ตอนที่ 26

cd tilde: คำกริยา หมายถึง การกลับบ้าน มีที่มาจากคำสั่ง `cd ~` ใน UNIX C-shell และ Korn-shell ซึ่งจะพาผู้ใช้กลับไปยังไดเรกทอรี `$HOME` และยังถูกนำมาใช้ในความหมายอื่นด้วย เช่น หากคุยกันผ่านแชทแล้วบอกว่า `cd ~coffee` จะหมายถึง "เดี๋ยวฉันขอตัวไปที่เครื่องชงกาแฟก่อนนะ"

cdr: คำกริยา (จากภาษา LISP) หมายถึง การข้ามรายการแรกของชุดข้อมูลไป เพื่อดูรายการที่เหลือ (ดัดแปลงมาจากปฏิบัติการในโครงสร้าง binary tree ของ LISP ที่จะคืนค่ารายการทั้งหมดโดยตัดตัวแรกออก) หากใช้ในรูป `cdr down` จะหมายถึงการไล่ดูรายการตามลำดับ เช่น "เรามาไล่ดู (cdr down) หัวข้อในวาระการประชุมกันเถอะ" ซึ่งเป็นการใช้คำในเชิงตลกขบขัน (ดูเพิ่มเติมที่ {loop through})

เกร็ดประวัติศาสตร์: รูปแบบคำสั่งของเครื่อง IBM 7090 ที่ใช้รัน LISP ยุคแรก มีฟิลด์ขนาด 15 บิตสองส่วน คือ ส่วน 'address' และ 'decrement' ดังนั้นคำว่า `cdr` จึงย่อมาจาก 'Contents of Decrement part of Register' และในทำนองเดียวกัน `car` ก็ย่อมาจาก 'Contents of Address part of Register'

ต่อมาปฏิบัติการ cdr และ car ได้กลายเป็นรากฐานในการสร้างคำเปรียบเปรยในบริบทที่ไม่ใช่ LISP อย่างที่ GLS เคยเล่าว่า มีโปรเจกต์เขียนโปรแกรมหนึ่งที่แทนค่าสตริงด้วย linked lists ซึ่งแน่นอนว่าปฏิบัติการดึงตัวอักษร (get-character) และข้ามตัวอักษร (skip-character) ถูกตั้งชื่อว่า CHAR และ CHDR

chad: คำนาม 1. แถบกระดาษที่มีรอยปรุตรงขอบ ซึ่งถูกฉีกออกจากตัวกระดาษพิมพ์งาน (เรียกอีกอย่างว่า {selvage} หรือ {perf}) 2. (คำโบราณ) เศษกระดาษชิ้นเล็กๆ คล้ายคอนเฟตติที่ถูกเจาะออกมาจากบัตรเจาะรูหรือแถบกระดาษ ซึ่งบางครั้งเรียกว่า 'chaff', 'computer confetti' หรือ 'keypunch droppings'

เกร็ดประวัติศาสตร์: มีผู้ให้ข้อมูลเชื่อว่าคำว่า `chad` ในความหมายที่สอง มาจากเครื่องเจาะบัตรยี่ห้อ Chadless (ตั้งตามชื่อผู้ประดิษฐ์) ซึ่งใช้วิธีตัดเป็นรูปตัว u เล็กๆ ให้พับลงไปแทนการเจาะเป็นรูวงกลมหรือสี่เหลี่ยม ดังนั้นเมื่อเครื่อง Chadless ไม่สร้างเศษกระดาษเหล่านั้น เศษที่เกิดจากเครื่องเจาะยี่ห้ออื่นจึงถูกเรียกว่า `chad` ไปโดยปริยาย

chad box: คำนาม (ยุคเหล็ก) เครื่องเจาะบัตรสมัยก่อนจะมีกล่องอยู่ภายใน ขนาดประมาณกล่องข้าว (หรือบางรุ่นใหญ่เท่าถังขยะ) เพื่อใช้เก็บเศษกระดาษ {chad} ผู้ใช้ต้องคอยเปิดฝาเครื่องเพื่อเทเศษกระดาษออกจากกล่องนี้เป็นระยะ ซึ่ง {bit bucket} ในส่วนของ CPU ก็คืออุปกรณ์ที่ทำหน้าที่แบบเดียวกัน แต่อยู่ในกล่องสีเทา-ฟ้าขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่อีกฟากหนึ่งของห้อง

