ตอนที่ 1

สุภาพบุรุษจากต่างจังหวัดในปารีส (A Distinguished Provincial at Paris)

ตอนที่ 1

มาดามเดอ บาร์เกตอน และลูเซียน เดอ รูเบอมเพร ออกเดินทางจากเมืองอังกูเลมมุ่งหน้าสู่ปารีส แม้ภายหลังจะไม่มีใครในกลุ่มเดินทางพูดถึงเรื่องนี้อีก แต่เชื่อได้เลยว่าสำหรับชายหนุ่มผู้กำลังลุ่มหลงและวาดฝันถึงความหวานชื่นของการหนีตามกัน การที่มีฌองตีลคนรับใช้ชาย และอัลเบอร์ทีนสาวใช้คอยตามประกบตลอดทาง คงเป็นเรื่องที่น่ารำคาญไม่น้อย

ลูเซียนซึ่งเพิ่งเคยเดินทางด้วยรถม้าเร็วเป็นครั้งแรกในชีวิต ถึงกับตกใจเมื่อพบว่าเงินเกือบทั้งหมดที่เขาตั้งใจจะใช้ประทังชีวิตในปารีสตลอดทั้งปี ถูกจ่ายทิ้งไปตามรายทางเสียสิ้น ด้วยความเป็นคนที่มีสติปัญญาเฉลียวฉลาดแต่ยังมีความไร้เดียงสาแบบเด็กๆ เขาจึงเผลอแสดงความตื่นเต้นต่อสิ่งแปลกใหม่ที่พบเห็นอย่างเปิดเผย ซึ่งนั่นคือความผิดพลาด เพราะผู้ชายควรศึกษาผู้หญิงให้ถ่องแท้ก่อนจะยอมให้เธอเห็นความคิดและอารมณ์ที่พลุ่งพล่านในใจ หากผู้หญิงคนนั้นมีจิตใจกว้างขวางและอ่อนโยน เธออาจจะยิ้มรับและมองข้ามความไร้เดียงสานั้นได้ แต่ถ้าเธอมีความทะนงตัวแม้เพียงนิด เธอจะไม่มีวันให้อภัยความอ่อนหัด ความต่ำต้อย หรือความหลงตัวเองในตัวคนรัก ผู้หญิงบางคนอาจเทิดทูนคนรักจนมองเห็นเขาเป็นดั่งพระเจ้า แต่ก็ยังมีผู้หญิงอีกประเภทที่รักผู้ชายในแบบที่เขาเป็น และโอบรับทั้งข้อเสียและข้อดีของเขาไปพร้อมกัน

ลูเซียนยังไม่รู้เลยว่าความรักของมาดามเดอ บาร์เกตอนนั้นถูกสร้างขึ้นบนรากฐานของความทิฐิ และเขาก็พลาดอีกครั้งเมื่อมองไม่ออกว่ารอยยิ้มที่ผุดขึ้นบนริมฝีปากของหลุยส์เป็นระยะๆ นั้นหมายถึงอะไร แทนที่จะสำรวมตน เขากลับปล่อยตัวปล่อยใจไปกับความร่าเริงเหมือนลูกหนูตัวน้อยที่เพิ่งออกจากรูเป็นครั้งแรก

คณะเดินทางมาถึงโรงแรมกาลาร์-บัว บนถนนรู เด ล์เอแชล ก่อนรุ่งสาง ทั้งคู่เหนื่อยล้าจากการเดินทางมากจนหลุยส์ตรงดิ่งไปนอนทันที โดยสั่งให้ลูเซียนจองห้องพักที่อยู่ชั้นบนของเธอ ลูเซียนหลับยาวจนถึงสี่โมงเย็น กว่าจะถูกปลุกโดยคนรับใช้ของมาดามเดอ บาร์เกตอน เมื่อรู้เวลาเขาก็รีบจัดการตัวเองและรีบลงไปชั้นล่าง

หลุยส์นั่งอยู่ในห้องนั่งเล่นซอมซ่อของโรงแรม ที่พักในปารีสถือเป็นจุดด่างพร้อยของอารยธรรมเมืองนี้ เพราะแม้จะพยายามนำเสนอความหรูหราเพียงใด แต่ปารีสกลับไม่มีโรงแรมแห่งไหนเลยที่นักเดินทางผู้มั่งคั่งจะได้รับความสะดวกสบายเหมือนที่บ้าน สำหรับลูเซียนที่เพิ่งตื่นและตายังพร่ามัว หลุยส์ในห้องที่มืดสลัว ไร้แสงแดด มีม่านหน้าต่างเก่าๆ พื้นขัดมันที่ดูไม่น่าสบาย และเฟอร์นิเจอร์มือสองสภาพทรุดโทรม ดูแทบจะไม่ใช่ผู้หญิงคนเดิมที่เขาเคยรู้จัก

