องก์ที่ 1 ฉากที่ 1

(บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี และบิชอปแห่งอีลี ปรากฏตัว)

บิชอปแคนเทอร์เบอรี: ท่านลอร์ด ข้าพเจ้าจะบอกท่านว่า ร่างกฎหมายฉบับนั้นถูกผลักดันอีกครั้ง

ซึ่งในปีกที่สิบเอ็ดแห่งรัชสมัยของกษัตริย์องค์ก่อน

เกือบจะ และได้ผ่านความเห็นชอบให้เป็นโทษต่อเราแล้ว

ทว่าช่วงเวลาที่วุ่นวายและโกลาหล

ได้ทำให้เรื่องนี้ถูกระงับไปชั่วคราว

บิชอปอีลี: แต่ท่านลอร์ด เราจะต้านทานมันได้อย่างไรในตอนนี้?

บิชอปแคนเทอร์เบอรี: ต้องตรึกตรองให้ดี: หากมันผ่านความเห็นชอบเป็นโทษต่อเรา

เราจะสูญเสียทรัพย์สินส่วนที่ดีที่สุดไปครึ่งหนึ่ง:

เพราะที่ดินทางโลกทั้งหมด ซึ่งผู้ศรัทธา

ได้มอบให้แก่ศาสนจักรผ่านพินัยกรรม

พวกเขาจะริบมันไปจากเรา; ซึ่งเมื่อประเมินมูลค่าแล้ว

จะมีค่ามากพอที่จะเลี้ยงดู เพื่อเป็นเกียรติแก่กษัตริย์

ซึ่งเอิร์ลได้ถึงสิบห้าท่าน และอัศวินหนึ่งพันห้าร้อยนาย

รวมถึงเอสไควร์ผู้กล้าอีกหกพันสองร้อยนาย:

และเพื่อบรรเทาทุกข์แก่คนโรคเรื้อน และผู้ชราภาพ

รวมถึงวิญญาณผู้ยากไร้ที่อ่อนล้า ผู้พ้นจากความเหนื่อยยากทางกาย

จะมีบ้านสงเคราะห์คนอนาถาอีกหนึ่งร้อยแห่ง ที่มีสิ่งของครบครัน:

และนอกจากนี้ จะมีเงินส่งเข้าพระคลังของกษัตริย์

ปีละหนึ่งพันปอนด์ นี่คือสิ่งที่ระบุไว้ในร่างกฎหมาย

บิชอปอีลี: สิ่งนี้คงจะสร้างความเสียหายอย่างหนัก

บิชอปแคนเทอร์เบอรี: มันจะกวาดเรียบทุกสิ่งทุกอย่าง

บิชอปอีลี: แล้วจะป้องกันได้อย่างไร?

บิชอปแคนเทอร์เบอรี: องค์กษัตริย์ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตา และทรงมีพระทัยโอบอ้อม

บิชอปอีลี: และทรงเป็นผู้รักใคร่ในศาสนจักรที่ศักดิ์สิทธิ์อย่างแท้จริง

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: วิถีชีวิตในวัยเยาว์ของพระองค์มิได้บ่งบอกเช่นนั้นเลย ทว่าทันทีที่ลมหายใจสุดท้ายพรากจากร่างพระราชบิดา ความสำมะเลเทเมาที่เคยครอบงำพระองค์ก็ดูจะมอดดับสิ้นไปด้วย ใช่แล้ว ในชั่วขณะนั้นเอง สติปัญญาดุจดั่งทูตสวรรค์ได้เสด็จลงมา ขจัดตัวตนแบบอาดัมผู้ทำผิดให้พ้นไปจากพระองค์ ทิ้งให้ร่างกายนี้เป็นดั่งสวนสวรรค์ เพื่อโอบอุ้มและบรรจุไว้ซึ่งจิตวิญญาณอันสูงส่ง ไม่เคยมีผู้ใดกลายเป็นปราชญ์ได้ฉับพลันเพียงนี้ ไม่เคยมีการปฏิรูปตนเองที่หลั่งไหลมาดุจน้ำท่วมใหญ่ ซึ่งชะล้างความผิดพลาดด้วยกระแสอันเชี่ยวกรากเช่นนี้ และไม่เคยมีความดื้อรั้นที่แตกกิ่งก้านดุจไฮดรา จะสูญสิ้นอำนาจไปอย่างรวดเร็วและฉับพลันเท่ากับที่เกิดขึ้นในองค์กษัตริย์พระองค์นี้