chain: 1. คำกริยา (มาจากคำสั่ง `CHAIN` ในภาษา BASIC) หมายถึง การส่งต่อการทำงานไปยังโปรแกรมลูกหรือโปรแกรมถัดไป โดยไม่ผ่านตัวแปลคำสั่งของ {OS} ที่เรียกใช้งานในตอนแรก ซึ่งจะทำให้สถานะของโปรแกรมแม่สูญหายและไม่สามารถย้อนกลับมาได้ แม้ฟังก์ชันนี้จะเคยแพร่หลายในไมโครคอมพิวเตอร์ที่มีหน่วยความจำจำกัดและยังคงมีไว้เพื่อรองรับระบบเก่า แต่ในปัจจุบันคำนี้เริ่มล้าสมัย โดยเฉพาะโปรแกรมเมอร์ UNIX ที่จะมองว่าสิ่งนี้คือ {exec} ซึ่งตรงข้ามกับ {subshell} ที่ทันสมัยกว่า 2. ชุดของพื้นที่ข้อมูลที่เชื่อมโยงกันภายในระบบปฏิบัติการหรือแอปพลิเคชัน ส่วนคำว่า 'Chain rattling' คือกระบวนการไล่ค้นหาข้อมูลในชุดที่เชื่อมโยงกันซ้ำๆ เพื่อหาข้อมูลที่ต้องการ ซึ่งนัยนี้หมายความว่าโซ่ข้อมูลนั้นมีความยาวมาก

channel: คำนาม (ใน IRC) หน่วยพื้นฐานของการสนทนาบน {IRC} เมื่อเข้าร่วมแชนเนลแล้ว ทุกสิ่งที่พิมพ์ลงไปจะถูกอ่านโดยสมาชิกคนอื่นๆ ในแชนเนลนั้น โดยชื่อแชนเนลอาจเป็นตัวเลขหรือข้อความที่ขึ้นต้นด้วยเครื่องหมาย `#` และมักจะมีคำอธิบายหัวข้อ (ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ค่อยตรงกับเรื่องที่คุยกันจริงๆ) แชนเนลที่น่าสนใจ เช่น `#initgame`, `#hottub` และ `#report` โดยในยามวิกฤตการณ์โลก แชนเนล `#report` จะมีสมาชิกหลายร้อยคน ซึ่งจะผลัดกันฟังข่าวจากสำนักต่างๆ มาสรุป หรือบางครั้งก็รายงานเหตุการณ์สดจากพื้นที่ เช่น การโจมตีด้วยขีปนาวุธ Scud ในเทลอาวีฟช่วงสงครามอ่าวปี 1991

channel hopping: คำนาม (ใน IRC, GEnie) การสลับแชนเนลบน {IRC} หรือกระดานแชท GEnie อย่างรวดเร็ว เหมือนกับพวกผีเสื้อสังคมที่กระโดดจากกลุ่มหนึ่งไปอีกกลุ่มหนึ่งในงานปาร์ตี้ ซึ่งอาจดัดแปลงมาจากคำว่า 'channel surfing' ของคนดูทีวี

channel op: คำนาม (ใน IRC) ผู้ที่มีสิทธิ์พิเศษในแชนเนล {IRC} นั้นๆ มักเรียกย่อว่า `chanop` หรือ `CHOP` สิทธิ์เหล่านี้รวมถึงการเตะ ({kick}) ผู้ใช้ออก การเปลี่ยนสถานะต่างๆ และการแต่งตั้งผู้อื่นให้เป็น CHOP

chanop: คำนาม (ใน IRC) ดูที่ {channel op}

char: คำนาม คำย่อของ 'character' (ตัวอักษร) มักใช้ในกลุ่มโปรแกรมเมอร์ภาษา C เนื่องจาก `char` เป็นชื่อประเภทข้อมูลสำหรับตัวอักษรในภาษานี้

charityware: คำนาม ความหมายเดียวกับ {careware}

chase pointers: 1. คำกริยา การไล่ตามระดับการอ้างอิงที่ซับซ้อน เช่น การท่องไปใน linked list หรือโครงสร้างกราฟ มักใช้ในโปรแกรมเมอร์ภาษา C ที่ใช้ pointer เป็นประเภทข้อมูลหลัก คำนี้เป็นศัพท์เทคนิค แต่จะกลายเป็นภาษาสแลงเมื่อนำมาใช้กับเครือข่ายความสัมพันธ์ของคน เช่น "ฉันกำลังไล่หาตัวคนรู้เรื่องอยู่ บ็อบบอกว่าคุณน่าจะบอกได้ว่าฉันต้องคุยกับใครเรื่อง…" (ดูเพิ่มเติมที่ {dangling pointer} และ {snap}) 2. (ในเคมบริดจ์) 'pointer chase' หรือ 'pointer hunt' คือกระบวนการไล่ดูข้อมูล dump (ไม่ว่าจะดูแบบโต้ตอบหรือดูจากกระดาษแผ่นใหญ่ที่พิมพ์รหัสฐานสิบหก {runes}) เพื่อติดตามโครงสร้างข้อมูลแบบไดนามิก ซึ่งใช้เฉพาะในบริบทของการดีบั๊กเท่านั้น

