ้าขอกล่าวแก่เขาว่า ความรักที่บรูตัสมีต่อซีซาร์นั้น มิได้น้อยไปกว่าความรักที่เขามีต่อซีซาร์เลย หากมิตรสหายผู้นั้นถามว่า

เหตุใดบรูตัสจึงลุกขึ้นต่อต้านซีซาร์ คำตอบของข้าพเจ้าคือ มิใช่ว่าข้าพเจ้ารักซีซาร์น้อยลง แต่เป็นเพราะข้าพเจ้ารักโรมมากกว่า ท่านปรารถนาให้ซีซาร์มีชีวิตอยู่ และพวกท่านทุกคนต้องตายในฐานะทาส หรือปรารถนาให้ซีซาร์ตาย เพื่อให้พวกท่านทุกคนได้มีชีวิตอยู่อย่างเสรี? ในฐานะที่ซีซาร์รักข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจึงหลั่งน้ำตาให้เขา ในฐานะที่เขาโชคดี ข้าพเจ้าจึงยินดีด้วย ในฐานะที่เขากล้าหาญ ข้าพเจ้าจึงยกย่องเขา แต่ในฐานะที่เขาทะเยอทะยาน ข้าพเจ้าจึงสังหารเขา นี่คือน้ำตาเพื่อความรักของเขา ความยินดีเพื่อโชคชะตาของเขา เกียรติยศเพื่อความกล้าหาญของเขา และความตายเพื่อความทะเยอทะยานของเขา มีผู้ใดในที่นี้ที่ต่ำต้อยจนอยากเป็นข้าทาสหรือไม่?

หากมี จงพูดออกมา เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น ข้าพเจ้าได้ล่วงเกินเขาแล้ว มีผู้ใดในที่นี้ที่หยาบช้าจนไม่อยากเป็นชาวโรมันหรือไม่? หากมี จงพูดออกมา เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น ข้าพเจ้าได้ล่วงเกินเขาแล้ว มีผู้ใดในที่นี้ที่ชั่วช้าจนไม่รักประเทศชาติของตนหรือไม่? หากมี จงพูดออกมา เพราะถ้าเป็นเช่นนั้น ข้าพเจ้าได้ล่วงเกินเขาแล้ว ข้าพเจ้าจะหยุดเพื่อรอคำตอบ

ทุกคน: ไม่มีเลยบรูตัส ไม่มีเลย

บรูตัส: เช่นนั้นข้าพเจ้าก็มิได้ล่วงเกินผู้ใด ข้าพเจ้ามิได้ทำอะไรต่อซีซาร์ มากไปกว่าที่พวกท่านจะพึงทำต่อบรูตัส เรื่องราวการตายของเขาได้ถูกบันทึกไว้ในแคปิตอลแล้ว เกียรติยศในส่วนที่เขามีคุณค่ามิได้ถูกลดทอน และความผิดที่ทำให้เขาต้องรับโทษประหารก็มิได้ถูกขยายความ

(มาร์ค แอนโทนี เข้ามาพร้อมกับร่างของซีซาร์)

ร่างของเขามาถึงแล้ว โดยมีมาร์ค แอนโทนี เป็นผู้ไว้อาลัย แม้เขาจะไม่มีส่วนในการสังหาร แต่เขาจะได้รับผลประโยชน์จากการตายครั้งนี้ นั่นคือตำแหน่งในรัฐ ซึ่งพวกท่านทุกคนก็ย่อมได้รับเช่นกัน ข้าพเจ้าขอลาไปด้วยสิ่งนี้ว่า ในเมื่อข้าพเจ้าสังหารผู้ที่รักข้าพเจ้าที่สุดเพื่อประโยชน์ของโรม ข้าพเจ้าก็มีกริชเล่มเดียวกันนี้ไว้สำหรับตนเอง เมื่อใดที่ประเทศชาติปรารถนาความตายของข้าพเจ้า

