ตอนที่ 10

สมมติว่าหากคุณอ่านตามตัวอักษรแล้วพบว่าเนื้อหามันดูรื่นเริงและสนุกสนาน ตรงตามชื่อเรื่องเป๊ะๆ ผมอยากให้คุณอย่าหยุดอยู่แค่นั้น อย่าปล่อยให้ความเพลิดเพลินฉาบฉวยหลอกล่อคุณเหมือนเสียงเพลงของไซเรน แต่ขอให้ลองตีความในระดับที่ลึกซึ้งกว่านั้น ซึ่งอาจเป็นสิ่งที่หัวใจอันเบิกบานของคุณต้องการจะสื่อจริงๆ

ลองนึกดูสิ คุณเคยแอบสะเดาะกลอนตู้เพื่อขโมยไวน์สักขวดไหม? ตอบผมมาตามตรงนะ และถ้าเคย ลองนึกถึงสีหน้าของคุณในตอนนั้นดูสิ หรือคุณเคยเห็นหมาคาบกระดูกไหม? เพลโตเคยกล่าวไว้ในหนังสือ Republic (de Republica) เล่ม 2 ว่าหมาเป็นสัตว์ที่มีความเป็นปรัชญาสูงที่สุดในบรรดาสัตว์ทั้งปวง ถ้าคุณเคยเห็น คุณจะสังเกตได้ว่ามันเฝ้ากระดูกชิ้นนั้นด้วยความทุ่มเทและระแวดระวังขนาดไหน มันดูแลอย่างดี ถือไว้อย่างแน่วแน่ แทะอย่างรอบคอบ บิออกอย่างทะนุถนอม และดูดกินอย่างขยันขันแข็ง ทั้งหมดนี้เพื่ออะไร? อะไรทำให้มันต้องลำบากขนาดนี้? ความหวังของมันคืออะไร? สิ่งที่มันคาดหวังจะได้คืออะไร? คำตอบคือ แค่ไขกระดูกเล็กน้อยเท่านั้นเอง แต่มันเป็นเรื่องจริงที่ไขกระดูกเพียงนิดเดียวนี้มีรสชาติโอชะและอร่อยกว่าเนื้อชิ้นโตๆ ประเภทอื่น เพราะตามที่กาเลน (Galen) ได้บันทึกไว้ ไขกระดูกคือสารอาหารที่ธรรมชาติรังสรรค์มาได้อย่างสมบูรณ์แบบที่สุด

ขอให้คุณฉลาดเหมือนเจ้าหมาตัวนี้ ลองดม ลองสัมผัส และให้คุณค่ากับหนังสือดีๆ ที่เต็มไปด้วยแนวคิดชั้นสูงเหล่านี้ แม้ว่าตอนเริ่มอ่านจะดูเหมือนง่าย แต่พอต้องเผชิญหน้าและทำความเข้าใจจริงๆ กลับมีความยากซ่อนอยู่ ดังนั้น คุณต้องใช้ความพากเพียรในการอ่านและใคร่ครวญซ้ำๆ เพื่อ "แทะกระดูก" และ "ดูดไขกระดูก" ออกมา ซึ่งก็คือความหมายเชิงสัญลักษณ์ที่ผมตั้งใจจะสื่อผ่านรหัสลับแบบพิทาโกรัสเหล่านี้ โดยผมเชื่อมั่นว่าหากคุณทำเช่นนั้น คุณจะกลายเป็นผู้ที่มีทั้งความรู้และความกล้าหาญจากการอ่าน เพราะในงานเขียนชิ้นนี้ คุณจะได้พบกับรสชาติอีกแบบ และหลักคำสอนที่ลึกซึ้งและซับซ้อน ซึ่งจะเปิดเผยความลับอันศักดิ์สิทธิ์และน่าสะพรึงกลัว ทั้งในเรื่องของศาสนา การเมืองการปกครอง และการใช้ชีวิตในทางโลก

