บทที่ 4

กงสุลบุดเดนบรุคกล่าวกับภรรยาว่า “หากข้าพเจ้าคิดว่าโทนีมีเหตุผลบางอย่างในการปฏิเสธการแต่งงานครั้งนี้—แต่เธอเป็นเพียงเด็ก เบ็ตซี เธอชอบไปงานเต้นรำและถูกหนุ่มๆ ตามจีบ เธอรู้ตัวดีว่าตนเองสวยและมาจากครอบครัวที่ดี แน่นอนว่ามีความเป็นไปได้ที่เธออาจจะกำลังมองหาคู่ครองด้วยตัวเอง ไม่ว่าจะโดยรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม—แต่ข้าพเจ้ารู้จักเด็กคนนี้ดี และมั่นใจว่าเธอยังไม่เคยพบคนที่ทำให้หัวใจเต้นแรงอย่างที่เขาว่ากัน หากคุณลองถามเธอ เธอคงจะลังเลใจและพิจารณานั่นนี่—แต่สุดท้ายเธอก็จะไม่พบใครเลย เธอเป็นเพียงเด็ก เป็นนกตัวน้อย เป็นยัยตัวแสบ ทันทีที่เธอตอบตกลง เธอจะพบที่ทางของตนเอง เธอจะมีอิสระเต็มที่ในการสร้างตัวตน และหลังจากนั้นไม่กี่วันเธอก็จะรักสามีของเธอ เขาไม่ใช่หนุ่มรูปงาม พระเจ้าทรงทราบดี

แต่เขาก็ดูดีพอตัว เราไม่ควรเรียกร้องให้แกะมีห้าขา อย่างที่เราพูดกันในทางธุรกิจ หากเธอรอใครสักคนที่ทั้งหล่อเหลาดั่งอดอนิสและมีฐานะคู่ควรด้วย—พับผ่าสิ โทนี บุดเดนบรุค ย่อมหาสามีได้เสมอ แต่มันก็มีความเสี่ยงอยู่ดี ทุกวันคือวันออกตกปลา แต่ไม่ใช่ทุกวันที่จะได้ปลา ตามสำนวนชาวบ้านนั่นแหละ—เมื่อวานนี้ข้าพเจ้าได้คุยกับกรึนลิชอยู่นาน เขาเป็นผู้ตามจีบที่มั่นคงยิ่งนัก เขาแสดงสมุดบัญชีทั้งหมดให้ข้าพเจ้าดู ซึ่งมันดีจนน่าเอาไปใส่กรอบ ข้าพเจ้าบอกเขาว่าข้าพเจ้าพอใจอย่างยิ่ง ธุรกิจยังใหม่แต่มีสภาพดีเยี่ยม—สินทรัพย์น่าจะอยู่ที่ประมาณหนึ่งแสนสองหมื่นทาเลอร์

และนั่นเห็นได้ชัดว่าเป็นเพียงสถานการณ์ในปัจจุบัน เพราะเขาสร้างกำไรได้เป็นกอบเป็นกำทุกปี ข้าพเจ้าถามพวกดูชองป์ สิ่งที่พวกเขาพูดก็ไม่เลวเลย พวกเขาไม่รู้จักเส้นสายของเขา แต่เขามีชีวิตความเป็นอยู่ดั่งสุภาพบุรุษ เข้าสังคม และเป็นที่รู้กันว่าธุรกิจของเขากำลังขยายตัว และคนอื่นๆ ในฮัมบูร์กบางคนก็บอกเรื่องที่ทำให้ข้าพเจ้าพอใจ เช่น นายธนาคารที่ชื่อเคสเซลไมเยอร์ สรุปก็คือ อย่างที่คุณรู้ เบ็ตซี ข้าพเจ้าปรารถนาเพียงให้การแต่งงานครั้งนี้สำเร็จลุล่วง ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อครอบครัวและบริษัท ข้าพเจ้ารู้สึกเสียใจจริงๆ ที่ลูกรู้สึกถูกกดดัน เธอแทบไม่พูดอะไรเลย และทำตัวราวกับถูกล้อมปราบ

