องก์ที่ห้า ฉากที่หนึ่ง

(พระราชินีและเหล่านางสนองพระโอษฐ์เข้ามา)

พระราชินี: ราชาจะเสด็จมาทางนี้: นี่คือเส้นทาง

สู่หอคอยที่สร้างขึ้นอย่างเลวร้ายของจูเลียส ซีซาร์:

ซึ่งในอกหินอันเย็นชานั้น สามีผู้ถูกตัดสินโทษของข้า

ต้องตกเป็นนักโทษ โดยบูลลิงบรูคผู้จองหอง

ขอให้เราได้พักพิง ณ ที่นี้ หากว่าแผ่นดินที่กบฏนี้

ยังมีความสงบสุขเหลืออยู่ให้แก่พระราชินีของราชาที่แท้จริง

(ริชาร์ดและผู้คุมเข้ามา)

แต่ช้าก่อน จงดูเถิด หรือจะว่าอย่าดูเลย

กุหลาบงามของข้ากำลังเหี่ยวเฉา ทว่าจงเงยหน้าขึ้นเถิด จงมองดู

เพื่อให้เจ้าละลายกลายเป็นหยาดน้ำค้างด้วยความเวทนา

และชะล้างเขาให้สดใสอีกครั้งด้วยน้ำตาแห่งรักแท้

โอ้ เจ้าผู้เป็นดั่งแบบอย่างที่เมืองทรอยโบราณเคยตั้งอยู่

เจ้าคือแผนที่แห่งเกียรติยศ คือสุสานของกษัตริย์ริชาร์ด

มิใช่กษัตริย์ริชาร์ดตัวจริง เจ้าคือที่พำนักอันงดงามที่สุด

เหตุใดความโศกเศร้าอันขมขื่นจึงต้องมาสถิตอยู่ในตัวเจ้า

ในเมื่อชัยชนะได้กลายเป็นแขกผู้มาเยือนโรงเหล้าแห่งนี้แล้ว

ริชาร์ด: อย่าร่วมโศกเศร้าเลย ยอดหญิง อย่าทำเช่นนั้น

เพื่อมิให้จุดจบของข้ามาถึงเร็วเกินไป จงเรียนรู้เถิดดวงวิญญาณที่ดี

ให้คิดว่าสถานะเดิมของเรานั้นเป็นเพียงฝันอันแสนสุข

ซึ่งเมื่อตื่นขึ้น ความจริงในสิ่งที่เราเป็น

ก็ปรากฏให้เห็นเพียงเท่านี้ ข้าได้สาบานเป็นพี่น้อง (ที่รัก)

กับความจำเป็นอันโหดร้าย และเขากับข้า

จะผูกพันเป็นพันธมิตรกันจนกว่าความตายจะพราก

จงเร่งเดินทางไปฝรั่งเศส

และปลีกวิเวกอยู่ในอารามทางศาสนาแห่งใดแห่งหนึ่ง

ชีวิตอันศักดิ์สิทธิ์ของเราต้องไปคว้ามงกุฎแห่งโลกใบใหม่

ซึ่งชั่วโมงอันโสมมที่นี่ได้ทำลายมันจนย่อยยับไปแล้ว

ควีน: อะไรกัน ริชาร์ดของข้า ทั้งรูปกายและจิตใจ

เปลี่ยนไปและอ่อนแอลงถึงเพียงนี้เชียวหรือ? บูลลิงบรูค

ได้ถอดถอนสติปัญญาของท่านไปแล้วหรือ? เขาได้รุกล้ำเข้าไปในใจท่านแล้วหรือ?

ราชสีห์ยามจะตาย ย่อมตะปบกรงเล็บออกไป

และสร้างบาดแผลให้แก่ผืนดิน ด้วยความโกรธแค้น

ที่ถูกสยบลง และท่านจะยอมเป็นดั่งศิษย์

ที่รับการลงทัณฑ์อย่างนิ่งเฉย จุมพิตไม้เรียว

และประจบประแจงความเกรี้ยวกราดด้วยความนอบน้อมอันต่ำต้อย

ทั้งที่ท่านคือราชสีห์ และเป็นราชาแห่งมวลสัตว์?