check: คำนาม สภาวะข้อผิดพลาดที่ตรวจพบโดยฮาร์ดแวร์ มักใช้เรียกความล้มเหลวของอุปกรณ์จริงๆ มากกว่าข้อผิดพลาดที่เกิดจากซอฟต์แวร์ เช่น `parity check` คือผลจากการตรวจพบข้อผิดพลาดของพาริตี้ในระดับฮาร์ดแวร์ คำนี้ถูกนำมาใช้ล้อเลียนกับปัญหาที่ไม่ใช่เรื่องเทคนิคด้วย เช่น `child check` ที่ใช้เรียกปัญหาที่เกิดจากเด็กเล็กที่อยากรู้ว่าถ้ากดปุ่มสวยๆ บนคอนโซลคอมพิวเตอร์ทั้งหมดจะเกิดอะไรขึ้น (ซึ่งแน่นอนว่าปัญหานี้ป้องกันได้ด้วยการใช้ {molly-guard})

chemist: คำนาม (ในเคมบริดจ์) คนที่ใช้เวลาคอมพิวเตอร์ไปกับการคำนวณตัวเลขมหาศาล ({number-crunching}) ในขณะที่คนอื่นอยากให้เครื่องเอาเวลาไปทำอะไรที่มีประโยชน์กว่านี้ เช่น หาคำผวนจากชื่อคุณ พิมพ์ปฏิทิน Snoopy หรือรันรูปแบบของ {life} ซึ่งคนกลุ่มนี้อาจจะเป็นคนที่เรียนเคมีจริงๆ หรือไม่ก็ได้

Chernobyl chicken: คำนาม ดูที่ {laser chicken}

Chernobyl packet: คำนาม แพ็กเก็ตเครือข่ายที่ทำให้เกิด {network meltdown} (ผลจาก {broadcast storm}) ตั้งชื่อเพื่อระลึกถึงอุบัติเหตุนิวเคลียร์ที่เชอร์โนบิลในยูเครนเมื่อเดือนเมษายน 1986 สถานการณ์ปกติคือ IP Ethernet datagram ที่ผ่านเกตเวย์โดยที่ทั้งที่อยู่ต้นทางและปลายทางถูกตั้งเป็น broadcast address ของซับเน็ตเวิร์กทั้งสองฝั่ง (เปรียบเทียบกับ {Christmas tree packet})

chicken head: คำนาม (ใน Commodore) โลโก้ของ Commodore Business Machines ที่ดูคล้ายส่วนหัวของไก่ ในรูปแบบ ASCII จะเขียนเป็น `C=` ซึ่งหากไม่นับ Amiga (ดู {amoeba}) เครื่องของ Commodore มักถูกมองว่าเป็นเครื่อง {bitty box} ที่คุณภาพต่ำ (ดู {PETSCII}) การใช้คำนี้อาจได้รับอิทธิพลจากนิยายของ Philip K. Dick เรื่อง "Do Androids Dream of Electric Sheep?" (ซึ่งเป็นต้นแบบของหนัง Blade Runner) ที่เรียกมนุษย์กลายพันธุ์ที่มีสติปัญญาต่ำกว่ามาตรฐานว่า `chickenhead`

chiclet keyboard: คำนาม คีย์บอร์ดที่มีปุ่มยางหรือพลาสติกขนาดเล็กทรงสี่เหลี่ยมหรือวงรี ดูเหมือนเม็ดหมากฝรั่ง (Chiclets เป็นยี่ห้อหมากฝรั่งที่มีรูปร่างแบบนั้น) มักใช้เรียกคีย์บอร์ดดั้งเดิมของ IBM PCjr ซึ่งผู้ผลิตชอบมากเพราะราคาถูก ทำให้โน้ตบุ๊กและคอมพิวเตอร์พกพายุคแรกๆ ใช้คีย์บอร์ดแบบนี้เยอะ แต่ลูกค้าเกือบทั้งหมดไม่ชอบและปฏิเสธมัน จนปัจจุบันเราแทบไม่เห็นคีย์บอร์ดแบบนี้ในอุปกรณ์ที่ใหญ่กว่านาฬิกาดิจิทัลอีกเลย

chine nual: คำนาม (ใน MIT, คำโบราณ) คู่มือ Lisp Machine ที่ถูกเรียกว่าเช่นนี้เพราะชื่อเรื่องถูกพับรอบปก ทำให้เห็นเพียงตัวอักษรเหล่านั้นที่ด้านหน้า

Chinese Army technique: คำนาม ความหมายเดียวกับ {Mongolian Hordes technique}

choke: คำกริยา 1. การปฏิเสธข้อมูลนำเข้าอย่างไม่ราบรื่น เช่น "ตัวอักษร NUL ทำให้ `lpr(1)` ของ System V เกิดอาการ choke" หรือ "ฉันพยายามสร้าง binary ของ {EMACS} เพื่อใช้กับ {X} แต่ `cpp(1)` ดัน choke เพราะเจอ `#define` เยอะเกินไป" (ดู {barf}, {gag}, {vi}) 2. (ใน MIT) ในความหมายทั่วไป คือการล้มเหลวในความพยายามใดๆ แต่เป็นการล้มเหลวแบบมีจริตหรือมีความมั่นใจ ซึ่งนิยามที่แพร่หลายคือ "การคว้าความพ่ายแพ้มาครองทั้งที่ชัยชนะอยู่แค่เอื้อม"