คุณเชื่อจริงๆ หรือว่าตอนที่โฮเมอร์เขียนมหากาพย์ อีเลียด (Iliads) และ โอดิสซีย์ (Odysses) เขาจะคิดถึงความหมายเชิงสัญลักษณ์ที่พวกพลูตาร์ค, เฮราคลิเดส, ยูสตาธิอุส หรือคอร์นูตัส พยายามเค้นออกมา และต่อมาโปลิเชียนก็หยิบยืมมาอีกทอดหนึ่ง? ถ้าคุณเชื่อแบบนั้น ความเห็นของคุณกับผมคงห่างไกลกันลิบลับ เพราะผมมองว่าโฮเมอร์ไม่ได้ฝันถึงเรื่องพวกนั้นเลย เหมือนกับที่โอวิด (Ovid) ไม่ได้คิดถึงเรื่องศีลมหาสนิทในตอนที่เขียน เมตามอร์โฟซิส (Metamorphoses) แม้ว่าจะมีพวกนักบวชจอมตะกละบางคนพยายามจะพิสูจน์เรื่องนี้ก็ตาม แต่ก็นะ ถ้าเขาได้เจอคนโง่พอๆ กับตัวเอง ก็คงเหมือนสุภาษิตที่ว่า "ฝาหม้อที่คู่ควรกับหม้อ" นั่นแหละ

ถ้าคุณไม่เชื่อเรื่องของโฮเมอร์ แล้วทำไมคุณถึงไม่ทำแบบเดียวกันกับพงศาวดารฉบับรื่นเริงของผมล่ะ? ทั้งที่ตอนผมเขียน ผมก็คิดถึงแค่พวกคุณที่อาจจะกำลังดื่มไวน์ไปพร้อมๆ กับผมในตอนนั้น เพราะในการเขียนหนังสือเล่มนี้ ผมไม่ได้เสียเวลาหรือทุ่มเทอะไรไปมากกว่าเวลาที่ผมใช้ในการกินดื่มเพื่อบำรุงร่างกายเลย และจริงๆ แล้ว นั่นแหละคือช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการเขียนเรื่องราวชั้นสูงและศาสตร์ที่ลึกซึ้ง เหมือนที่โฮเมอร์ ยอดนักภาษาศาสตร์ และเอนนิอุส บิดาแห่งกวีละติน (ตามที่โฮเรซเรียก) รู้ดี ถึงแม้จะมีพวกขี้ประจบด่าว่าบทกวีของเขาเหม็นกลิ่นไวน์มากกว่ากลิ่นน้ำมันมะกอกก็เถอะ

พวกที่ชอบจับผิดหรือพวกมือใหม่หัดวิจารณ์หนังสือของผมอาจจะพูดแบบนั้น แต่ช่างหัวมันเถอะ! กลิ่นหอมของไวน์นั้นช่างประณีต รื่นรมย์ สดใส สูงส่ง และโอชะกว่ากลิ่นน้ำมันมะกอกตั้งเท่าไหร่! และผมจะภูมิใจมากถ้ามีคนบอกว่าผมใช้เงินไปกับไวน์มากกว่าน้ำมันมะกอก เหมือนที่เดโมสเทนีสภูมิใจตอนที่มีคนบอกเขาแบบนั้น ผมถือเป็นเกียรติและคำชมเชยที่ถูกเรียกว่า "กวอลเตอร์จอมรื่นเริง" หรือ "โรบิน กู้ดเฟลโลว์" เพราะภายใต้ชื่อนี้ ผมเป็นที่ต้อนรับในกลุ่มชาวแพนทากรูเอลลิสต์ชั้นนำทุกคน ครั้งหนึ่งเดโมสเทนีสเคยถูกคนขี้อิจฉาถากถางว่าสุนทรพจน์ของเขาเหม็นเหมือนผ้าเช็ดถังน้ำมันสกปรก ดังนั้น ขอให้คุณตีความการกระทำและคำพูดของผมในความหมายที่สมบูรณ์ที่สุด จงให้เกียรติสมองที่เหมือนก้อนชีสของผมที่คอยป้อนเรื่องราวสนุกสนานและเรื่องไร้สาระเหล่านี้ให้คุณ และช่วยทำให้ผมมีความสุขแบบนี้ตลอดไปเถอะนะ พวกเรามาสนุกกันเถอะเพื่อนๆ ทำใจให้สบายแล้วอ่านส่วนที่เหลืออย่างมีความสุข ให้ร่างกายได้ผ่อนคลายและจิตใจได้รับประโยชน์ แต่ฟังนะ เจ้าพวกหัวแข็งทั้งหลาย อย่าลืมดื่มฉลองให้ผมเป็นการตอบแทนด้วยล่ะ แล้วผมจะดื่มชนแก้วกับคุณทันที!