ริชาร์ด: ราชาแห่งมวลสัตว์จริงๆ หากข้าเป็นสิ่งอื่นนอกจากสัตว์

ข้าคงยังเป็นราชาแห่งมวลมนุษย์ที่มีความสุข

ยอดรัก (อดีตราชินี) จงเตรียมตัวจากที่นี่ไปฝรั่งเศสเถิด

จงคิดว่าข้าตายแล้ว และให้ถือว่า ณ ที่แห่งนี้

คือการล่ำลาครั้งสุดท้ายจากเตียงมรณะของข้า

ในคืนอันยาวนานและน่าเบื่อหน่ายของฤดูหนาว จงนั่งข้างกองไฟ

กับเหล่าผู้เฒ่าผู้แก่ และให้พวกเขาเล่าตำนาน

ถึงยุคสมัยอันโศกเศร้าที่ล่วงเลยมานานแสนนาน

และก่อนที่เจ้าจะกล่าวราตรีสวัสดิ์ เพื่อบรรเทาความทุกข์ของพวกเขา

จงเล่าถึงการตกต่ำอันน่าเวทนาของข้า

และส่งผู้ฟังให้กลับไปนอนพร้อมน้ำตา

เพราะเหตุใดน่ะหรือ? แม้แต่ฟืนที่ไร้ความรู้สึกก็ยังจะสั่นไหว

ไปกับน้ำเสียงอันหนักอึ้งจากลิ้นที่ขับขานของเจ้า

และด้วยความสงสาร จะร้องไห้จนไฟมอดดับไป

และบางคนจะโศกเศร้าในเถ้าถ่าน บางคนจะดำมืดดั่งถ่าน

ให้แก่การถูกถอดถอนของกษัตริย์ผู้ทรงสิทธิอันชอบธรรม

(นอร์ทัมเบอร์แลนด์เข้ามา)

นอร์ทัมเบอร์แลนด์: ใต้เท้า ความคิดของบูลลิงบรูคเปลี่ยนไปแล้ว

ท่านต้องไปยังปอมเฟรต มิใช่หอคอยลอนดอน

และคุณผู้หญิง มีคำสั่งสำหรับท่านแล้ว

ท่านต้องเร่งเดินทางไปยังฝรั่งเศสโดยเร็วที่สุด

ริชาร์ด: นอร์ทัมเบอร์แลนด์ เจ้าคือบันไดที่

บูลลิงบรูคใช้ปีนขึ้นสู่บัลลังก์ของข้า

เวลาคงไม่ผ่านไปกี่ชั่วโมงจากนี้

ก่อนที่บาปอันโสมมซึ่งกำลังก่อตัว

จะระเบิดกลายเป็นความฉ้อฉล เจ้าจะได้ตระหนักว่า

แม้เขาจะแบ่งอาณาจักร และมอบให้เจ้าครึ่งหนึ่ง

มันก็ยังน้อยเกินไป สำหรับการที่เจ้าช่วยให้เขาได้ครอบครองทั้งหมด

เขาจะคิดว่า เจ้าผู้ซึ่งรู้วิธี

ในการสถาปนากษัตริย์ผู้ไร้สิทธิ

ย่อมรู้วิธีอีกครั้ง โดยไม่ต้องถูกกระตุ้นมากนัก

ที่จะฉุดกระชากเขาลงจากบัลลังก์ที่ช่วงชิงมา

ความรักของมิตรสหายผู้ชั่วร้ายจะเปลี่ยนเป็นความกลัว

ความกลัวนั้นจะเปลี่ยนเป็นความเกลียดชัง และความเกลียดชังจะนำพาคนใดคนหนึ่ง หรือทั้งคู่

