บทที่ 97

ปานูร์จดำเนินคำกล่าวสรรเสริญผู้กู้และผู้ให้กู้ต่อไป

ในทางตรงกันข้าม ขอให้ท่านลองจินตนาการถึงโลกอีกใบหนึ่ง ซึ่งทุกคนต่างให้ยืมและทุกคนต่างเป็นหนี้ ทุกคนเป็นทั้งลูกหนี้และเจ้าหนี้ โอ ความสอดประสานนั้นจะยิ่งใหญ่เพียงใด ซึ่งจะบังเกิดจากการเคลื่อนไหวอันเป็นระเบียบของสรวงสวรรค์! ข้าพเจ้ารู้สึกราวกับได้ยินเสียงนั้นชัดเจนไม่แพ้ที่เพลโตเคยได้ยิน ความเห็นอกเห็นใจระหว่างธาตุต่างๆ จะมีมากเพียงใด! โอ การกระทำและผลผลิตของเราจะน่ารื่นรมย์ต่อธรรมชาติเพียงนั้น! ในขณะที่ซีรีสปรากฏกายพร้อมรวงข้าว บาคคัสพร้อมไวน์ ฟลอราพร้อมมวลบุปผา โพโมนาพร้อมผลไม้ และจูโนผู้เลอโฉมในอากาศที่ใสกระจ่าง สุขภาพดี และรื่นรมย์ ข้าพเจ้าหลงลืมตัวอยู่ในห้วงคำนึงอันสูงส่งนี้

เมื่อนั้น ในหมู่มวลมนุษยชาติจะพบเห็นสันติภาพ ความรัก ความเมตตา ความซื่อสัตย์ ความสงบ การพักผ่อน งานเลี้ยง การเฉลิมฉลอง ความปิติ ความยินดี ทองคำ เงิน เหรียญกษาปณ์ โซ่ แหวน และสินค้าแลกเปลี่ยนอื่นๆ ในลักษณะเดียวกันนี้ หมุนเวียนเปลี่ยนมือกันไป จะไม่มีการฟ้องร้องทางกฎหมาย ไม่มีสงคราม ไม่มีการทะเลาะวิวาท การโต้เถียง หรือการโต้เถียงกันอย่างรุนแรง จะไม่มีผู้ให้กู้ดอกเบี้ยโหด ไม่มีคนขี้เหนียว คนตระหนี่ถี่เหนียว หรือคนใจดำที่ปฏิเสธอย่างไร้เยื่อใย พระเจ้าโปรด! นี่มิใช่ยุคทองในรัชสมัยของแซทเทิร์นหรอกหรือ?

เป็นภาพลักษณ์ที่แท้จริงของดินแดนโอลิมปัส ที่ซึ่งคุณธรรม (อื่นๆ) ทั้งปวงสิ้นสุดลง และมีเพียงความเมตตากรุณาเท่านั้นที่ปกครอง บังคับบัญชา มีอำนาจเหนือ และได้รับชัยชนะ? ทุกคนในที่นั้นจะเป็นผู้คนที่งดงามและดีงาม ทุกคนเที่ยงธรรมและมีคุณธรรม

โอ โลกที่มีความสุข! โอ ผู้คนในโลกนั้นช่างมีความสุขยิ่งนัก! ใช่แล้ว ประชากรเหล่านั้นได้รับพรถึงสามสี่เท่าตัว! ข้าพเจ้าคิดว่าตนเองได้ไปอยู่ท่ามกลางพวกเขาแล้วจริงๆ และขอสาบานกับท่านด้วยเกียรติของข้าพเจ้าว่า หากโลกอันรุ่งโรจน์ที่กล่าวมานี้มีพระสันตะปาปา พร้อมด้วยเหล่าคาร์ดินัลเพื่อให้มีสภาศักดิ์สิทธิ์ ภายในเวลาเพียงไม่กี่ปี ท่านจะได้เห็นรายนามนักบุญเพิ่มขึ้นอย่างหนาตา มีจำนวนมากขึ้น มีปาฏิหาริย์และสิ่งน่าอัศจรรย์ มีการประกอบพิธีมากขึ้น มีการบนบานมากขึ้น มีไม้เท้าและเทียนขี้ผึมมากกว่าในเขตสังฆมณฑลทั้งเก้าของบริตตานี รวมกันเสียอีก ยกเว้นเพียงเซนต์อีฟเท่านั้น โปรดพิจารณาเถิดท่าน ข้าพเจ้าขอวิงวอน ให้ดูอย่างท่านปาเทลินผู้สูงศักดิ์ ผู้ซึ่งปรารถนาจะยกย่องบิดาของวิลเลียม โจสโซลเม ให้เป็นดั่งเทพเจ้าบนสวรรค์ชั้นที่สาม โดยกล่าวเพียงว่า และท่านได้ให้ยืมทรัพย์สินแก่ผู้ที่ปรารถนาจะกู้ยืม