ทุกคน: บรูตัสจงเจริญ จงเจริญ จงเจริญ

คนที่ 1: จงนำเขากลับบ้านอย่างสมเกียรติ

คนที่ 2: จงสร้างรูปปั้นให้เขาเคียงคู่กับบรรพบุรุษ

คนที่ 3: ให้เขาเป็นซีซาร์เสียเถิด

คนที่ 4: คุณงามความดีของซีซาร์ จงมาสถิตอยู่ในตัวบรูตัส

คนที่ 1: เราจะนำเขากลับบ้าน ด้วยเสียงโห่ร้องและกึกก้อง

บรูตัส: พี่น้องร่วมชาติของข้าพเจ้า

คนที่ 2: เงียบก่อน จงเงียบ บรูตัสกำลังพูด

คนที่ 1: เงียบเสีย

บรูตัส: พี่น้องร่วมชาติที่รัก โปรดปล่อยให้ข้าพเจ้าจากไปเพียงลำพัง และ (เห็นแก่ข้าพเจ้า) จงพำนักอยู่ที่นี่กับแอนโทนี จงให้เกียรติแก่ร่างของซีซาร์ และให้เกียรติแก่คำปราศรัยที่กล่าวถึงเกียรติยศของซีซาร์ ซึ่งมาร์ค แอนโทนี ได้รับอนุญาตให้กล่าว (โดยการยินยอมของพวกเรา) ข้าพเจ้าขอวิงวอนพวกท่าน อย่าให้ผู้ใดจากไป นอกจากข้าพเจ้าเพียงผู้เดียว จนกว่าแอนโทนีจะกล่าวจบ

(บรูตัสออกไป)

คนที่ 1: หยุดก่อน และขอให้เราได้ฟังมาร์ค แอนโทนี

คนที่ 3: ให้เขาขึ้นไปบนที่นั่งสาธารณะ เราจะฟังเขา แอนโทนีผู้สูงศักดิ์ เชิญขึ้นไปเถิด

แอนโทนี: เห็นแก่บรูตัส ข้าพเจ้าจึงรู้สึกเป็นหนี้บุญคุณพวกท่าน

คนที่ 4: เขาพูดอะไรเกี่ยวกับบรูตัส?

คนที่ 3: เขาบอกว่า เห็นแก่บรูตัส เขาจึงรู้สึกเป็นหนี้บุญคุณพวกเราทุกคน

คนที่ 4: จะดีกว่าไหมถ้าเขาไม่พูดจาให้ร้ายบรูตัสที่นี่?

คนที่ 1: ซีซาร์ผู้นี้เป็นทรราช

คนที่ 3: ใช่ แน่นอนที่สุด เราโชคดีที่โรมหลุดพ้นจากเขาเสียที

คนที่ 2: เงียบเถิด ให้เราฟังว่าแอนโทนีจะพูดอะไร

แอนโทนี: ชาวโรมันผู้สุภาพทั้งหลาย

ทุกคน: เงียบเสีย ให้เราได้ฟังเขา

แอนโทนี: เพื่อนเอ๋ย ชาวโรมัน และพี่น้องร่วมชาติ โปรดฟังข้าพเจ้า

ข้าพเจ้ามาเพื่อฝังศพซีซาร์ มิใช่มาเพื่อสรรเสริญเขา

ความชั่วที่มนุษย์ก่อ ย่อมคงอยู่หลังความตาย

แต่ความดีมักถูกฝังกลบไปพร้อมกับร่างไร้วิญญาณ

ขอให้เป็นเช่นนั้นกับซีซาร์ด้วยเถิด บรูตัสผู้สูงส่ง

ได้บอกพวกท่านว่าซีซาร์นั้นทะเยอทะยาน

หากเป็นเช่นนั้นจริง ก็นับเป็นความผิดอันร้ายแรง

และซีซาร์ก็ได้ชดใช้ความผิดนั้นอย่างแสนสาหัสแล้ว

ณ ที่นี้ ด้วยการอนุญาตจากบรูตัสและคนอื่นๆ

(เพราะบรูตัสเป็นคนมีเกียรติ

และพวกเขาทุกคนก็เช่นกัน ทุกคนล้วนเป็นคนมีเกียรติ)