แต่ข้าพเจ้าไม่สามารถหักใจปฏิเสธเขาอย่างเด็ดขาดได้ คุณก็รู้ เบ็ตซี มีอีกเรื่องหนึ่งที่ข้าพเจ้าไม่สามารถเน้นย้ำได้บ่อยพอ นั่นคือในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เราไม่ได้ทำผลงานได้โดดเด่นนัก ไม่ใช่ว่ามีอะไรให้ต้องบ่น โอ ไม่เลย งานที่ซื่อสัตย์ย่อมได้รับผลตอบแทนเสมอ ธุรกิจยังคงดำเนินไปอย่างราบเรียบ—แต่ราบเรียบเกินไปสำหรับข้าพเจ้า และมันเป็นเช่นนั้นได้ก็เพราะข้าพเจ้าเฝ้าระวังอยู่ตลอดเวลา เราไม่ได้ก้าวหน้าขึ้นอย่างเห็นได้ชัดนับตั้งแต่คุณพ่อจากไป ยุคสมัยนี้ไม่สู้ดีนักสำหรับพ่อค้า

ไม่เลย อนาคตของเราไม่ได้สดใสนัก ลูกสาวของเราอยู่ในสถานะที่จะได้แต่งงานซึ่งจะนำมาซึ่งเกียรติและผลประโยชน์อย่างไม่ต้องสงสัย เธอถึงวัยที่ต้องแต่งงาน และเธอควรจะทำ การประวิงเวลาไม่ใช่เรื่องที่แนะนำ—มันไม่ควรเลย เบ็ตซี ลองคุยกับเธออีกครั้งเถอะ ข้าพเจ้าพูดทุกอย่างที่พูดได้หมดแล้วเมื่อบ่ายนี้”

โทนีถูกล้อมปราบ ดังที่กงสุลกล่าว เธอไม่ได้พูดว่าไม่อีกต่อไป—แต่เธอก็ไม่สามารถบังคับตัวเองให้ตอบตกลงได้ เธอไม่สามารถเค้นคำว่า “ตกลง” ออกมาจากใจได้—พระเจ้าเท่านั้นที่รู้ว่าเพราะเหตุใด แต่ตัวเธอเองไม่รู้เลย

ในระหว่างนั้น เริ่มจากผู้เป็นพ่อจะเรียกเธอไปคุยเป็นการส่วนตัวด้วยท่าทางจริงจัง จากนั้นผู้เป็นแม่ก็จะรับช่วงต่อ ทั้งคู่ต่างกดดันให้เธอตัดสินใจ ส่วนลุงกอทโฮลด์และครอบครัวนั้นไม่ได้ถูกดึงเข้ามาเกี่ยวข้องในเรื่องนี้ เนื่องจากท่าทีที่พวกเขามีต่อบ้านเมงสตราเซนั้นไม่ใช่ความเห็นอกเห็นใจนัก ทว่าเซเซมี ไวค์โบรดท์ กลับระแคะระคายเรื่องนี้เข้า จึงแวะมาให้คำแนะนำที่ดีด้วยการออกเสียงที่ชัดถ้อยชัดคำ แม้แต่มาดมัวแซล จุงมันน์ ก็ยังกล่าวว่า “โทนี่ ลูกรัก ทำไมเจ้าต้องกังวลด้วยเล่า?

เจ้าจะได้อยู่ในสังคมชั้นเลิศเสมออยู่แล้ว” และทุกครั้งที่โทนี่ไปเยี่ยมเยียนห้องรับแขกบุด้วยผ้าไหมอันน่าเลื่อมใสที่อยู่นอกประตูเมือง เธอจะต้องถูกมาดามโครเกอร์ผู้เฒ่าตำหนิเข้าสักชุด “ว่าแต่ ลูกรัก ข้าได้ยินว่ามีเรื่องเกิดขึ้นรึ! ข้าหวังว่าเจ้าจะรับฟังเหตุผลนะ เด็กน้อย”

วันอาทิตย์วันหนึ่ง ขณะที่เธอนั่งอยู่ในโบสถ์เซนต์แมรีพร้อมกับพ่อแม่และพี่ชาย ศิษยาภิบาลเคิลลิงเริ่มเทศนาจากบทคัมภีร์ที่ว่าด้วยเรื่องภรรยาต้องละทิ้งบิดามารดาและผูกพันอยู่กับสามีแต่เพียงผู้เดียว ภาษาที่เขาใช้รุนแรงเสียจนเธอสะดุ้งโหยงและเริ่มตั้งใจฟัง พร้อมกับเงยหน้าขึ้นมองว่าเขากำลังจ้องมาที่เธอหรือไม่ ไม่นะ ขอบคุณพระเจ้า เขากำลังหันหน้าไปทางอื่น และดูเหมือนจะเทศนาโดยรวมถึงผู้ศรัทธาทั้งปวง ถึงกระนั้น มันก็ชัดเจนว่านี่คือการโจมตีเธอครั้งใหม่ ทุกถ้อยคำช่างปักลึกเข้ากลางใจ เขากล่าวว่า เด็กสาวที่ยังเยาว์และไร้เดียงสาย่อมยังไม่มีเจตจำนงและปัญญาใดๆ และหากเธอขัดขืนคำแนะนำด้วยความรักของบิดามารดา เธอก็สมควรได้รับโทษเฉกเช่นผู้กระทำผิด เธอคือหนึ่งในบรรดาผู้ที่พระผู้เป็นเจ้าทรงถ่มทิ้งออกจากพระโอษฐ์ ด้วยวลีนี้ ซึ่งศิษยาภิบาลเคิลลิงผู้ใจดีโปรดปรานยิ่งนัก เธอจึงต้องเผชิญกับสายตาที่ทิ่มแทงจากเขา พร้อมกับที่เขาทำท่าทางข่มขู่ด้วยแขนขวา โทนี่เห็นว่าผู้เป็นพ่อซึ่งนั่งอยู่ข้างๆ ยกมือขึ้น