ช่างเป็นคำกล่าวที่ล้ำเลิศยิ่งนัก! บัดนี้ ขอให้จินตนาการว่าจุลจักรวาลของเรานั้นสอดคล้องกับแบบแผนนี้ในทุกส่วนประกอบ ทั้งการให้ยืม การหยิบยืม และการเป็นหนี้ กล่าวคือ เป็นไปตามธรรมชาติของตนเอง เพราะธรรมชาติมิได้สร้างมนุษย์ขึ้นมาเพื่อจุดประสงค์อื่นใด นอกเสียจากเพื่อเป็นหนี้ หยิบยืม และให้ยืม ความสอดประสานในหมู่ทรงกลมแห่งสรวงสวรรค์นั้น มิได้ยิ่งใหญ่ไปกว่าความสอดประสานที่จะพบได้ในระเบียบการปกครองอันดีของจุลจักรวาลนี้เลย เจตจำนงของผู้สร้างจุลจักรวาลนี้ คือการมีดวงวิญญาณหนึ่งดวงให้ได้พำนักอยู่ภายใน ซึ่งสถิตอยู่ที่นั่นประดุจแขกผู้มาเยือนเจ้าบ้าน เพื่อที่จะได้ใช้ชีวิตอยู่ที่นั่นชั่วระยะเวลาหนึ่ง ชีวิตดำรงอยู่ได้ด้วยโลหิต และโลหิตคือที่สถิตของดวงวิญญาณ ดังนั้น งานที่สำคัญที่สุดของจุลจักรวาลก็คือ การผลิตโลหิตอย่างต่อเนื่องไม่ขาดสาย

ณ โรงตีเหล็กแห่งนี้ อวัยวะทุกส่วนของร่างกายต่างได้ออกแรงทำงาน ไม่มีส่วนใดได้รับการยกเว้นจากการตรากตรำ ต่างฝ่ายต่างปฏิบัติหน้าที่ของตนแยกจากกัน และทำตามภารกิจอันเหมาะสมของตน และลำดับขั้นของพวกเขานั้นเป็นไปในลักษณะที่ฝ่ายหนึ่งหยิบยืมจากอีกฝ่ายหนึ่งอยู่เสมอ ฝ่ายหนึ่งให้ยืม และอีกฝ่ายหนึ่งก็เป็นลูกหนี้ของกันและกัน วัตถุดิบและมวลสารที่เหมาะสมซึ่งธรรมชาติประทานให้เพื่อเปลี่ยนเป็นโลหิตนั้น คือขนมปังและไวน์ ซึ่งเป็นที่เข้าใจกันว่าอาหารบำรุงทุกชนิดล้วนรวมอยู่ในสองสิ่งนี้ และด้วยเหตุนี้ ในภาษากอทจึงเรียกสิ่งนี้ว่า Companage เพื่อที่จะเสาะหาอาหารและเครื่องดื่มเหล่านี้ เพื่อเตรียมและต้มมัน มือจึงต้องทำงาน เท้าต้องก้าวเดินและแบกรับมวลกายอันมหึมาทั้งหมด ดวงตาทำหน้าที่นำทางและควบคุมทุกสิ่ง ความอยากในช่องท้อง โดยอาศัยน้ำดีสีดำรสเปรี้ยวเล็กน้อยที่เรียกว่า เมลันโคลี ซึ่งส่งมาจากม้าม จะคอยส่งสัญญาณให้รับอาหารเข้าไป ลิ้นทำหน้าที่ทดลองเป็นด่านแรกและชิมรส ฟันทำหน้าที่เคี้ยว และกระเพาะอาหารทำหน้าที่รับ ย่อย และเปลี่ยนให้เป็นสารอาหาร เส้นเลือดเมซาเรกจะดูดซับเอาส่วนที่ดีและเหมาะสมออกไป เหลือทิ้งไว้เพียงกากอาหาร ซึ่งจะถูกขับออกผ่านท่อทางเฉพาะสำหรับเรื่องนี้ด้วยกลไกการขับถ่าย