ข้าพเจ้าจึงมากล่าวคำไว้อาลัยในงานศพของซีซาร์

เขาเป็นมิตรของข้าพเจ้า ซื่อสัตย์ และเที่ยงธรรมต่อข้าพเจ้าเสมอ

แต่บรูตัสกล่าวว่า เขาเป็นคนทะเยอทะยาน

และบรูตัสก็เป็นคนมีเกียรติ

เขาได้นำเชลยศึกมากมายกลับมาสู่โรม

ซึ่งเงินค่าไถ่เหล่านั้นได้เติมเต็มคลังหลวงจนเต็มเปี่ยม

สิ่งนี้ดูเป็นการทะเยอทะยานในสายตาของซีซาร์หรือ?

ยามที่คนยากไร้ร่ำไห้ ซีซาร์ก็ทรงหลั่งน้ำตาด้วย

ความทะเยอทะยานควรจะถูกสร้างขึ้นจากสิ่งที่แข็งกร้าวมากกว่านี้

ทว่าบรูตัสกล่าวว่า เขาเป็นคนทะเยอทะยาน

และบรูตัสก็เป็นคนมีเกียรติ

พวกท่านทุกคนย่อมเห็นแล้ว ในวันฉลองลูเปอร์คัล

ข้าพเจ้าได้ถวายมงกุฎกษัตริย์แก่เขาถึงสามครา

และเขาก็ปฏิเสธทั้งสามครา นี่หรือคือความทะเยอทะยาน?

แต่บรูตัสกล่าวว่า เขาเป็นคนทะเยอทะยาน

และแน่นอนว่าเขาเป็นคนมีเกียรติ

ข้าพเจ้ามิได้พูดเพื่อหักล้างสิ่งที่บรูตัสกล่าว

แต่ข้าพเจ้ามาอยู่ตรงนี้ เพื่อพูดในสิ่งที่ข้าพเจ้ารู้

พวกท่านทุกคนเคยรักเขา มิใช่โดยไร้เหตุผล

แล้วเหตุใดเล่า จึงรั้งพวกท่านมิให้โศกเศร้าเสียใจแก่เขา?

