ตอนที่ 6: Letter I. To Eloisa.

จดหมายฉบับที่ 1 ถึงเอโลอิซา

คุณผู้หญิงครับ ผมต้องไปจากคุณจริงๆ ผมยอมรับว่าผมผิดที่ทนอยู่ตรงนี้มานานเกินไป หรือที่จริงผมไม่ควรจะเข้ามาในชีวิตคุณเลยด้วยซ้ำ แต่ในสถานการณ์แบบนี้ ผมจะทำอย่างไรได้? จะตัดสินใจอย่างไรดี? ในเมื่อคุณสัญญาว่าจะให้ความเป็นมิตรแก่ผม โปรดเห็นใจในความสับสนของผม และช่วยชี้ทางออกให้ผมด้วยเถิด

คุณคงทราบดีว่าผมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวคุณเพราะคำเชิญของคุณแม่ เนื่องจากท่านเชื่อว่าผมมีความรู้พอที่จะช่วยสอนหนังสือให้ลูกสาวสุดที่รักในที่ที่หาครูเก่งๆ ได้ยาก ผมภูมิใจที่ได้มีส่วนช่วยขัดเกลาหนึ่งในผลงานที่งดงามที่สุดของธรรมชาติ และกล้าที่จะรับงานที่อันตรายนี้โดยไม่ทันระวัง หรืออาจจะไม่ได้คาดคิดถึงผลที่ตามมา ซึ่งตอนนี้ผมต้องยอมรับว่าผมเริ่มต้องชดใช้ให้กับความโอหังของตัวเองแล้ว ผมหวังว่าผมจะไม่เผลอพูดอะไรที่เกินเลย หรือขาดความเคารพในคุณธรรมของคุณ ซึ่งเป็นสิ่งที่ผมยกย่องยิ่งกว่าชาติตระกูลหรือรูปโฉมเสียอีก หากผมต้องทุกข์ทรมาน อย่างน้อยผมก็ปลอบใจตัวเองได้ว่าผมทุกข์เพียงลำพัง เพราะผมไม่มีวันมีความสุขบนความทุกข์ของคุณได้

แต่ถึงอย่างนั้น ผมยังต้องเจอและพูดคุยกับคุณทุกวัน และตระหนักดีว่าคุณกำลังทำให้ความโชคร้ายของผมรุนแรงขึ้นโดยที่คุณไม่รู้ตัว และไม่ควรจะต้องมารับรู้ด้วยซ้ำ จริงอยู่ที่ผมรู้ว่าคนรอบคอบเขาจะทำอย่างไรในสถานการณ์ที่ไร้ความหวังแบบนี้ และผมคงจะทำตามนั้นถ้ามันไม่ขัดกับมโนธรรมในใจ ผมจะจากครอบครัวที่ต้อนรับผมอย่างอบอุ่น ได้รับความเมตตามากมาย และมีคุณแม่ที่แสนดีซึ่งเชื่อว่าผมจะมีประโยชน์ต่อลูกสาวที่ท่านรักยิ่งกว่าสิ่งใดในโลกได้อย่างไร? ผมจะตัดใจพรากความสุขของคุณแม่ที่ตั้งใจจะเซอร์ไพรส์สามีด้วยความก้าวหน้าทางการศึกษาของคุณ—ซึ่งท่านคงคิดว่าคุณไม่น่าจะรู้เรื่องเหล่านี้—ได้อย่างไร? ผมควรจะเดินออกจากบ้านนี้ไปอย่างเสียมารยาทโดยไม่บอกลาเลยหรือ? หรือจะบอกเหตุผลที่ต้องจากไป? แล้วท่านจะไม่โกรธหรือที่ได้รับคำสารภาพแบบนี้จากผู้ชายที่เกิดมาต่ำต้อยและยากจน ซึ่งเป็นกำแพงที่ไม่มีวันข้ามผ่านไปสู่ความสุขได้?

ดูเหมือนจะมีทางเดียวที่จะช่วยผมออกจากความลำบากนี้ได้ คือมือที่ดึงผมเข้ามาต้องเป็นมือที่ผลักผมออกไป ในเมื่อคุณคือต้นเหตุของความผิดนี้ คุณก็ต้องเป็นผู้ลงทัณฑ์ผม โปรดเมตตาไล่ผมไปให้พ้นจากสายตาคุณเถิด ส่งจดหมายฉบับนี้ให้พ่อแม่ของคุณ ให้พวกเขาปิดประตูใส่หน้าผม หรือจะขับไล่ผมด้วยวิธีใดก็ได้ ผมทนได้ทุกอย่างถ้ามันมาจากคุณ แต่หากจะให้เดินจากไปเอง ผมไม่มีกำลังพอจะทำได้เลย