จากนั้นมันจะถูกนำไปยังตับ ซึ่งที่นั่นมันจะถูกเปลี่ยนอีกครั้ง และด้วยอำนาจแห่งการแปรธาตุครั้งใหม่นี้ มันจึงกลายเป็นโลหิต ท่านลองจินตนาการดูเถิดว่าเหล่าเจ้าหน้าที่เหล่านั้นจะมีความปรีดาเพียงใดเมื่อได้เห็นลำธารทองคำนี้ ซึ่งเป็นสิ่งบำรุงเพียงหนึ่งเดียวของพวกเขา ความปรีดานี้มิได้น้อยไปกว่าความปรีดาของเหล่านักเล่นแร่แปรธาตุ เมื่อหลังจากตรากตรำทำงานหนักและเสียค่าใช้จ่ายไปมากมาย พวกเขาได้เห็นการแปรธาตุเกิดขึ้นในเตาหลอมของตน เมื่อนั้นทุกอวัยวะจึงเตรียมตัวและพยายามอย่างยิ่งยวดอีกครั้งเพื่อชำระและกลั่นกรองขุมทรัพย์นี้ให้บริสุทธิ์ ไตจะดึงเอาความชุ่มน้ำซึ่งท่านเรียกว่าปัสสาวะออกผ่านเส้นเลือดอีมัลเจนท์ และส่งมันผ่านท่อไตเพื่อไหลลงสู่เบื้องล่าง ซึ่งในภาชนะรองรับด้านล่างที่เหมาะสมกับมัน

นั่นคือกระเพาะปัสสาวะ มันจะถูกกักเก็บไว้ที่นั่นจนกว่าจะถึงโอกาสที่เหมาะสมในการขับออกตามเวลาอันควร ม้ามจะดึงเอาส่วนที่เป็นปถวีธาตุออกจากโลหิต นั่นคือ ตะกอน กาก หรือสารข้นที่ตกตะกอนอยู่ก้นบึ้ง ซึ่งท่านเรียกว่า เมลันโคลี ถุงน้ำดีจะดึงเอาความโกรธเกรี้ยวที่เกินจำเป็นออกไปจากที่นั่น จากนั้นมันจะถูกนำไปยังโรงงานหรือโรงปฏิบัติงานอีกแห่งหนึ่งเพื่อชำระและกลั่นกรองให้ดียิ่งขึ้นไปอีก นั่นคือหัวใจ ซึ่งด้วยการเคลื่อนไหวแบบคลายตัวและหดตัว จะทำให้โลหิตนั้นละเอียดและร้อนแรงอย่างประณีต จนกระทั่งในหัวใจห้องล่างขวา มันจะถูกทำให้สมบูรณ์และถูกส่งผ่านเส้นเลือดไปยังอวัยวะทุกส่วน ร่างกายแต่ละส่วนจึงดึงมันเข้าหาตน และได้รับการบำรุงและเลี้ยงดูตามแบบฉบับของตนเอง ทั้งเท้า มือ ต้นขา แขน ดวงตา หู หลัง ทรวงอก ใช่แล้ว ทุกส่วน และเมื่อนั้น ผู้ที่เคยเป็นเจ้าหนี้ก่อนหน้านี้ ก็กลับกลายเป็นลูกหนี้ หัวใจในห้องล่างซ้ายจะทำให้โลหิตนั้นบางเบาจนได้รับชื่อว่า โลหิตทางจิตวิญญาณ ซึ่งเมื่อถูกส่งผ่านเส้นเลือดแดงไปยังอวัยวะทุกส่วนของร่างกาย จะทำหน้าที่ให้ความอบอุ่นและพัดพาโลหิตส่วนอื่นที่ไหลผ่านเส้นเลือดดำ ปอดไม่เคยหยุดนิ่งที่จะใช้พูและถุงลมเพื่อทำให้โลหิตเย็นลงและสดชื่น ซึ่งเพื่อเป็นการตอบแทนความดีนี้ หัวใจจึงส่งโลหิตที่เลิศที่สุดผ่านเส้นเลือดแดงไปยังปอด