โอ้ ความยุติธรรมเอ๋ย! เจ้าหนีหายไปสู่พวกสัตว์เดรัจฉาน

และมนุษย์ได้สูญเสียสติปัญญาไปสิ้น โปรดอดทนกับข้าพเจ้าด้วย

หัวใจของข้าพเจ้าอยู่ในโลงศพนั้นกับซีซาร์

และข้าพเจ้าต้องหยุดนิ่ง จนกว่าหัวใจนั้นจะกลับคืนมาสู่ข้าพเจ้า

1 ข้าว่าคำพูดของเขามีเหตุผลยิ่งนัก

2 หากเจ้าพิจารณาเรื่องนี้ให้ดี ซีซาร์ถูกกระทำอย่างไม่เป็นธรรมยิ่ง

3 เขามีเจ้านายหรือ? ข้าเกรงว่าจะมีผู้ที่เลวร้ายกว่ามาแทนที่เขา

4 ฟังคำพูดเขาสิ เขาไม่ยอมรับมงกุฎ

ดังนั้นจึงแน่ชัดว่า เขาไม่ได้ทะเยอทะยาน

1 หากเป็นเช่นนั้นจริง บางคนคงยอมสละทุกสิ่งเพื่อยอมรับมัน

2 น่าสงสารเหลือเกิน ดวงตาของเขาแดงก่ำราวกับไฟจากการร่ำไห้

3 ไม่มีใครในโรมจะสูงส่งไปกว่าแอนโทนีอีกแล้ว

4 ฟังเขาสิ เขาเริ่มพูดอีกครั้งแล้ว

แอนโทนี: เพียงเมื่อวานนี้ คำสั่งของซีซาร์อาจสยบได้ทั้งโลก

แต่บัดนี้เขานอนทอดร่างอยู่ตรงนั้น

และไม่มีใครแม้แต่คนยากจนที่สุดที่จะแสดงความเคารพต่อเขา

โอ้ ท่านผู้เจริญ! หากข้าพเจ้าปรารถนาจะปลุกปั่น

หัวใจและจิตใจของพวกท่านให้ลุกฮือและโกรธแค้น

ข้าพเจ้าคงจะทำผิดต่อบรูตัส และทำผิดต่อแคสสิอุส

ผู้ซึ่ง (พวกท่านทุกคนทราบดี) เป็นคนมีเกียรติ

ข้าพเจ้าจะไม่ทำผิดต่อพวกเขา ข้าพเจ้าขอเลือก

ที่จะทำผิดต่อผู้ล่วงลับ ทำผิดต่อตนเองและพวกท่าน

ดีกว่าจะทำผิดต่อคนมีเกียรติเช่นนั้น

แต่ที่นี่มีแผ่นหนัง พร้อมตราประทับของซีซาร์

ข้าพเจ้าพบมันในห้องส่วนตัวของเขา มันคือพินัยกรรม

ขอเพียงให้สามัญชนได้ยินพินัยกรรมฉบับนี้

(ซึ่งโปรดอภัยให้ข้าพเจ้า) ข้าพเจ้ามิได้ตั้งใจจะอ่านมัน

แล้วพวกเขาคงจะรีบไปจุมพิตบาดแผลของซีซาร์ผู้ล่วงลับ

และนำผ้าเช็ดหน้าไปชุบเลือดอันศักดิ์สิทธิ์ของเขา

ใช่แล้ว จะขอเส้นผมเพียงเส้นเดียวเพื่อเป็นที่ระลึก

และเมื่อถึงคราวตาย ก็จะระบุไว้ในพินัยกรรมของตน

มอบให้เป็นมรดกอันล้ำค่า

แก่ลูกหลานสืบไป

4 เราอยากฟังพินัยกรรม อ่านมันเถิด มาร์ก แอนโทนี

ทุกคน: พินัยกรรม พินัยกรรม! เราจะฟังพินัยกรรมของซีซาร์

แอนโทนี: โปรดอดทนเถิดเพื่อนผู้ใจดี ข้าพเจ้ามิอาจอ่านมันได้

ไม่สมควรที่พวกท่านจะรู้ว่าซีซาร์รักพวกท่านเพียงใด

พวกท่านมิใช่ไม้ มิใช่หิน แต่เป็นมนุษย์

และเมื่อเป็นมนุษย์ ได้ยินพินัยกรรมของซีซาร์

มันจะจุดไฟในตัวท่าน มันจะทำให้ท่านคลุ้มคลั่ง

เป็นการดีแล้วที่ท่านไม่รู้ว่าท่านคือทายาทของเขา

เพราะหากท่านรู้ โอ้ จะเกิดอะไรขึ้นกันเล่า?

4 อ่านพินัยกรรมเถิด เราอยากฟัง แอนโทนี

ท่านต้องอ่านพินัยกรรมให้เราฟัง พินัยกรรมของซีซาร์

แอนโทนี: ท่านจะอดทนได้หรือไม่? จะรออีกสักครู่ได้หรือไม่?

ข้าพเจ้าพลั้งปากบอกเรื่องนี้แก่ท่านเร็วเกินไป

ข้าพเจ้าเกรงว่าจะทำผิดต่อคนมีเกียรติ

ผู้ซึ่งใช้กริชแทงซีซาร์ ข้าพเจ้าเกรงเช่นนั้นจริงๆ

4 พวกเขาคือคนทรยศ ผู้ทรงเกียรติงั้นหรือ?