บิชอปแห่งอีลี: เราช่างเป็นบุญนักที่ได้เห็นความเปลี่ยนแปลงนี้

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ลองฟังพระองค์ทรงวิพากษ์เรื่องศาสนศาสตร์เถิด แล้วท่านจะรู้สึกเลื่อมใสจนปรารถนาในใจว่า อยากให้กษัตริย์ทรงเป็นพระสังฆราชเสียเอง ลองฟังพระองค์ทรงโต้แย้งเรื่องกิจการบ้านเมืองเถิด ท่านจะกล่าวได้ว่าเรื่องเหล่านี้คือสิ่งที่พระองค์ทรงศึกษามาอย่างถ่องแท้ ลองฟังพระองค์ทรงบรรยายเรื่องสงครามเถิด แล้วท่านจะได้ยินเสียงการรบอันน่าสะพรึงกลัวที่บรรเลงออกมาเป็นท่วงทำนองดนตรี หากทรงหันไปพิจารณาประเด็นทางรัฐศาสตร์ใดๆ พระองค์จะทรงคลี่คลายปมกอร์เดียนที่ยุ่งเหยิงนั้นได้อย่างง่ายดายดุจการปลดสายรัดถุงน่อง จนเมื่อพระองค์ตรัสออกมา แม้แต่อากาศที่เคยโวยวายก็ยังนิ่งสงัด และความฉงนสนเท่ห์อันเงียบงันจะแฝงอยู่ในหูของผู้คน เพื่อคอยเก็บเกี่ยวถ้อยคำอันหวานหูและล้ำค่าของพระองค์ จนทำให้ทั้งศิลปศาสตร์และภาคปฏิบัติของชีวิต ต้องยอมเป็นศิษย์รับใช้ต่อภาคทฤษฎีของพระองค์ ซึ่งก็น่าอัศจรรย์นักว่าพระองค์ทรงเก็บเกี่ยวความรู้เหล่านี้มาได้อย่างไร ในเมื่อความลุ่มหลงของพระองค์เคยมีแต่เรื่องไร้สาระ สหายรอบกายล้วนไร้การศึกษา หยาบกระด้าง และตื้นเขิน เวลาของพระองค์ถูกเติมเต็มด้วยการรื่นเริง งานเลี้ยง และการละเล่น โดยมิเคยมีใครสังเกตเห็นว่าพระองค์ทรงศึกษาเล่าเรียน ทรงปลีกวิเวก หรือทรงแยกตัวออกจากแหล่งเริงรมย์และการเข้าสังคมเลย

บิชอปแห่งอีลี: สตรอว์เบอร์รีนั้นเติบโตอยู่ใต้ต้นเน็ตเทิล และผลเบอร์รีที่กินได้และสมบูรณ์ที่สุดมักเจริญงอกงามได้ดีที่สุดเมื่ออยู่ใกล้กับผลไม้ชั้นต่ำ เช่นเดียวกับเจ้าชายผู้ทรงซ่อนการพินิจพิเคราะห์ของพระองค์ไว้ภายใต้ม่านแห่งความสำมะเลเทเมา ซึ่งข้าพเจ้าเชื่อว่ามันเติบโตดุจหญ้าในฤดูร้อน ที่โตเร็วที่สุดในยามค่ำคืน โดยไม่มีใครเห็น ทว่ากลับทรงพัฒนาศักยภาพอย่างรวดเร็ว

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ย่อมต้องเป็นเช่นนั้น เพราะปาฏิหาริย์นั้นสิ้นสุดลงแล้ว ดังนั้นเราจึงต้องยอมรับในวิธีการที่ทำให้สิ่งต่างๆ สมบูรณ์ขึ้นมาได้

บิชอปแห่งอีลี: แต่ท่านลอร์ดผู้ใจดี แล้วเรื่องการบรรเทาโทษตามร่างกฎหมายที่พวกสามัญชนเรียกร้องมานั้นเล่า ฝ่าบาททรงมีแนวโน้มจะเห็นชอบด้วยหรือไม่?