ในที่สุดมันจะถูกทำให้ละเอียดและประณีตยิ่งขึ้นภายในโครงข่ายเส้นเลือดเรเต มิราบิเล จนกระทั่งจิตวิญญาณแห่งสัตว์เหล่านั้นถูกสร้างและประกอบขึ้นจากมัน ซึ่งเป็นบ่อเกิดและเป็นกลไกการทำงานของจินตนาการ การเจรจา การตัดสิน การตัดสินใจ การไตร่ตรอง การใช้เหตุผล และความจำ

ตอน: 268/644

ร่างกายของข้าสั่นสะท้าน ข้าจมดิ่ง ข้าจมน้ำ ข้าพินาศ ข้าหลงทาง และแทบจะหลุดลอยออกจากร่างเมื่อข้าพิจารณาถึงหุบเหวอันลึกล้ำของโลกใบนี้ ที่ซึ่งมีการให้ยืมและเป็นหนี้เช่นนี้ จงเชื่อข้าเถิดว่าการให้ยืมนั้นเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และการเป็นหนี้นั้นคือคุณธรรมอันกล้าหาญ ทว่านี่ยังไม่ใช่ทั้งหมด โลกใบเล็กๆ ที่มีการให้ยืม เป็นหนี้ และหยิบยืมกันเช่นนี้ ช่างเปี่ยมด้วยความดีและความเมตตา เพราะทันทีที่การบำรุงเลี้ยงตามที่กล่าวข้างต้นสิ้นสุดลง มันก็จักฉายภาพและคาดการณ์ไว้ล่วงหน้าทันทีว่า จะให้ยืมแก่ผู้ที่ยังมิได้เกิดมาได้อย่างไร และด้วยการให้ยืมนั้น มันพยายามทำทุกวิถีทางเพื่อทำให้ตนเองเป็นอมตะ และทวีคูณเป็นภาพจำลองตามแบบอย่าง ซึ่งก็คือบุตรหลาน

ด้วยเหตุนี้ ทุกส่วนของร่างกายจึงแบ่งส่วนหนึ่งจากสารอาหารที่เลิศรสและล้ำค่าที่สุด แล้วส่งมันลงไปยังสถานที่ซึ่งธรรมชาติได้จัดเตรียมภาชนะและที่รองรับอันเหมาะสมไว้ให้ จากนั้นมันจึงเคลื่อนผ่านเส้นทางที่คดเคี้ยว วนเวียน และซับซ้อนลงสู่เครื่องกำเนิด จนได้รับรูปลักษณ์ที่เหมาะสมและมีพื้นที่เพียงพอ ทั้งในบุรุษและสตรี เพื่อการรักษาและสืบทอดเผ่าพันธุ์มนุษย์ในอนาคต ทั้งหมดนี้กระทำผ่านการให้ยืมและหนี้สินของฝ่ายหนึ่งที่มีต่ออีกฝ่ายหนึ่ง และด้วยเหตุนี้เราจึงมีคำว่า หนี้แห่งการสมรส ธรรมชาติได้กำหนดความเจ็บปวดไว้แก่ผู้ปฏิเสธ ด้วยความทรมานอย่างยิ่งยวดต่อร่างกายและความคลุ้มคลั่งอย่างรุนแรงท่ามกลางประสาทสัมผัส

แต่ในทางกลับกัน ผู้ให้ยืมจะได้รับรางวัลที่กำหนดไว้ พร้อมด้วยความรื่นรมย์ ความสุข ความปลอบประโลม ความเบิกบาน และความปรีดาอันสำราญใจ

บทที่ 3.V.