ไปสู่ภยันตรายที่คู่ควร และความตายที่สมควรได้รับ

นอร์ทัมเบอร์แลนด์: ความผิดของข้าให้ตกอยู่ที่ศีรษะข้า และให้จบลงเพียงเท่านี้

จงล่ำลา และจากไป เพราะท่านต้องจากไปเดี๋ยวนี้

ริชาร์ด: ถูกหย่าขาดถึงสองครา? (เจ้าคนชั่ว) พวกเจ้าละเมิด

การสมรสสองชั้น ทั้งระหว่างมงกุฎกับข้า

และระหว่างข้ากับภรรยาผู้เป็นที่รัก

ให้ข้าถอนคำสาบานระหว่างเจ้ากับข้าเสียเถิด

แต่ก็ไม่ควรทำเช่นนั้น เพราะคำสาบานนั้นเริ่มต้นด้วยจุมพิต

แยกเราจากกันเถิด นอร์ทัมเบอร์แลนด์ ข้าจะมุ่งหน้าสู่ทิศเหนือ

ที่ซึ่งความหนาวเหน็บจนสั่นสะท้านและความเจ็บป่วยกัดกินดินแดน

ส่วนราชินีของข้าไปฝรั่งเศส จากที่ซึ่งนางเคยเดินทางมาด้วยความโอ่อ่า

ประดับประดางดงามดั่งเดือนพฤษภาคม

กลับต้องถูกส่งคืนดั่งวันฮาโลวีน หรือในวันที่แสงตะวันสั้นที่สุดของปี

ควีน: และเราต้องพรากจากกันหรือ? ต้องแยกจากกันจริงหรือ?

ริชาร์ด: มือต้องปล่อยจากมือ (ยอดรักของข้า) และใจต้องห่างจากใจ

ควีน: จงเนรเทศเราทั้งคู่ และส่งกษัตริย์ไปพร้อมกับข้าเถิด

นอร์ท: นั่นคงเป็นความรักที่ยิ่งใหญ่ แต่เป็นอุบายทางการเมืองที่ย่ำแย่ยิ่ง

ควีน: เช่นนั้น หากพระองค์เสด็จไปที่ใด ขอให้ข้าได้ตามไปที่นั่น

ริชาร์ด: เช่นนี้ คนสองคนที่ร่ำไห้ด้วยกัน ย่อมกลายเป็นความโศกเศร้าหนึ่งเดียว

เจ้าจงร้องไห้ให้ข้าในฝรั่งเศส ส่วนข้าจะร้องไห้ให้เจ้าที่นี่

การอยู่ไกลกันยิ่งนัก ย่อมดีกว่าการอยู่ใกล้แต่ไม่อาจชิดใกล้ได้เลย

จงไปเถิด จงนับระยะทางด้วยเสียงสะอื้น ส่วนข้าจะนับด้วยเสียงครวญ

ควีน: เช่นนั้น ทางที่ยาวไกลที่สุด ย่อมมีเสียงคร่ำครวญที่ยาวนานที่สุด

ริชาร์ด: ข้าจะครวญสองคราต่อหนึ่งก้าว เพราะทางนั้นสั้นนัก

และจะถักทอระยะทางนั้นด้วยหัวใจที่หนักอึ้ง

มาเถิด มาเถิด ในการเกี้ยวพาราสีความโศกเศร้า เราจงรวบรัดให้สั้น

เพราะเมื่อได้สมรสกับมันแล้ว ความทุกข์ระทมนั้นช่างยาวนานยิ่ง

จุมพิตเดียวจะปิดปากเรา และจากกันไปอย่างเงียบงัน

ข้ามอบใจข้าให้เจ้า และข้ารับใจเจ้ามาเช่นนี้

ควีน: คืนใจของข้ากลับมาเถิด มิใช่เรื่องดีเลย

ที่จะรับหัวใจของท่านมาเก็บไว้ และปล่อยให้หัวใจของท่านต้องตายลง

เอาละ บัดนี้ข้าได้ใจของข้าคืนแล้ว จงจากไปเสียเถิด

เพื่อให้ข้าได้พยายามฆ่ามันด้วยเสียงครวญ

ริชาร์ด: เราทำให้ความโศกเศร้ากลายเป็นเรื่องเล่นด้วยการรั้งรอที่โง่เขลานี้

ลาก่อนอีกครา ส่วนที่เหลือ ให้ความโศกเศร้าเป็นผู้กล่าวแทน

(ทุกคนออกไป)

ฉากที่สอง

(ยอร์ก และดัชเชส เข้ามา)

ดัชเชส: ท่านลอร์ด ท่านบอกข้าว่าท่านจะเล่าส่วนที่เหลือ