ทุกคน พินัยกรรม พินัยกรรมสิ

2 พวกเขาคือคนชั่ว ฆาตกร อ่านพินัยกรรม อ่านพินัยกรรมเดี๋ยวนี้

แอนโทนี ถ้าเช่นนั้นพวกท่านจะบีบบังคับให้ข้าอ่านพินัยกรรมสินะ ถ้าอย่างนั้นจงล้อมวงรอบศพของซีซาร์ และให้ข้าได้แสดงให้พวกท่านเห็นถึงผู้ที่ทำพินัยกรรมฉบับนี้ ข้าจะลงไปได้หรือไม่ และพวกท่านจะอนุญาตข้าไหม?

ทุกคน ลงมาเถิด

2 ลงมาเลย

3 ท่านได้รับอนุญาตแล้ว

4 ล้อมวงไว้ ยืนล้อมไว้

1 ถอยห่างจากคานหาม ถอยห่างจากพระศพ

2 หลีกทางให้แอนโทนี แอนโทนีผู้สูงศักดิ์

แอนโทนี อย่าเบียดข้าเช่นนี้ จงถอยออกไปให้ไกล

ทุกคน ถอยไป หลีกทาง ถอยออกไป

แอนโทนี หากท่านมีน้ำตา จงเตรียมหลั่งมันออกมาเดี๋ยวนี้ พวกท่านทุกคนย่อมรู้จักเสื้อคลุมผืนนี้ ข้ายังจำครั้งแรกที่ซีซาร์ทรงสวมมันได้ มันคือเย็นวันหนึ่งในฤดูร้อนภายในกระโจม วันที่พระองค์ทรงมีชัยเหนือพวกเนอร์วี่ ดูเถิด ตรงนี้คือจุดที่กริชของแคสสิอุสแทงทะลุผ่าน ดูรอยฉีกขาดที่คาสก้าผู้ริษยาได้ทำไว้ และตรงนี้ที่บรูตัสผู้เป็นที่รักได้ปักมีดลงมา และเมื่อเขาดึงเหล็กกล้าอันสาปแช่งนั้นออก จงดูเถิดว่าโลหิตของซีซาร์ไหลตามมันออกมา ราวกับฝูงชนที่กรูออกจากประตูเพื่อจะพิสูจน์ว่า บรูตัสได้เคาะประตูอย่างใจร้ายเช่นนั้นจริงหรือไม่ เพราะบรูตัส ดังที่ท่านรู้ คือเทวดาของซีซาร์ โอ เหล่าทวยเทพ โปรดตัดสินเถิดว่าซีซาร์ทรงรักเขาเพียงใด

นี่คือรอยแผลที่ใจร้ายที่สุดในบรรดาทั้งหมด เพราะเมื่อซีซาร์ผู้สูงศักดิ์เห็นเขาแทง ความอกตัญญูซึ่งรุนแรงยิ่งกว่าอาวุธของคนทรยศ ได้สยบพระองค์ลงโดยสิ้นเชิง แล้วดวงหทัยอันยิ่งใหญ่ก็แตกสลาย และพระองค์ทรงใช้เสื้อคลุมผืนนี้ปิดบังพระพักตร์ แล้วทรงล้มลงที่ฐานรูปปั้นของปอมเปย์ ซึ่งมีเลือดไหลรินอยู่ตลอดเวลา โอ นั่นเป็นการล่มสลายที่น่าเวทนาเพียงใด เพื่อนร่วมชาติทั้งหลาย? เมื่อนั้น ข้า และท่าน และเราทุกคนต่างล้มลง ในขณะที่การทรยศอันนองเลือดรุ่งเรืองอยู่เหนือเรา โอ บัดนี้ท่านร้องไห้ และข้ารับรู้ได้ว่าท่านรู้สึกถึงความสงสาร หยาดน้ำตาเหล่านี้ช่างเปี่ยมด้วยเมตตา ดวงวิญญาณที่ใจดีทั้งหลาย

เหตุใดท่านจึงร้องไห้เพียงแค่เห็นอาภรณ์ของซีซาร์เราบาดเจ็บ? ดูนี่เถิด ดูที่นี่ นี่คือตัวพระองค์เอง ผู้ถูกทำให้เสียโฉมด้วยน้ำมือคนทรยศ

1 โอ ช่างเป็นภาพที่น่าเวทนา!