ไล่ผมไปงั้นหรือ? ให้หนีไปจากคุณเนี่ยนะ? ทำไมล่ะครับ? การที่คนเราจะชื่นชมในคุณค่าและรักในสิ่งที่น่ายกย่อง มันเป็นอาชญากรรมตรงไหน? เอโลอิซาที่รัก ความงามของคุณอาจทำให้ผมตาพร่ามัว แต่ไม่มีทางทำให้หัวใจผมหลงผิดได้เลย หากหัวใจดวงนี้ไม่ได้ถูกขับเคลื่อนด้วยสิ่งที่ทรงพลังยิ่งกว่า นั่นคือการผสมผสานที่น่าหลงใหลระหว่างความอ่อนไหวที่สดใสกับนิสัยที่อ่อนหวานสม่ำเสมอ ความเห็นอกเห็นใจต่อเพื่อนมนุษย์ ความคิดที่เที่ยงตรง และรสนิยมอันประณีตซึ่งกลั่นออกมาจากความบริสุทธิ์ของจิตใจ สรุปสั้นๆ คือ ผมหลงรักในเสน่ห์ทางปัญญาของคุณมากกว่ารูปกายเสียอีก ผมยอมรับว่าอาจจะมีคนที่สวยสมบูรณ์แบบกว่านี้ แต่จะหาคนที่น่ารักและคู่ควรกับหัวใจของชายผู้มีคุณธรรมได้มากกว่านี้… ไม่เลย เอโลอิซา มันเป็นไปไม่ได้

บางครั้งผมก็แอบปลอบใจตัวเองว่า ด้วยวัยที่ใกล้เคียงกันและรสนิยมที่คล้ายกัน เราอาจมีความรู้สึกลึกๆ ที่ตรงกัน เราทั้งคู่ยังเด็กเกินกว่าจะถูกหล่อหลอมด้วยอคติของโลกภายนอก และดูเหมือนความชอบของเราจะตรงกันไปเสียหมด ก่อนที่เราจะซึมซับความเชื่อที่ตายตัวของสังคม มุมมองของเราดูจะสอดคล้องกัน แล้วทำไมผมจะหวังให้หัวใจของเราสอดประสานกันเหมือนกับความคิดที่เราเห็นได้ชัดเจนล่ะ? บางครั้งเมื่อเราสบตากัน เสียงถอนหายใจที่ไม่ได้ตั้งใจก็เผยความรู้สึกออกมา น้ำตาเริ่มคลอ… โอ เอโลอิซา! หากความสอดประสานของวิญญาณนี้คือแรงผลักดันจากเบื้องบน หากสวรรค์กำหนดให้เราคู่กัน… อำนาจใดในโลกก็… อ่า ขอโทษครับ ผมสับสนไปหมด ผมเผลอเอาความปรารถนาที่เลื่อนลอยมาปนกับความหวัง ความรุ่มร้อนในใจทำให้สิ่งที่จินตนาการขึ้นมาดูเหมือนจะเป็นจริง ผมมองเห็นความทรมานที่หัวใจกำลังเตรียมไว้ให้ตัวเองด้วยความสยดสยอง ผมไม่ได้พยายามจะมองโลกในแง่ดีกับความโชคร้ายนี้ ถ้าผมทำได้ผมคงเลี่ยงมันไปแล้ว คุณคงตัดสินความบริสุทธิ์ใจของผมได้จากสิ่งที่ผมขอร้อง โปรดทำลายต้นตอของยาพิษที่ทั้งหล่อเลี้ยงและฆ่าผมให้สิ้นซาก ผมตัดสินใจแล้วว่าจะรักษาตัวเองให้หายหรือจะยอมตายไปเสีย ดังนั้นผมจึงขอวิงวอนให้คุณเด็ดขาดกับผม เหมือนที่คนรักจะอ้อนวอนขอความเมตตา

ใช่ครับ ผมสัญญาและขอสาบานว่าผมจะทำทุกวิถีทางเพื่อเรียกสติคืนมา หรือไม่ก็ฝังความวิตกกังวลที่เพิ่มพูนนี้ไว้ในส่วนที่ลึกที่สุดของวิญญาณ แต่ขอร้องล่ะ โปรดละสายตาคู่งามที่ทิ่มแทงใจผมคู่นั้นเสียเถิด อย่าให้ผมได้จ้องมองใบหน้า ท่าทาง วงแขน มือ หรือกิริยาที่น่าดึงดูดนั้นอีกเลย โปรดปฏิเสธสายตาที่โหยหาอย่างไม่ระวังของผม อย่าให้ผมได้ยินเสียงที่น่าหลงใหลซึ่งฟังทีไรก็ใจสั่นทุกที โปรดทำตัวเป็นผู้หญิงคนอื่นในทุกๆ ด้าน เพื่อให้วิญญาณของผมกลับคืนสู่ความสงบดังเดิม

