ตอนที่ 1

จดหมายของ จอร์จ บอร์โรว์ ถึงสมาคมคัมภีร์ไบเบิลแห่งบริเตนและต่างประเทศ (Letters of George Borrow to the British and Foreign Bible Society)

จัดพิมพ์ตามคำสั่งของคณะกรรมการ
เรียบเรียงโดย ที. เอช. ดาร์โลว์
สำนักพิมพ์ ฮอดเดอร์ แอนด์ สโตตัน
ลอนดอน นิวยอร์ก โตรอนโต
ปี 1911

แด่ วิลเลียมสัน แลมพลาฟ
ประธานคณะกรรมการสมาคมคัมภีร์ไบเบิลแห่งบริเตนและต่างประเทศ
บรรณาธิการขอมอบจดหมายเหล่านี้ ซึ่งเขียนโดยตัวแทนผู้ทรงเกียรติของสมาคม ด้วยความเคารพและระลึกถึงอย่างจริงใจ

ถึง ท่านศาสนาจารย์ เจ. โจเวตต์

วิลโลว์ เลน, เซนต์ ไจล์ส, นอริช
10 กุมภาพันธ์ 1833

ท่านที่เคารพ

ผมเพิ่งได้รับข้อความจากท่าน และแม้ว่าตอนนี้จะเป็นเช้าวันอาทิตย์ ซึ่งเสียงระฆังดังเหง่งหง่างเรียกให้ผมไปโบสถ์ แต่ผมก็รีบมานั่งเขียนจดหมายตอบกลับท่านทันที ผมไม่จำเป็นต้องบอกเลยว่าผมดีใจแค่ไหนที่ได้เห็นหนังสือ ชรีสโตมาธี แมนจู (Chrestomathie Mandchou) ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากในการเรียนภาษาถิ่นทาร์ทาร์ที่ผมทุ่มเทศึกษามาโดยตลอดตั้งแต่ย้ายออกจากลอนดอน

ท่านคงคิดว่าเพราะผมไม่มีหนังสือไวยากรณ์เลยทำให้ความก้าวหน้าในการเรียนภาษาแมนจูแทบไม่มี ซึ่งผมต้องขอแจ้งให้ท่านทราบว่าท่านคิดผิดอย่างมหันต์เลยครับ เพราะตอนนี้ผมสามารถ แปลภาษาแมนจู ได้โดยไม่ยากลำบากนักด้วยความช่วยเหลือจากเอมยอต และผมมีความสามารถเพียงพอที่จะวิจารณ์คัมภีร์พระวรสารนักบุญแมทธิวฉบับแปลที่ผมพกติดตัวมาด้วย โดยรวมแล้วผมถือว่าแปลได้ดี แต่ผมอดคิดไม่ได้ว่าผู้แปลมักจะเขียนแบบตีความเกินไปในหลายจุด และในบางแห่งคนแมนจูคงอ่านไม่รู้เรื่องเลย เพราะผู้แปลนำคำที่ไม่ใช่ภาษาแมนจูและชาวทาร์ทาร์ไม่รู้จักมาใช้โดยไม่จำเป็น

ยกตัวอย่างเช่น เมื่อพวกเขาอ่านมาถึงประโยคที่ว่า … apkai etchin ni porofiyat ซึ่งหมายถึง ผู้เผยพระวจนะของพระเจ้าแห่งสวรรค์ คำสุดท้ายในประโยคภาษาแมนจูนี้เป็นการดัดแปลงมาจากคำภาษากรีกโดยไม่มีคำอธิบายกำกับไว้ ทำให้ชาวทาร์ทาร์อ่านแล้วงงไปหมด เขาคงจะคิดว่า "คำว่า apkai ผมรู้จัก etchin ผมก็รู้จัก แต่ porofiyat นี่คืออะไรกัน?" ทั้งที่ในภาษาทาร์ทาร์มีคำที่มีความหมายเดียวกับคำว่า ผู้เห็นนิมิต ผู้ทำนาย หรือผู้พยากรณ์ ผมรู้สึกหงุดหงิดกับผู้แปลที่ไม่อใช้คำเหล่านี้ แต่กลับไปดัดแปลงคำภาษากรีกแทน และที่ยอมรับไม่ได้เลยคือการนำคำภาษากรีกมาทำให้เป็นภาษาทาร์ทาร์จนกลายเป็นคำว่า anguel ทั้งที่ภาษาทาร์ทาร์มีคำที่ตรงกับคำว่า ผู้ส่งสาร ซึ่งเป็นการแปลตรงตัวจากภาษากรีกอยู่แล้ว แต่เอาเถอะครับ ผมจะเลิกจับผิดเรื่องนี้แล้วขอเปลี่ยนไปทำหน้าที่ที่น่ารื่นรมย์กว่า คือการตอบจดหมายของท่าน