2 โอ ซีซาร์ผู้สูงศักดิ์!

3 โอ วันที่แสนเศร้า!

4 โอ พวกคนทรยศ พวกคนชั่ว!

1 โอ ภาพที่นองเลือดที่สุด!

2 เราจะล้างแค้น การล้างแค้นจงบังเกิด ล้อมไว้ ตามหา เผา ผลาญ ฆ่า สังหาร อย่าให้คนทรยศรอดชีวิตไปได้

แอนโทนี หยุดก่อน เพื่อนร่วมชาติ

1 เงียบก่อน ฟังแอนโทนีผู้สูงศักดิ์

2 เราจะฟังเขา เราจะตามเขา เราจะตายไปพร้อมกับเขา

แอนโทนี เพื่อนที่ดี เพื่อนที่รัก อย่าให้ข้าต้องปลุกปั่นพวกท่านจนเกิดเป็นกระแสแห่งการจลาจลที่ฉับพลันเช่นนี้ ผู้ที่กระทำการนี้ล้วนเป็น “ผู้ทรงเกียรติ” ทั้งสิ้น อนิจจา ข้าไม่รู้ว่าพวกเขามีความคับแค้นส่วนตัวประการใดที่ทำให้ต้องทำเช่นนั้น พวกเขาเป็นผู้ฉลาดและ “ทรงเกียรติ” และไม่ต้องสงสัยเลยว่าพวกเขาจะให้เหตุผลแก่พวกท่านได้ ข้าไม่ได้มาเพื่อลักขโมยหัวใจของพวกท่าน (เพื่อนเอ๋ย) ข้าไม่ใช่นักวาทศิลป์เช่นบรูตัส แต่ (ดังที่พวกท่านทุกคนรู้จักข้า) ข้าเป็นเพียงชายซื่อๆ ทื่อๆ คนหนึ่ง ที่รักเพื่อนของตน และพวกเขาก็รู้ดี ซึ่งเป็นผู้ที่อนุญาตให้ข้าพูดถึงเขาได้ต่อสาธารณะ เพราะข้าไม่มีทั้งบทเขียน ไม่มีถ้อยคำ ไม่มีคุณค่า ไม่มีท่วงท่า ไม่มีวาทศิลป์ หรืออำนาจแห่งการพูดที่จะปลุกเลือดในกายคน ข้าเพียงแต่พูดไปตามตรง ข้าบอกพวกท่านในสิ่งที่พวกท่านรู้ดีอยู่แล้ว แสดงให้เห็นบาดแผลของซีซาร์ผู้เป็นที่รัก ปากที่น่าสงสารและเงียบงันเหล่านี้ และขอให้บาดแผลเหล่านั้นพูดแทนข้า

แต่หากข้าเป็นบรูตัส และบรูตัสเป็นแอนโทนี ย่อมมีแอนโทนีคนหนึ่งที่จะปลุกวิญญาณของพวกท่านให้ลุกโชน และใส่ลิ้นลงในทุกบาดแผลของซีซาร์ เพื่อให้แม้แต่ก้อนหินในกรุงโรมยังต้องลุกขึ้นจลาจล

