ภาคที่สาม

การพัฒนาทางสติปัญญา

การพัฒนาทางสติปัญญานั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ โดยเฉพาะการปรับเปลี่ยนพรสวรรค์ที่มีมาแต่กำเนิดผ่านสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติและการศึกษา แม้แต่ก่อนที่การเรียนการสอนอย่างเป็นระบบจะเริ่มต้นขึ้น และวิธีการศึกษาก็มีความหลากหลายมาก จนในปัจจุบันเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ที่จะอธิบายการพัฒนาทางสติปัญญาตามปกติได้อย่างสมบูรณ์ การอธิบายเช่นนั้นจำเป็นต้องประกอบด้วยสองขั้นตอนหลัก ดังนี้:

1. การรวมตัวของความประทับใจทางประสาทสัมผัส (sensuous impressions) ให้กลายเป็น การรับรู้ (perceptions/Wahrnehmungen) ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วประกอบด้วย การที่ความรู้สึกซึ่งประทับลงในประสบการณ์ของเราโดยตรง ถูกประสานเข้าด้วยกันในมิติของพื้นที่และเวลาโดยสติปัญญาที่เริ่มทำงาน

2. การรวมตัวของการรับรู้ให้กลายเป็น มโนทัศน์ (ideas) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในรูปของ สัญชาตญาณทางประสาทสัมผัส (sense-intuitions) และ แนวคิด (concepts) สัญชาตญาณทางประสาทสัมผัส (Anschauung) คือการรับรู้ที่มาพร้อมกับสาเหตุ ซึ่งก็คือวัตถุแห่งความรู้สึกนั้น ส่วนแนวคิด (Begriff) เกิดจากการรวมตัวของการรับรู้ที่เคยแยกจากกัน ซึ่งต่อมาจะถูกเรียกว่า เครื่องหมายหรือคุณลักษณะที่แยกจากกัน

การสำรวจแต่ละขั้นตอนเหล่านี้ในตัวเด็กถือเป็นงานหนักยิ่ง ซึ่งบุคคลหนึ่งอาจเริ่มต้นทำได้ แต่ไม่อาจดำเนินการให้ครอบคลุมทุกทิศทางได้อย่างสม่ำเสมอโดยง่าย

ข้าพเจ้าได้พยายามรวบรวมข้อเท็จจริงที่มีการบันทึกไว้ แต่กลับพบข้อมูลที่น่าเชื่อถือเพียงน้อยนิด ดังนั้นข้าพเจ้าจึงจำกัดขอบเขตอยู่เพียงการสังเกตลูกของตนเองเป็นหลัก ข้อมูลเหล่านี้ไม่เพียงแต่เชื่อถือได้อย่างสมบูรณ์แม้ในรายละเอียดที่เล็กที่สุด (ข้าพเจ้าได้ตัดทุกสิ่งที่น่าสงสัยออกไป) แต่ยังเป็นข้อมูลที่ละเอียดถี่ถ้วนที่สุดเท่าที่เคยมีการตีพิมพ์เกี่ยวกับการพัฒนาทางสติปัญญาของเด็ก อย่างไรก็ตาม ข้าพเจ้าได้รู้จักกับเด็กคนอื่นๆ จำนวนมากพอที่จะมั่นใจได้ว่า เด็กที่ข้าพเจ้าสังเกตนั้นไม่ได้แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากเด็กชายที่มีสุขภาพดีและเฉลียวฉลาดคนอื่นๆ ในประเด็นหลัก แม้ว่าช่วงเวลาที่เกิดการพัฒนาและความรวดเร็วในการพัฒนานั้นจะแตกต่างกันไปมากในแต่ละบุคคล เด็กหญิงมักจะดูเหมือนเริ่มพูดได้เร็วกว่าเด็กชาย

แต่ในขั้นต่อมา พวกเธอดูเหมือนจะมีขีดความสามารถในการพัฒนาหน้าที่ทางตรรกะที่ด้อยกว่าเล็กน้อย หรือทำความเข้าใจเรื่องนามธรรมขั้นสูงได้ยากกว่า ในขณะที่ในเด็กชาย หน้าที่ทางอารมณ์ แม้ว่าปฏิกิริยาจะคงทนเพียงใด แต่ก็ไม่ได้มีความละเอียดอ่อนเท่ากับในเด็กหญิง

การพัฒนาทางสติปัญญา, การศึกษาระดับสากล

ชุดบรรณาธิการโดย วิลเลียม ที. แฮร์ริส เล่มที่ 9

ผู้เขียน: เพรเยอร์, วิลเลียม ที., 1841-1897; บราวน์, เฮนรี ดับเบิลยู. [ผู้แปล]