คนบางคนจะดูเปลี่ยนไปเมื่อถูกแยกออกจากสภาพแวดล้อมเดิมๆ ที่เคยส่งเสริมภาพลักษณ์ จนดูเหมือนว่าคุณค่าในตัวลดน้อยลง บุคลิกภาพต้องการบรรยากาศที่เหมาะสมเพื่อขับเน้นความโดดเด่น เช่นเดียวกับภาพวาดภายในบ้านของชาวเฟลมมิชที่ต้องอาศัยการจัดวางแสงและเงาจากอัจฉริยภาพของจิตรกรเพื่อให้ตัวละครในภาพดูมีชีวิต ซึ่งเรื่องนี้เห็นได้ชัดเจนที่สุดกับคนจากต่างจังหวัด และในตอนนี้ มาดามเดอ บาร์เกตอน ดูเคร่งขรึมและสง่างามเกินความจำเป็น ทั้งที่ในความเป็นจริงไม่มีอะไรมาขวางกั้นเธอจากความสุขได้อีกแล้ว

ฌองตีลและอัลเบอร์ทีนคอยรับใช้พวกเขา ซึ่งในช่วงที่ทั้งสองอยู่ด้วย ลูเซียนก็ไม่มีอะไรจะบ่น ส่วนอาหารค่ำที่สั่งมาจากร้านอาหารใกล้เคียงนั้น ทั้งปริมาณและคุณภาพต่ำกว่ามาตรฐานอาหารต่างจังหวัดอย่างเห็นได้ชัด มันขาดรสชาติความสดใหม่แบบบ้านทุ่ง และปริมาณก็น้อยจนรู้สึกได้ถึงความขี้เหนียวของคนทำ ในเรื่องเล็กๆ น้อยๆ แบบนี้ ปารีสไม่ได้แสดงด้านที่ใจดีกับนักเดินทางที่มีเงินปานกลางเลย ลูเซียนรอจนมื้ออาหารจบลง เขาคิดว่าหลุยส์ดูเปลี่ยนไปบางอย่าง แต่เขาก็อธิบายไม่ได้ว่าคืออะไร

ซึ่งในความเป็นจริง เธอเปลี่ยนไปแล้วจริงๆ มีเหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นในขณะที่เขาหลับ เพราะการตกตะกอนทางความคิดก็ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ภายในใจ และมาดามเดอ บาร์เกตอนก็ได้ใช้เวลาช่วงนั้นครุ่นคิดอย่างหนัก

ประมาณบ่ายสองโมงของวันนั้น ซิกซ์ตู ดู ชาเตอเลต์ ปรากฏตัวที่ถนนรู เด ล์เอแชล และถามหาอัลเบอร์ทีน สาวใช้ที่กำลังหลับถูกปลุกขึ้นมา และเขาได้แจ้งความประสงค์ว่าต้องการคุยกับเจ้านายของเธอ มาดามเดอ บาร์เกตอนแทบไม่มีเวลาแต่งตัวเลยก่อนที่เขาจะกลับเข้ามาอีกครั้ง การปรากฏตัวอย่างไม่คาดคิดของมงซิเออร์ ดู ชาเตอเลต์ ทำให้เธอสงสัย เพราะเธอเชื่อว่าการเดินทางครั้งนี้เป็นความลับสุดยอด และเมื่อถึงเวลาบ่ายสามโมง ผู้มาเยือนจึงได้รับอนุญาตให้เข้าพบ

“ผมยอมเสี่ยงถูกตำหนิจากเบื้องบนเพื่อตามคุณมา” เขากล่าวทักทาย “ผมคาดการณ์ไว้แล้วว่าเรื่องนี้ต้องเกิดขึ้น และถ้าผมต้องตกงานเพราะเรื่องนี้ อย่างน้อย คุณ จะต้องไม่พังพินาศไปกับผม”