ที่อยู่ของพี่ชายผมคือ:
ดอน ฮวน บอร์โรว์
บริษัท แองโกล เม็กซิกานา (Compagnia Anglo Mexicana)
กวานาฮัวโต, เม็กซิโก

หากท่านจะเขียนจดหมายถึงเขา ต้องส่งก่อนวันพุธที่สามของเดือน เพราะเป็นวันที่รวบรวมจดหมายส่งไปเม็กซิโก ผมคิดว่าไม่จำเป็นต้องบอกท่านว่าค่าส่งจดหมายไปต่างประเทศต้องชำระที่ที่ทำการไปรษณีย์ แต่ผมอยากให้ท่านระบุให้ชัดเจนว่าคำแปลนี้ใช้ภาษาเม็กซิโกถิ่นไหน เพื่อที่พี่ชายผมจะได้ส่งต่อไปยังหน่วยงานที่ถูกต้อง เพราะในระยะทางเพียงยี่สิบไมล์รอบที่เขาอาศัยอยู่ มีภาษาถิ่นที่พูดถึงหกภาษา ซึ่งแตกต่างกันยิ่งกว่าภาษาเยอรมันกับภาษาอังกฤษเสียอีก ผมตั้งใจจะเขียนจดหมายถึงเขาในวันพฤหัสบดีหน้า หากท่านสามารถตอบคำถามสำคัญนี้กลับมาให้ผมได้โดยเร็ว ผมจะขอบคุณมากครับ

ฝากขอบคุณคุณแบรนดรัม เพื่อนที่แสนดีและน่าเคารพของผม สำหรับหนังสือ การเรียกร้องสิทธิของชาวกิปซี (The Gypsies' Advocate) และโปรดบอกเขาว่า นอกจากการเรียนภาษาแมนจูแล้ว การทำให้ชาวกิปซีผู้รุ่มรวยด้วยวัฒนธรรมเหล่านี้หันมาศรัทธาและได้รับแสงสว่างแห่งธรรมคือสิ่งสำคัญที่สุดในใจผม ท่านจะช่วยเขียนจดหมายถึงคณะกรรมการชาวกิปซีในนามของผมได้ไหมครับ? ผมอยากแปลพระวรสารนักบุญจอห์นเป็นภาษาของพวกเขา ซึ่งผมสามารถทำได้ง่ายๆ หากได้รับความช่วยเหลือจากผู้เฒ่าผู้แก่สักคนสองคน แต่ต้องมีการจ่ายค่าตอบแทนด้วย เพราะชาวกิปซีรักเงินยิ่งกว่าชาวเยิวเสียอีก ผมได้เขียนจดหมายถึงคุณคันนิงแฮมเพื่อนรักในเรื่องนี้แล้ว และเชื่อว่าเขาจะช่วยผลักดันแผนการนี้อย่างเต็มที่ ผมจำเป็นต้องขอจดหมายแนะนำตัวจากเขาเพื่อส่งถึงโจเซฟ เกอร์นีย์ และจะยินดีมากหากได้จดหมายแนะนำจากคุณแบรนดรัมด้วย เพราะในเรื่องของพระวรสารและพระสิริของพระคริสต์ โจเซฟ เกอร์นีย์ คือบุคคลสำคัญที่สุดในแถบนี้

สุดท้ายนี้ ผมขอวิงวอนให้ท่านส่ง _อะไรก็ตามที่ช่วยให้ผมเข้าใจไวยากรณ์ภาษาแมนจูได้มากขึ้น_ มาให้ผมโดยเร็วที่สุด เพราะถ้าผมมีหนังสือไวยากรณ์ ภายในหนึ่งเดือนผมคงส่งคำแปลคัมภีร์โยนาห์ฉบับภาษาแมนจูไปให้ท่านได้แน่นอน