ราวกับจะบอกว่า “อย่ารุนแรงเกินไปนักเลย” แต่มันชัดเจนอย่างยิ่งว่าไม่พ่อก็แม่ของเธอที่นำความลับนี้ไปบอกศิษยาภิบาล โทนี่หดตัวลงในที่นั่ง ใบหน้าแดงก่ำราวกับไฟ และรู้สึกราวกับว่าสายตาของคนทั้งโลกกำลังจับจ้องมาที่เธอ วันอาทิตย์ถัดมา เธอจึงปฏิเสธอย่างเด็ดขาดที่จะไปโบสถ์

เธอเดินเหม่อลอยไปมาในบ้าน ไม่หัวเราะอีกเลย และเบื่ออาหาร บางครั้งเธอก็ถอนหายใจอย่างโศกเศร้าเสียจนก้อนหินยังต้องสงสาร อีกทั้งเธอยังเริ่มซูบผอมลง และในไม่ช้าความสดใสของเธอก็จะเลือนหายไป ซึ่งมันจะปล่อยให้เป็นเช่นนั้นไม่ได้ ในที่สุดท่านกงสุลจึงกล่าวว่า

“ปล่อยให้เป็นแบบนี้ต่อไปไม่ได้นะ เบทซี เราไม่ควรทำรุนแรงกับเด็กเกินไป เธอควรจะได้ออกไปข้างนอกบ้าง เพื่อพักผ่อนและจะได้ไตร่ตรองอย่างสงบๆ แล้วเจ้าจะเห็นว่าเธอจะยอมรับฟังเหตุผลเอง ข้าไปไหนไม่ได้ และวันหยุดก็ใกล้จะหมดลงแล้ว แต่เราไม่จำเป็นต้องไปด้วยกันหรอก เมื่อวานชวาร์ซคอปฟ์ผู้เฒ่าจากทราเวมึนเดมาที่นี่ และข้าได้คุยกับเขาแล้ว เขาบอกว่ายินดีจะรับเด็กคนนี้ไปดูแลสักพัก ข้าจะให้เงินพวกเขาบ้าง เธอจะได้อยู่ในบ้านที่ดี ได้อาบน้ำ อยู่ท่ามกลางอากาศบริสุทธิ์ และทำให้จิตใจปลอดโปร่ง ทอมสามารถพาเธอไปได้—ทุกอย่างจัดการเรียบร้อยแล้ว พรุ่งนี้ดีกว่ามะรืนนี้”

โทนี่พอใจกับความคิดนี้มาก จริงอยู่ที่เธอแทบไม่เคยพบกับเฮอร์กรึนลิช แต่เธอรู้ว่าเขาอยู่ในเมืองและติดต่อกับพ่อแม่ของเธอ วันใดวันหนึ่งเขาอาจปรากฏตัวต่อหน้าเธอและเริ่มส่งเสียงโวยวายรบเร้า เธอจะรู้สึกปลอดภัยกว่าหากได้ไปอยู่ที่ทราเวมึนเด ในบ้านของคนแปลกหน้า ดังนั้นเธอจึงจัดกระเป๋าด้วยความกระตือรือร้น และในวันท้ายๆ ของเดือนกรกฎาคม เธอจึงขึ้นรถม้าอันสง่างามของตระกูลโครเกอร์ไปกับทอม เธอกล่าวคำลาด้วยจิตใจที่ร่าเริงที่สุด และหายใจได้โล่งอกยิ่งขึ้นเมื่อรถม้าแล่นพ้นประตูเมืองออกไป