ฉากที่หก

(ฉากเปลี่ยนเป็นปราสาทของเคานต์กลอสเตอร์)

เอ็ดมันด์ (ถือจดหมายฉบับหนึ่ง)

เจ้า ธรรมชาติ เจ้าคือเทพีของข้า! ข้าจะยอมสยบต่อกฎของเจ้าเพียงผู้เดียว เหตุใดข้าต้องกักขังตนเองไว้ในวงล้อมของจารีต เหตุใดต้องยอมให้จารีตอันไม่เป็นธรรมของมวลมนุษย์ พรากสิทธิที่เจ้ามอบให้ข้าไป? เพียงเพราะข้าลืมตาดูโลกก่อนพี่ชายเพียงสิบสองหรือสิบสี่เดือนอย่างนั้นหรือ? เหตุใดต้องเป็นลูกนอกสมรส? เหตุใดต้องไร้เกียรติ? ในเมื่อข้าถูกสร้างมาอย่างดี มีสติปัญญาเฉลียวฉลาด และมีรูปลักษณ์ที่สมบูรณ์ไม่แพ้ลูกที่เกิดจากหญิงผู้มีเกียรติ เหตุใดพวกเขาจึงตราหน้าเราด้วยถ้อยคำอัปมงคลเช่นนี้?

ลูกนอกกฎหมาย ไร้เกียรติ ลูกนอกสมรส? อะไรกัน? ข้าน่ะหรือลูกนอกกฎหมาย? ข้าผู้ซึ่งได้รับทั้งเนื้อหนังและไฟราคะจากความใคร่ที่ซ่อนเร้นของธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ ย่อมมีสิ่งเหล่านี้มากกว่าผู้ที่ถือกำเนิดขึ้นท่ามกลางความง่วงเหงาหาวนอนบนเตียงสมรสอันจืดชืด ว่างเปล่า และน่าเบื่อหน่าย ซึ่งถูกกำหนดมาเพื่อเพาะพันธุ์พวกโง่เขลาให้งอกเงยขึ้นมา? เอาเถิด เอ็ดการ์ผู้ถูกต้องตามกฎหมายของข้า! ข้าขาดเพียงทรัพย์สมบัติของเจ้าเท่านั้น ความรักของท่านพ่อที่มีต่อเอ็ดมันด์ผู้เป็นลูกนอกสมรส กับที่มีต่อบุตรผู้ถูกต้องตามกฎหมาย—ช่างเป็นคำที่ไพเราะเสียนัก—ถูกต้อง!

เอาละ นายท่านผู้ถูกต้องของข้า ขอเพียงให้จดหมายฉบับนี้และแผนการของข้าสัมฤทธิ์ผล เมื่อนั้นเอ็ดมันด์ผู้เป็นลูกนอกสมรสจะเป็นผู้ที่ถูกต้องที่สุด—ข้ากำลังเติบโต ข้ากำลังรุ่งเรือง! เอาเถิด เหล่าเทพเจ้า จงเข้าข้างฝ่ายลูกนอกสมรสเถิด! พวกท่านย่อมมีเหตุผลที่จะทำเช่นนั้น**

{บก.-* บรรทัดที่สละสลวยเหล่านี้เป็นตัวอย่างของศิลปะอันน่าเลื่อมใสของผู้ประพันธ์ ในการมอบทัศนคติที่เหมาะสมให้แก่ตัวละคร บุคลิกของลูกนอกสมรสผู้นี้คือผู้ปฏิเสธพระเจ้าอย่างสิ้นเชิง และการที่เขาถูกนำเสนอในฐานะผู้เย้ยหยันโหราศาสตร์เชิงตุลาการนั้น ตามเจตจำนงของกวี คือเครื่องหมายของคนประเภทนี้ เพราะในสมัยนั้น การเล่นกลอันไร้พระเจ้าเช่นนี้ถูกมองด้วยความยำเกรงทางศาสนา ดังนั้น ตัวละครที่ดีที่สุดในเรื่องนี้จึงยอมรับในอำนาจแห่งอิทธิพลของดวงดาว ส่วนบรรทัดต่อจากนี้มีความสอดคล้องกับบุคลิกเพียงใด สามารถเห็นได้จากความปรารถนาอันแรงกล้าของวานินี ผู้เป็นอเทวนิยมชาวอิตาลี ในตำราของเขา (de admirandis Naturæ c.) ซึ่งตีพิมพ์ที่ปารีสในปี ค.ศ. 1616 ปีเดียวกับที่กวีของเราล่วงลับ (โอ้ หากข้าได้ถือกำเนิดขึ้นนอกสมรสและนอกกฎหมาย!

เพราะเมื่อนั้น บรรพบุรุษของข้าคงจะเร่าร้อนในกามารมณ์แห่งวีนัสยิ่งกว่า และมอบเมล็ดพันธุ์อันล้ำค่าให้อย่างเต็มเปี่ยมและเหลือเฟือ ซึ่งจะทำให้ข้าได้รับความงดงามและสง่างามของรูปลักษณ์ พละกำลังอันแข็งแกร่งของร่างกาย และจิตใจที่ผ่องใส แต่เพราะข้าเป็นผลผลิตของคู่สมรส ข้าจึงต้องสูญเสียสิ่งดีๆ เหล่านั้นไป) หากหนังสือเล่มนี้ถูกตีพิมพ์ออกมาก่อน ใครเล่าจะไม่เชื่อว่าเชกสเปียร์จงใจอ้างถึงจุดนี้? ทว่า พลังแห่งการหยั่งรู้ของอัจฉริยภาพได้บอกเขาไว้ล่วงหน้าแล้วว่า ผู้เป็นอเทวนิยมเช่นวานินีจะกล่าวถึงเรื่องนี้อย่างไร วาร์เบอร์ตัน}

{บก.-** เหตุใดจึงเป็นเช่นนี้? กวีมิได้บอกเรา แต่เขากำลังชี้ให้เห็นถึงความสำมะเลเทเมาของเหล่าเทพปกรณัม ซึ่งเปลี่ยนลูกนอกสมรสของตนให้กลายเป็นวีรบุรุษทั้งสิ้น วาร์เบอร์ตัน}