ด้วยความเคารพและนอบน้อมอย่างสูง
จี. บอร์โรว์

ถึง ท่านศาสนาจารย์ เจ. โจเวตต์

18 มีนาคม 1833
วิลโลว์ เลน, เซนต์ ไจล์ส, นอริช

ท่านที่เคารพ

เนื่องจากท่านและคุณแบรนดรัมอยากทราบความคืบหน้าในการเรียนภาษาแมนจูของผม ผมจึงเขียนมาแจ้งว่าตอนนี้ผมกำลังก้าวหน้าอย่างรวดเร็วมาก และสามารถแปลตัวอย่างงานเขียนของนักเขียนชั้นนำในชุดรวบรวมของคลาโปรท (Klaproth) ได้อย่างเพลิดเพลินและคล่องตัว แต่ผมต้องสารภาพว่าการขาดหนังสือไวยากรณ์ โดยเฉพาะในช่วงเริ่มต้น เป็นอุปสรรคใหญ่ที่ทำให้ผมช้าลง ผมมั่นใจว่าถ้ามีหนังสือไวยากรณ์ ผมคงบรรลุความรู้ในระดับปัจจุบันได้ในเวลาเพียงครึ่งเดียว อย่างไรก็ตาม ผมไม่ยอมท้อถอย เมื่อไม่มีขวานสำหรับโค่นต้นไม้ ผมก็ใช้มีดเล็กๆ แทน ผมอยากแนะนำทุกคนว่าให้ใช้เครื่องมือที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุดจนกว่าจะได้เครื่องมือที่ดีกว่า และไม่แน่ว่าเมื่อเครื่องมือดีๆ มาถึง เราอาจไม่จำเป็นต้องใช้มันแล้วเพราะงานเกือบจะเสร็จสิ้นพอดี

แต่กรณีของผมไม่เป็นเช่นนั้น เพราะผมยังคงอยากได้หนังสือไวยากรณ์สามส่วนที่คุณแบรนดรัมกำลังตามหาอยู่ เนื่องจากความเข้าใจเรื่องโครงสร้างประโยคภาษาแมนจูของผมยังคงคลุมเครือและไม่ชัดเจน และผมจะยินดีมากหากท่านสามารถหาหนังสือไวยากรณ์ต้นฉบับของเอมยอตที่ตีพิมพ์ใน บันทึก (Memoires) มาให้ผมได้ ฝากความระลึกถึงไปยังคุณแฮตเตอร์สลีย์ และขอบคุณเขาแทนผมสำหรับจดหมายที่แสนดี แต่ในขณะเดียวกัน โปรดบอกเขาว่าผมเสียใจที่ทราบว่าเขาต้องลำบากถ่ายทอดตัวอย่างที่เอมยอตเขียนด้วยอักษรโรมันให้เป็นตัวอักษรแมนจู เพราะสำหรับผมแล้วไม่จำเป็นเลย แค่การคัดลอกแบบเดิมก็เพียงพอต่อข้อมูลที่ผมต้องการแล้ว และโปรดบอกเขาด้วยว่าผมเห็นด้วยกับความเห็นของเขาที่มีต่อพจนานุกรมของเอมยอตที่ว่า "ไม่ใช่ผลงานชั้นยอด" เพราะคำแปลภาษาแมนจูของชาวฝรั่งเศสคนนี้ไม่ชัดเจนและไม่น่าพึงพอใจ อีกทั้งยังไม่ตรงตัว ทำให้ผู้ศึกษามักเกิดความสงสัยและสับสนอยู่บ่อยครั้ง

ผมได้ส่งคัมภีร์พระวรสารนักบุญลูกาหนึ่งเล่มไปให้พี่ชายพร้อมกับจดหมาย ค่าส่งอยู่ที่ 15 ชิลลิง 5 เพนนี ที่ผมส่งไปเพียงเล่มเดียวเพราะค่าส่งจะเพิ่มขึ้นตามน้ำหนัก การส่งพระวรสารแยกกันสองครั้งจึงประหยัดกว่าส่งพร้อมกัน ส่วนเล่มที่เหลือผมจะส่งไปในเดือนหน้าครับ