ทุกคน เราจะจลาจล

1 เราจะเผาบ้านของบรูตัส

3 ไปกันเถิด ไปตามหาพวกสมคบคิด

แอนโทนี แต่จงฟังข้าก่อน เพื่อนร่วมชาติ จงฟังข้าพูด

ทุกคน เงียบก่อน ฟังแอนโทนี แอนโทนีผู้สูงศักดิ์

แอนโทนี เพื่อนเอ๋ย พวกท่านกำลังจะไปทำสิ่งใดโดยที่ยังไม่รู้ตัวหรือ? ซีซาร์ทำสิ่งใดที่ทำให้พวกท่านรักถึงเพียงนี้? อนิจจา พวกท่านไม่รู้ ข้าจึงต้องบอกพวกท่านแล้ว พวกท่านลืมพินัยกรรมที่ข้าบอกพวกท่านไปแล้วหรือ

ทุกคน: จริงที่สุด พินัยกรรมนั่นไง ให้เราหยุดฟังพินัยกรรมกันเถิด

แอนโทนี: นี่คือพินัยกรรม และประทับตราของซีซาร์: ท่านมอบให้แก่พลเมืองโรมันทุกคน, ให้แก่แต่ละคน คนละเจ็ดสิบห้าดรัคมา

ชาวบ้าน 2: ท่านซีซาร์ผู้สูงส่งยิ่ง เราจะล้างแค้นให้ความตายของท่าน

ชาวบ้าน 3: โอ ท่านซีซาร์ผู้รุ่งโรจน์

แอนโทนี: โปรดฟังข้าด้วยความอดทน

ทุกคน: เงียบหน่อย

แอนโทนี: ยิ่งกว่านั้น ท่านยังยกทางเดินทั้งหมด, ซุ้มไม้ส่วนตัว และสวนผลไม้ที่เพิ่งปลูกใหม่, ฝั่งนี้ของแม่น้ำไทเบอร์ ท่านยกให้พวกท่าน, และให้แก่ทายาทของพวกท่านตลอดกาล: เพื่อเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจส่วนรวม ให้ได้เดินเล่นและผ่อนคลายกัน

ที่นี่เคยมีซีซาร์: แล้วจะมีผู้ใดเช่นนี้อีกเล่า?

ชาวบ้าน 1: ไม่มีวัน ไม่มีวัน: มาเถิด ไปกันเถิด: เราจะเผาศพท่านในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์, และใช้คบไฟเผาบ้านพวกกบฏให้สิ้นซาก. ยกศพขึ้น

ชาวบ้าน 2: ไปเอาไฟมา

ชาวบ้าน 3: รื้อเก้าอี้ม้านั่งออกไป

ชาวบ้าน 4: รื้อทั้งม้านั่ง หน้าต่าง หรืออะไรก็ตามออกไปให้หมด

ชาวบ้านออกไป

แอนโทนี: เอาละ ให้มันเริ่มทำงาน: เจ้าความโกลาหลเอ๋ย เจ้าเริ่มเคลื่อนไหวแล้ว, จะดำเนินไปในทิศทางใดก็ตามแต่เจ้าปรารถนา. ว่าอย่างไรสหาย?

คนรับใช้เข้ามา

คนรับใช้: นายครับ ออคเตเวียนมาถึงกรุงโรมแล้วครับ

แอนโทนี: เขาอยู่ที่ไหน?

คนรับใช้: เขาและเลพิดัสอยู่ที่บ้านของซีซาร์ครับ

แอนโทนี: ข้าจะรีบไปที่นั่นเพื่อเยี่ยมเขาเดี๋ยวนี้: เขามาตามคำปรารถนา โชคชะตากำลังรื่นเริง, และในอารมณ์เช่นนี้ จะมอบทุกสิ่งทุกอย่างให้แก่เรา

คนรับใช้: ข้าได้ยินเขาพูดว่า บรูตัสและคาสสิอุส กำลังควบม้าบ้าคลั่งผ่านประตูเมืองโรมมาครับ

แอนโทนี: บางทีพวกเขาคงได้รับแจ้งเรื่องราษฎร ว่าข้าได้ปลุกระดมพวกเขาอย่างไร. นำข้าไปหาออคเตเวียน

