บทที่ 1

ข้าพเจ้าเป็นชาวเมือง ___ ในสหรัฐอเมริกา บรรพบุรุษของข้าพเจ้าอพยพมาจากอังกฤษในรัชสมัยพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 และคุณปู่ของข้าพเจ้าก็มีชื่อเสียงไม่น้อยในสงครามประกาศอิสรภาพ ด้วยเหตุนี้ ครอบครัวของข้าพเจ้าจึงมีสถานะทางสังคมที่ค่อนข้างสูงด้วยสิทธิแห่งกำเนิด และด้วยความที่มั่งคั่งด้วย จึงถูกมองว่าไม่เหมาะสมที่จะรับราชการ บิดาของข้าพเจ้าเคยลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาคองเกรส แต่กลับพ่ายแพ้อย่างยับเยินต่อช่างตัดเสื้อของตนเอง หลังจากเหตุการณ์นั้น ท่านก็แทบไม่ยุ่งเกี่ยวกับเรื่องการเมือง และใช้เวลาส่วนใหญ่ในห้องสมุด ข้าพเจ้าเป็นบุตรชายคนโตในบรรดาพี่น้องสามคน และถูกส่งไปยังประเทศบ้านเกิดเมื่ออายุสิบหกปี

ส่วนหนึ่งเพื่อศึกษาวรรณกรรมให้ครบถ้วน และอีกส่วนหนึ่งเพื่อเริ่มฝึกฝนด้านพาณิชยกรรมในบริษัทการค้าแห่งหนึ่งที่เมืองลิเวอร์พูล บิดาของข้าพเจ้าเสียชีวิตหลังจากข้าพเจ้าอายุครบยี่สิบเอ็ดปีได้ไม่นาน เมื่อได้รับมรดกจำนวนมากและมีความหลงใหลในการเดินทางและการผจญภัย ข้าพเจ้าจึงละทิ้งการแสวงหาเงินตราอันทรงพลังไว้ชั่วขณะ และกลายเป็นนักพเนจรผู้ไร้จุดหมายท่องไปทั่วโลก

ในปี ค.ศ. 18_ ขณะที่ข้าพเจ้าอยู่ในเมือง __ ข้าพเจ้าได้รับคำเชิญจากวิศวกรอาชีพคนหนึ่งซึ่งได้รู้จักกัน ให้ไปเยี่ยมชมส่วนลึกของเหมือง ____ ซึ่งเขาเป็นผู้รับผิดชอบดูแลอยู่

ผู้อ่านคงจะเข้าใจเหตุผลของข้าพเจ้าก่อนที่จะปิดเรื่องเล่านี้ ว่าเหตุใดข้าพเจ้าจึงต้องปกปิดทุกเบาะแสที่นำไปสู่เขตพื้นที่ที่ข้าพเจ้าเขียนถึง และอาจจะขอบคุณข้าพเจ้าที่ละเว้นการบรรยายใดๆ ที่อาจนำไปสู่การค้นพบสถานที่แห่งนั้น

ดังนั้น ข้าพเจ้าขอเล่าโดยสังเขปว่า ข้าพเจ้าได้ติดตามวิศวกรผู้นั้นเข้าไปในส่วนลึกของเหมือง และเกิดความหลงใหลในความมหัศจรรย์อันมืดมิดอย่างประหลาด ทั้งยังสนใจในการสำรวจของเพื่อนข้าพเจ้า จนทำให้ข้าพเจ้าพำนักอยู่ในบริเวณนั้นต่อ และลงไปยังห้องโถงและอุโมงค์ที่ถูกขุดเจาะด้วยธรรมชาติและฝีมือมนุษย์ภายใต้พื้นผิวโลกเป็นประจำทุกวันอยู่หลายสัปดาห์ วิศวกรผู้นั้นเชื่อมั่นว่า จะมีการค้นพบแหล่งแร่ธาตุที่มั่งคั่งยิ่งกว่าที่เคยตรวจพบมา ในปล่องเหมืองแห่งใหม่ที่เริ่มขุดภายใต้การดำเนินงานของเขา ในขณะที่เจาะปล่องนี้ วันหนึ่งเราได้พบกับเหวที่ขอบหยักและดูเหมือนถูกเผาไหม้

ราวกับว่าถูกระเบิดแยกออกจากกันด้วยไฟภูเขาณยุคสมัยอันไกลโพ้น เพื่อนของข้าพเจ้าให้หย่อนตัวลงไปในเหวนี้ด้วย ‘กรงเหล็ก’ หลังจากที่ได้ทดสอบสภาพอากาศด้วยตะเกียงนิรภัยแล้ว เขาอยู่ในหุบเหวนั้นเกือบหนึ่งชั่วโมง เมื่อเขากลับขึ้นมา เขามีสีหน้าซีดเซียว และมีแววตาวิตกกังวลและครุ่นคิด ซึ่งแตกต่างอย่างมากจากบุคลิกปกติของเขาที่เป็นคนเปิดเผย ร่าเริง และไร้ความกลัว

เขาเอ่ยสั้นๆ ว่าการลงไปครั้งนี้ดูจะไม่ปลอดภัยและไม่นำไปสู่ผลลัพธ์ใดๆ และเมื่อระงับการดำเนินงานในปล่องนั้น เราจึงกลับไปยังส่วนของเหมืองที่คุ้นเคยมากกว่า

ตลอดเวลาที่เหลือของวันนั้น วิศวกรดูเหมือนจะจมอยู่กับความคิดบางอย่างที่ดึงดูดใจเขาอย่างยิ่ง เขาเงียบขรึมผิดปกติ และมีแววตาที่ตื่นตระหนกและสับสน ราวกับคนที่เพิ่งเห็นผี ในตอนกลางคืน ขณะที่เราสองคนนั่งอยู่ตามลำพังในที่พักซึ่งใช้ร่วมกันใกล้ปากทางเข้าเหมือง ข้าพเจ้าจึงเอ่ยกับเพื่อนว่า