“คุณหมายความว่ายังไง?” มาดามเดอ บาร์เกตอนอุทาน

“ผมเห็นชัดเจนว่าคุณรักลูเซียน” เขาตอบด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความเห็นใจ “คุณต้องรักเขามากจริงๆ ถึงได้กล้าทำอะไรบุ่มบ่ามและเมินเฉยต่อจารีตประเพณีที่คุณรู้ดีที่สุด นาอีสที่รัก คุณคิดจริงๆ หรือว่าซาลอนของมาดามเดสปาร์ด หรือซาลอนไหนๆ ในปารีส จะไม่ปิดประตูใส่คุณ ทันทีที่มีคนรู้ว่าคุณหนีจากอังกูเลมมากับชายหนุ่ม โดยเฉพาะหลังจากเหตุการณ์ดวลดาบระหว่างมงซิเออร์ เดอ บาร์เกตอน กับมงซิเออร์ เดอ ชานดูร์? การที่สามีของคุณย้ายไปอยู่ที่เอสการ์บาส ดูเหมือนเป็นการแยกทางกัน ในสถานการณ์แบบนี้ สุภาพบุรุษจะดวลดาบก่อนแล้วจึงปล่อยให้ภรรยาเป็นอิสระ คุณจะมอบความรักและความเมตตาให้มงซิเออร์ เดอ รูเบอมเพร อย่างไรก็ได้ตามใจคุณ แต่อย่าใช้บ้านหลังเดียวกันเด็ดขาด ถ้าใครในปารีสรู้ว่าคุณเดินทางมาด้วยกัน สังคมที่คุณอยากจะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งจะชี้หน้าด่าคุณทันที”

“และนาอีส อย่าได้ยอมเสียสละขนาดนี้เพื่อชายหนุ่มที่คุณยังไม่เคยเปรียบเทียบเขากับใครเลย ในส่วนของเขา เขาก็ยังไม่เคยผ่านบทพิสูจน์อะไร เขาอาจจะทิ้งคุณไปหาหญิงสาวชาวปารีสที่เขารู้สึกว่าสามารถช่วยส่งเสริมความทะเยอทะยานของเขาได้ดีกว่า ผมไม่ได้มีเจตนาจะทำร้ายคนที่คุณรัก แต่ขอให้ผมได้นึกถึงผลประโยชน์ของคุณก่อน และขอให้คุณพิจารณาเขาให้ดี ตระหนักถึงความร้ายแรงของก้าวที่คุณกำลังเดิน และถ้าสุดท้ายคุณพบว่าทุกประตูถูกปิดตาย ไม่มีผู้หญิงคนไหนยอมมาเยี่ยมเยียนคุณ อย่างน้อยจงมั่นใจว่าคุณจะไม่เสียใจกับทุกสิ่งที่ยอมสละให้เขา จงแน่ใจเสียก่อนว่าคนที่คุณยอมเสียสละให้มากมายขนาดนี้ จะคู่ควรและเห็นคุณค่าของมันตลอดไป”

“ตอนนี้” ชาเตอเลต์กล่าวต่อ “มาดามเดสปาร์ดกำลังทำตัวเคร่งครัดและเจ้าระเบียบเป็นพิเศษ เพราะตัวเธอเองก็แยกทางกับสามีโดยไม่มีใครรู้สาเหตุ พวกนาวาร์แร็ง, เลนองคูร์, บลามอง-โชวรี และญาติคนอื่นๆ ต่างก็ห้อมล้อมเธอ ผู้หญิงที่หัวโบราณที่สุดต่างก็ไปปรากฏตัวที่บ้านเธอและให้ความเคารพ ส่วนมาร์ควิสเดสปาร์ดกลายเป็นฝ่ายผิด การไปเยี่ยมครั้งแรกของคุณจะทำให้คุณรู้ว่าผมพูดถูก และด้วยความที่ผมรู้จักปารีสดี ผมบอกคุณได้เลยว่า ทันทีที่คุณก้าวเท้าเข้าซาลอนของมาร์ควิส คุณจะตกอยู่ในความหวาดระแวงว่าเธอจะรู้ว่าคุณพักอยู่ที่กาลาร์-บัว กับลูกชายคนขายยา ถึงแม้เขาจะอยากให้เรียกว่ามงซิเออร์ เดอ รูเบอมเพร ก็ตาม”

“คุณจะมีคู่แข่งที่นี่ ผู้หญิงที่ฉลาดและเจ้าเล่ห์กว่าอเมลีหลายเท่า พวกเธอจะสืบให้ได้ว่าคุณเป็นใคร พักที่ไหน มาจากไหน และกำลังทำอะไรอยู่ คุณอาจจะหวังพึ่งการปกปิดตัวตน แต่สำหรับผู้หญิงอย่างคุณ การปกปิดตัวตนเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ คุณจะเจอคนจากอังกูเลมทุกย่างก้าว ทั้งพวกสส. จากชารองต์ที่เข้ามาประชุม หรือผู้บัญชาการที่มาพักผ่อนในปารีส แค่คนจากอังกูเลมคนเดียวที่บังเอิญเห็นคุณ ก็สามารถทำลายอนาคตของคุณได้อย่างน่าสยดสยอง คุณจะกลายเป็นเพียงเมียน้อยของลูเซียนเท่านั้น”