ทั้งหมดออกไป

ซินนา กวี เข้ามา และตามด้วยกลุ่มชาวบ้าน

ซินนา: เมื่อคืนข้าฝันว่าได้ร่วมโต๊ะเสวยกับซีซาร์, และสิ่งอัปมงคลก็เข้ามารบกวนจินตนาการของข้า: ข้าไม่มีใจจะก้าวพ้นประตูบ้านออกไปเลย, แต่กลับมีบางสิ่งนำทางข้าออกมา

ชาวบ้าน 1: เจ้าชื่ออะไร?

ชาวบ้าน 2: เจ้าจะไปไหน?

ชาวบ้าน 3: เจ้าอาศัยอยู่ที่ไหน?

ชาวบ้าน 4: เจ้าแต่งงานแล้ว หรือยังเป็นโสด?

ชาวบ้าน 2: ตอบทุกคนให้ตรงประเด็น

ชาวบ้าน 1: ข้า และตอบให้สั้น

ชาวบ้าน 4: ข้า และตอบอย่างฉลาด

ชาวบ้าน 3: ข้า และตอบตามความจริง จะดีที่สุด

ซินนา: ข้าชื่ออะไร? ข้าจะไปไหน? ข้าอาศัยอยู่ที่ไหน? ข้าแต่งงานแล้ว หรือยังเป็นโสด? ถ้าอย่างนั้น เพื่อจะตอบทุกคน ให้ตรงประเด็นและสั้นกระชับ ฉลาดและสัตย์จริง: ข้าขอตอบอย่างฉลาดว่า ข้ายังเป็นโสด

ชาวบ้าน 2: นั่นก็เท่ากับจะบอกว่า พวกที่แต่งงานน่ะมันโง่: ข้าเกรงว่าเจ้าจะโดนด่าเพราะคำพูดนั้น: ตอบให้ตรงประเด็นเถิด

ซินนา: ตรงประเด็นคือ ข้ากำลังไปงานศพของซีซาร์

ชาวบ้าน 1: ไปในฐานะมิตร หรือศัตรู?

ซินนา: ในฐานะมิตร

ชาวบ้าน 2: เรื่องนั้นตอบตรงประเด็นแล้ว

ชาวบ้าน 4: แล้วที่พักของเจ้าล่ะ: ตอบให้สั้น

ซินนา: สั้นๆ คือ ข้าอาศัยอยู่ใกล้กับแคปิโทล

ชาวบ้าน 3: ชื่อของท่านล่ะ ท่านผู้เจริญ ตอบตามความจริง

ซินนา: ตามความจริง ชื่อของข้าคือซินนา

ชาวบ้าน 1: ฉีกมันเป็นชิ้นๆ มันคือผู้สมคบคิด

ซินนา: ข้าคือซินนาที่เป็นกวี ข้าคือซินนาที่เป็นกวี

ชาวบ้าน 4: ฉีกมันเพราะบทกวีห่วยๆ ของมัน ฉีกมันเพราะบทกวีห่วยๆ ของมัน

ซินนา: ข้าไม่ใช่ซินนาผู้สมคบคิด

ชาวบ้าน 4: ไม่สำคัญหรอก ชื่อมันคือซินนา แค่ฉีกชื่อนั้นออกจากหัวใจมัน แล้วส่งมันไปลงนรกเสีย

ชาวบ้าน 3: ฉีกมัน ฉีกมัน; เอาคบไฟมาเร็ว เข้าเถิด คบไฟ: ไปที่บ้านบรูตัส ไปที่บ้านคาสสิอุส เผาให้หมด บางส่วนไปที่บ้านเดซียัส และบางส่วนไปที่บ้านคาสกา: บางส่วนไปที่บ้านลิกิอาริอุส: ไปเร็ว ไป

ชาวบ้านทั้งหมดออกไป