“บอกข้าพเจ้าตามตรงเถิดว่าท่านเห็นอะไรในเหวนั่น ข้าพเจ้ามั่นใจว่ามันต้องเป็นบางสิ่งที่แปลกประหลาดและน่าสะพรึงกลัว ไม่ว่ามันจะเป็นอะไรก็ตาม มันทำให้จิตใจของท่านตกอยู่ในความสงสัย ในกรณีเช่นนี้ สองหัวย่อมดีกว่าหัวเดียว จงไว้ใจและบอกข้าพเจ้าเถิด”

วิศวกรผู้นั้นพยายามบ่ายเบี่ยงคำถามของข้าพเจ้าอยู่นาน ทว่าในขณะที่เขาพูด เขากลับดื่มบรั่นดีจากขวดพกโดยไม่รู้ตัวในปริมาณที่เขาไม่คุ้นเคยอย่างยิ่ง เพราะปกติเขาเป็นคนประมาณตนในการดื่มยิ่งนัก ความระแวดระวังของเขาจึงค่อยๆ มลายหายไป ผู้ใดที่ปรารถนาจะเก็บงำความลับไว้กับตัวควรเลียนแบบสัตว์ใบ้ที่ดื่มเพียงน้ำเปล่า ในที่สุดเขาก็กล่าวว่า “ข้าพเจ้าจะบอกท่านทุกอย่าง เมื่อกรงลิฟต์หยุดลง ข้าพเจ้าพบว่าตนเองอยู่บนสันหิน และเบื้องล่างคือหุบเหวที่ทอดตัวเฉียงดิ่งลงไปลึกมากจนแสงตะเกียงของข้าพเจ้าไม่อาจส่องถึง

ทว่าท่ามกลางความมืดนั้น ข้าพเจ้าต้องประหลาดใจอย่างที่สุดเมื่อเห็นแสงสว่างเจิดจ้าสม่ำเสมอพุ่งทะยานขึ้นมา มันจะเป็นไฟจากภูเขาไฟได้หรือ หากเป็นเช่นนั้นข้าพเจ้าต้องรู้สึกถึงความร้อนเป็นแน่ ถึงกระนั้น หากเรื่องนี้ยังมีข้อสงสัย การทำให้กระจ่างย่อมเป็นเรื่องสำคัญที่สุดต่อความปลอดภัยของพวกเรา ข้าพเจ้าจึงสำรวจผนังทางลง และพบว่าพอจะฝากชีวิตไว้กับชะง่อนหินที่ยื่นออกมาไม่เป็นระเบียบได้ อย่างน้อยก็ในระยะหนึ่ง ข้าพเจ้าจึงออกจากกรงลิฟต์แล้วปีนลงไป ยิ่งข้าพเจ้าเข้าใกล้แสงนั้นมากเท่าใด หุบเหวก็ยิ่งกว้างขึ้น และในที่สุดข้าพเจ้าก็ต้องตกตะลึงจนบรรยายไม่ถูก เมื่อเห็นถนนราบกว้างขวางอยู่ที่ก้นบึ้งของเหว ซึ่งสว่างไสวสุดลูกหูลูกตาด้วยสิ่งที่ดูเหมือนตะเกียงแก๊สประดิษฐ์ที่ติดตั้งไว้เป็นระยะสม่ำเสมอ

ราวกับถนนในเมืองใหญ่ และข้าพเจ้าได้ยินเสียงพึมพำคล้ายเสียงมนุษย์ดังแว่วมาจากระยะไกล ข้าพเจ้าย่อมรู้ดีว่าไม่มีคนงานเหมืองคู่แข่งรายใดมาทำงานในย่านนี้ แล้วเสียงเหล่านั้นจะเป็นของใครกัน มือมนุษย์ผู้ใดจะสามารถปรับถนนให้ราบเรียบและจัดวางตะเกียงเหล่านั้นได้”

“ความเชื่อเรื่องงมงายที่พบได้ทั่วไปในหมู่คนงานเหมืองว่ามีโนมหรือปีศาจอาศัยอยู่ในท้องโลกเริ่มเข้าครอบงำข้าพเจ้า ข้าพเจ้าสั่นสะท้านเมื่อคิดว่าจะต้องลงไปลึกกว่านี้และเผชิญหน้ากับผู้อยู่อาศัยในหุบเขาใต้พิภพแห่งนี้ อีกทั้งข้าพเจ้าไม่อาจลงไปได้หากไม่มีเชือก เพราะจากจุดที่ข้าพเจ้าอยู่ลงไปถึงก้นเหวนั้น ผนังหินดิ่งชัน เรียบ และลื่น ข้าพเจ้าจึงปีนย้อนกลับขึ้นมาด้วยความยากลำบาก บัดนี้ข้าพเจ้าบอกท่านหมดสิ้นแล้ว”

“ท่านจะลงไปอีกครั้งใช่ไหม”

“ข้าพเจ้าควรทำเช่นนั้น แต่ข้าพเจ้ารู้สึกราวกับไม่กล้าพอ”

“สหายที่ไว้ใจได้จะช่วยให้การเดินทางสั้นลงครึ่งหนึ่งและเพิ่มความกล้าเป็นสองเท่า ข้าพเจ้าจะไปกับท่าน เราจะเตรียมเชือกที่มีความยาวและความแข็งแรงที่เหมาะสม และ ขออภัยด้วย ท่านต้องไม่ดื่มอีกในคืนนี้ มือและเท้าของพวกเราต้องมั่นคงและแน่วแน่ในวันพรุ่งนี้”