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ดูเหมือนพระองค์จะทรงวางเฉย หรือหากจะกล่าวให้ถูกคือ ทรงเอนเอียงมาทางฝ่ายเรามากกว่าที่จะทรงเข้าข้างผู้ร้องเรียนที่ต่อต้านเรา เพราะข้าพเจ้าได้ยื่นข้อเสนอต่อฝ่าบาท ในนามของการประชุมสมัชชาทางจิตวิญญาณของเรา และโดยคำนึงถึงกิจการที่กำลังดำเนินการอยู่ ซึ่งข้าพเจ้าได้กราบทูลรายละเอียดต่อพระองค์อย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะเรื่องฝรั่งเศส ว่าจะขอมอบเงินจำนวนที่มากกว่าที่คณะสงฆ์เคยยอมสละให้แก่กษัตริย์พระองค์ก่อนๆ ในคราวเดียว

บิชอปแห่งอีลี: แล้วข้อเสนอนี้เป็นอย่างไรบ้าง ท่านลอร์ด?

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ฝ่าบาททรงตอบรับด้วยดี เว้นเสียแต่ว่าเวลาไม่เพียงพอที่จะทรงรับฟัง ซึ่งข้าพเจ้าสังเกตว่าพระองค์ทรงปรารถนาจะทรงรับฟังรายละเอียดและข้อเท็จจริงที่เปิดเผยเกี่ยวกับสิทธิอันชอบธรรมของพระองค์ในบางดัชชี และโดยรวมคือสิทธิในมงกุฎและราชบัลลังก์แห่งฝรั่งเศส ซึ่งสืบทอดมาจากพระเจ้าเอ็ดเวิร์ด ปรปักษ์ผู้เป็นทวดของพระองค์

บิชอปแห่งอีลี: แล้วอะไรคืออุปสรรคที่ทำให้เรื่องนี้ต้องหยุดชะงักลง?

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: เอกอัครราชทูตฝรั่งเศสขอเข้าเฝ้าในทันที และข้าพเจ้าคิดว่าถึงเวลาแล้วที่จะให้เขาเข้าเฝ้า นี่สี่นาฬิกาแล้วใช่หรือไม่?

บิชอปแห่งอีลี: ใช่แล้ว

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ถ้าเช่นนั้นเราเข้าไปกันเถิด เพื่อจะได้รู้ถึงภารกิจของเขา ซึ่งข้าพเจ้าสามารถคาดเดาได้ทันที ก่อนที่ชาวฝรั่งเศสผู้นั้นจะเอ่ยปากแม้แต่คำเดียว

บิชอปแห่งอีลี: ข้าพเจ้าจะรอท่าน และข้าพเจ้าก็ปรารถนาจะได้รับฟังเรื่องนี้เช่นกัน

(ทุกคนออกไป)

(กษัตริย์, ฮัมฟรีย์, เบดฟอร์ด, แคลเรนซ์, วอริก, เวสต์เมอร์แลนด์ และเอ็กเซเตอร์ เข้ามา)

กษัตริย์: ลอร์ดแห่งแคนเทอร์เบอรีผู้เมตตาของข้าอยู่ที่ใด?

เอ็กเซเตอร์: มิได้อยู่ที่นี่พ่ะย่ะค่ะ

กษัตริย์: ถ้าเช่นนั้น จงไปตามตัวเขามาเถิด ท่านอาผู้ใจดี

เวสต์มินสเตอร์: ให้ข้าพระพุทธเจ้าเชิญท่านทูตเข้ามาเถิด พะย่ะค่ะ ฝ่าบาท

กษัตริย์: ยังก่อน ลูกพี่ลูกน้องของเรา เราปรารถนาจะได้รับคำวินิจฉัย

ในบางเรื่องที่มีความสำคัญยิ่ง ซึ่งรบกวนจิตใจเราอยู่

เกี่ยวกับตัวเราและฝรั่งเศส ก่อนที่จะรับฟังคำจากเขา

(บิชอปสองรูปเข้ามา)

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ขอพระเจ้าและเหล่าทูตสวรรค์ทรงคุ้มครองพระราชบัลลังก์อันศักดิ์สิทธิ์