จากราเบอเล ถึงผู้อ่าน

เพื่อนผู้อ่านที่รักทุกท่านที่กำลังอ่านหนังสือเล่มนี้
โปรดอย่าขุ่นเคืองใจในขณะที่อ่าน
จงสลัดความรู้สึกที่เลวร้ายออกไปให้หมด
เพราะหนังสือเล่มนี้ไม่มีสิ่งชั่วร้ายหรือมลทินใดๆ
จริงอยู่ที่มันอาจไม่ได้มอบสิ่งที่มีค่าล้ำเลิศ
แต่มันมอบความรื่นเริงให้คุณได้เต็มที่
เพราะผมคิดว่าความโศกเศร้าอาจกัดกินใจคุณ
ผมจึงหาเรื่องที่เหมาะสมกว่านี้ไม่ได้อีกแล้ว
ความสุขเพียงนิดเดียวมีค่ามากกว่าความทุกข์มหาศาล
เพราะการหัวเราะคือธรรมชาติที่แท้จริงของมนุษย์

บทที่ 1
ว่าด้วยลำดับวงศ์ตระกูลและความเก่าแก่ของกากันทัว

สำหรับการทำความเข้าใจเรื่องลำดับวงศ์ตระกูลและความเก่าแก่ของเผ่าพันธุ์ที่ทำให้กากันทัวมาปรากฏตัวต่อหน้าเรานั้น ผมขอให้คุณกลับไปอ่านในพงศาวดารฉบับใหญ่ของแพนทากรูเอล ในนั้นคุณจะได้เข้าใจอย่างละเอียดว่ายักษ์ถือกำเนิดขึ้นมาในโลกนี้ได้อย่างไร และกากันทัว ผู้เป็นบิดาของแพนทากรูเอล สืบเชื้อสายตรงมาจากพวกเขาได้อย่างไร และโปรดอย่าถือสาหากครั้งนี้ผมจะขอข้ามเรื่องนี้ไป แม้ว่ามันจะเป็นเรื่องที่ยิ่งเล่าซ้ำเท่าไหร่ คุณผู้มีเกียรติทั้งหลายก็จะยิ่งพึงพอใจมากขึ้นเท่านั้น ดังที่เพลโตได้กล่าวไว้ใน Philebo และ Gorgias รวมถึงฟลักคัสที่บอกว่า เรื่องบางประเภท (ซึ่งเรื่องนี้เป็นหนึ่งในนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย) ยิ่งเล่าซ้ำบ่อยเท่าไหร่ ก็ยิ่งน่ารื่นรมย์มากขึ้นเท่านั้น

พระเจ้าช่วย ถ้าทุกคนสามารถรู้ลำดับวงศ์ตระกูลของตัวเองได้อย่างชัดเจนตั้งแต่สมัยเรือโนอาห์จนถึงปัจจุบันก็คงดี ผมคิดว่าในทุกวันนี้ มีจักรพรรดิ กษัตริย์ ดยุก เจ้าชาย หรือแม้แต่พระสันตะปาปาหลายท่านที่สืบเชื้อสายมาจากคนแบกของหรือคนขายใบไถ่บาป ในทางกลับกัน ขอทานพเนจรที่น่าเวทนาหลายคนในตอนนี้ อาจสืบเชื้อสายมาจากกษัตริย์และจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ ซึ่งผมคิดว่ามันเกิดขึ้นจากการผลัดเปลี่ยนอำนาจของอาณาจักรต่างๆ ตั้งแต่อัสซีเรียสู่มีดีส จากมีดีสสู่เปอร์เซีย จากเปอร์เซียสู่มาซิโดเนีย จากมาซิโดเนียสู่โรมัน จากโรมันสู่กรีก และจากกรีกสู่ฝรั่งเศส