ผมจะบอกคุณตรงๆ โดยไม่ต้องขอโทษเลยนะ เวลาที่เราเล่นสนุกแบบเด็กๆ ในช่วงเย็นที่ยาวนาน คุณใจร้ายที่ปล่อยให้ผมจุดไฟในใจให้ลุกโชนขึ้นต่อหน้าคนทั้งครอบครัว ทั้งที่มันรุนแรงเกินพออยู่แล้ว คุณไม่ได้วางตัวห่างเหินกับผมมากกว่าคนอื่นเลย อย่างเมื่อวานนี้ คุณเกือบจะปล่อยให้ผมได้จูบคุณเป็นการทำโทษ คุณขัดขืนเพียงเล็กน้อยเท่านั้น โชคดีที่ผมไม่ดึงดันต่อ ผมรู้สึกได้ว่าหัวใจเต้นรัวจนแทบระเบิด และรู้ว่าตัวเองกำลังก้าวไปสู่ความพินาศ จึงหยุดได้ทันเวลา หากผมกล้าทำตามใจ จูบนั้นคงเป็นลมหายใจสุดท้าย และผมคงตายไปในฐานะมนุษย์ที่มีความสุขที่สุด

เห็นแก่สวรรค์เถิด เราเลิกเล่นเกมพวกนั้นกันเถอะ เพราะมันอาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ร้ายแรง แม้แต่เกมที่เรียบง่ายที่สุดก็ยังมีอันตราย ผมตัวสั่นทุกครั้งที่มือเราสัมผัสกัน และไม่รู้ว่าทำไม แต่มันเกิดขึ้นตลอดเวลา ผมสะดุ้งทันทีที่รู้สึกถึงปลายนิ้วของคุณ และเมื่อเกมดำเนินไป ผมก็เหมือนจะเป็นไข้หรือคลุ้มคลั่ง สติค่อยๆ เลือนหายไป และเมื่อไร้สติ ผมจะพูดอะไร จะทำอะไร จะไปซ่อนตัวที่ไหน หรือจะรับผิดชอบกับการกระทำของตัวเองได้อย่างไร?

ช่วงเวลาที่สอนหนังสือก็อันตรายไม่แพ้กัน ทันทีที่คุณแม่หรือลูกพี่ลูกน้องของคุณออกจากห้อง ผมสังเกตเห็นท่าทางของคุณที่เปลี่ยนไป คุณกลายเป็นคนเคร่งขรึมและเย็นชา จนความเคารพและความกลัวที่จะล่วงเกินทำให้ผมเสียสติและขาดการยั้งคิด ผมพูดบทเรียนตะกุกตะกักด้วยความประหม่า จนแม้แต่คนเก่งอย่างคุณก็ยังตามไม่ทัน การเปลี่ยนท่าทางแบบนี้ทำร้ายเราทั้งคู่ คุณทำให้ผมสับสนและตัวคุณเองก็เสียโอกาสในการเรียนรู้ ในขณะที่ผมไม่เข้าใจเลยว่าทำไมคนที่ปกติใจเย็นและมีเหตุผลถึงเปลี่ยนไปได้กะทันหันขนาดนี้ บอกผมทีเถิด ทำไมเวลาอยู่ต่อหน้าคนอื่นคุณถึงร่าเริง แต่พออยู่กันสองคนกลับสำรวมนัก? ผมคิดว่ามันควรจะเป็นตรงกันข้าม คือยิ่งคนเยอะยิ่งต้องระวังตัว แต่คุณกลับทำตัวเป็นทางการเมื่ออยู่กับผม และทำตัวเป็นกันเองเมื่ออยู่กับคนหมู่มาก หากคุณยอมทำตัวให้สม่ำเสมอกว่านี้ ความทรมานของผมอาจจะลดลงบ้าง

หากความเมตตาที่มักมีอยู่ในจิตใจที่สูงส่งสามารถทำให้คุณเห็นใจชายหนุ่มผู้โชคร้ายที่คุณเคยให้เกียรติชื่นชม คุณสามารถทำให้สถานการณ์ของเขาน้อยลงได้เพียงแค่เปลี่ยนท่าทางเล็กน้อย เพื่อให้เขาอดทนต่อความเงียบและความทุกข์ได้อย่างสงบขึ้น แต่ถ้าคุณไม่รู้สึกอะไรเลยและตั้งใจจะใช้อำนาจทำลายเขา เขาก็จะยอมรับโดยไม่ปริปากบ่น เขาเต็มใจจะพินาศด้วยคำสั่งของคุณ ดีกว่าจะทำให้คุณไม่พอใจเพราะความไม่ระวังของเขา ตอนนี้แม้คุณจะเป็นผู้กำหนดชะตาชีวิตของผม แต่ผมก็ไม่ตำหนิตัวเองที่เผลอมีความหวังที่เกินตัว หากคุณกรุณาอ่านจดหมายฉบับนี้จนจบ คุณก็ได้ตอบรับทุกสิ่งที่ผมกล้าขอแล้ว แม้ว่าผมจะไม่กลัวการถูกปฏิเสธเลยก็ตาม