และเพื่อให้คุณพอจะรู้จักตัวผม ผู้ที่กำลังพูดกับคุณอยู่ ผมอดคิดไม่ได้ว่าผมคงสืบเชื้อสายมาจากกษัตริย์หรือเจ้าชายผู้มั่งคั่งในอดีต เพราะคุณคงไม่เคยเห็นใครที่มีความปรารถนาอยากเป็นกษัตริย์และอยากรวยเท่าผมมาก่อน ซึ่งความอยากรวยของผมก็เพื่อให้ผมได้กินดีอยู่ดี ไม่ต้องทำอะไร ไม่ต้องกังวลเรื่องใด และสามารถแบ่งปันความมั่งคั่งให้เพื่อนฝูง รวมถึงผู้ที่มีคุณธรรมและผู้มีความรู้ได้อย่างเต็มที่ แต่ผมก็ปลอบใจตัวเองว่า ในโลกหน้าผมจะได้เป็นเช่นนั้น หรืออาจจะยิ่งใหญ่กว่าที่ผมกล้าฝันในตอนนี้เสียอีก ส่วนพวกคุณก็จงใช้ความคิดแบบเดียวกันนี้ปลอบประโลมใจในยามทุกข์ยาก และถ้าหาไวน์สดๆ ดื่มได้ ก็จงดื่มเสียเถอะ

กลับมาที่เรื่องของเรา ผมจะบอกว่าด้วยพรจากสวรรค์ ลำดับวงศ์ตระกูลและความเก่าแก่ของกากันทัวถูกเก็บรักษาไว้ให้เราได้ศึกษาอย่างสมบูรณ์ยิ่งกว่าใครๆ ยกเว้นเพียงเรื่องของพระเมสสิยาห์ ซึ่งผมจะไม่ขอพูดถึง เพราะไม่ใช่จุดประสงค์ของผม และพวกปีศาจ หรือพวกที่ชอบใส่ร้ายและพวกนักเทศน์จอมปลอมคงจะเข้ามาขัดขวางผมแน่ๆ

ลำดับวงศ์ตระกูลนี้ถูกค้นพบโดย จอห์น แอนดรูว์ ในทุ่งหญ้าใกล้กับซุ้มประตูเสาหิน ใต้ต้นมะกอกระหว่างทางไปนาร์เซย์ ในขณะที่เขากำลังขุดลอกคูน้ำ คนงานได้ใช้จอบขุดไปโดนโลงศพทองแดงขนาดมหึมาและยาวจนหาจุดสิ้นสุดไม่ได้ เพราะมันทอดยาวลึกเข้าไปในทางระบายน้ำของเมืองเวียนน์ เมื่อเปิดโลงศพออกในจุดหนึ่ง ซึ่งด้านบนถูกปิดผนึกด้วยตราสัญลักษณ์รูปจอกไวน์ และมีอักษรอีทรัเรียนเขียนกำกับไว้ว่า "Hic Bibitur" (ที่นี่คือที่ดื่ม) พวกเขาพบเหยือกไวน์เก้าใบวางเรียงกันเหมือนการวางถังไวน์ในแคว้นกัสกอน และใต้เหยือกใบกลางนั้น มีสมุดเล่มเล็กๆ ที่ทั้งอ้วน กลม ใหญ่ สีเทา ดูน่ารักแต่ก็เก่าคร่ำคร่าและมีเชื้อรา ซึ่งส่งกลิ่นแรงกว่าแต่ไม่ได้หอมเหมือนดอกกุหลาบ ในสมุดเล่มนั้นเองที่พบการบันทึกลำดับวงศ์ตระกูลไว้อย่างละเอียดด้วยลายมือแบบงานสารบรรณ ไม่ได้เขียนลงบนกระดาษ หนังแกะ หรือขี้ผึ้ง แต่เขียนลงบนเปลือกต้นเอล์ม ซึ่งถูกกาลเวลากัดกร่อนจนแทบจะอ่านตัวอักษรสามตัวติดกันให้ชัดเจนไม่ได้เลย