และขอให้พระองค์ทรงครองราชย์สืบไปตราบนานเท่านาน

กษัตริย์: เราขอบใจท่าน

ท่านลอร์ดผู้ทรงความรู้ เราขอให้ท่านดำเนินการต่อ

โปรดแจกแจงด้วยความยุติธรรมและตามหลักศาสนา

ว่ากฎหมายซาลิกที่พวกเขาใช้ในฝรั่งเศสนั้น

จะขัดขวางสิทธิในการอ้างสิทธิ์ของเราหรือไม่ อย่างไร

และขอพระเจ้าทรงห้ามมิให้ท่าน ลอร์ดผู้เป็นที่รักและซื่อสัตย์ของเรา

บิดเบือน ปรับเปลี่ยน หรือดัดแปลงคำอ่านของท่าน

หรือฝืนดวงวิญญาณอันปราดเปรื่องของท่าน

เพื่อเปิดทางให้แก่สิทธิอันมิชอบ ซึ่งความถูกต้องนั้น

มิได้สอดคล้องกับความจริงตามธรรมชาติ

เพราะพระเจ้าทรงทราบดีว่า บัดนี้มีผู้ที่มีสุขภาพแข็งแรงเพียงใด

ที่จะต้องหลั่งเลือดเพื่อเป็นการรับรอง

ในสิ่งที่ท่านผู้ทรงเกียรติจะโน้มน้าวให้เรากระทำ

ดังนั้น จงระวังให้ดีในการผูกมัดตัวเรา

จงระวังในการปลุกดาบแห่งสงครามที่หลับใหลของเราให้ตื่นขึ้น

เราขอสั่งท่านในนามของพระเจ้าว่าจงระวังให้ดี

เพราะไม่เคยมีสองอาณาจักรใดที่ขัดแย้งกัน

โดยไม่มีการหลั่งเลือดเป็นจำนวนมาก ซึ่งหยดเลือดอันบริสุทธิ์ทุกหยดนั้น

คือความโศกเศร้า คือคำคร่ำครวญอันเจ็บปวด

ต่อผู้ที่สร้างความผิดพลาดจนกลายเป็นคมดาบ

ที่พรากชีวิตผู้คนไปอย่างรวดเร็วและสูญเปล่า

ภายใต้คำสัตย์ปฏิญาณนี้ จงกล่าวมาเถิด ท่านลอร์ด

เพราะเราจะรับฟัง จดจำ และเชื่อมั่นด้วยหัวใจ

ว่าสิ่งที่ท่านกล่าวมานั้น ได้ผ่านการชำระล้างด้วยมโนธรรมของท่าน

ให้บริสุทธิ์ดุจดังบาปที่ถูกล้างด้วยพิธีบัพติศมา

บี.แคน: เช่นนั้น ขอพระองค์ผู้ทรงพระเมตตา และท่านเหล่าขุนนาง ผู้ซึ่งมอบกายถวายชีวิตและรับใช้ต่อราชบัลลังก์อันยิ่งใหญ่นี้ โปรดสดับฟังข้าพเจ้าเถิด ไม่มีข้อห้ามใดที่จะนำมาคัดค้านสิทธิในการอ้างสิทธิ์เหนือฝรั่งเศสของพระองค์ได้ เว้นแต่ข้ออ้างที่พวกเขายกขึ้นมาอ้างถึงพระเจ้าฟารามอนด์ว่า In terram Salicam Mulieres ne succedant หรือ ห้ามมิให้สตรีสืบทอดในดินแดนซาลิก ซึ่งดินแดนซาลิกนี้ ชาวฝรั่งเศสพยายามบิดเบือนอย่างไม่เป็นธรรมว่าคืออาณาจักรฝรั่งเศส และอ้างว่าพระเจ้าฟารามอนด์คือผู้ก่อตั้งกฎหมายและข้อห้ามสำหรับสตรีนี้

ทว่าเหล่านักเขียนของพวกเขาเองกลับยืนยันอย่างซื่อตรงว่า ดินแดนซาลิกนั้นอยู่ในเยอรมนี ระหว่างแม่น้ำซาลาและแม่น้ำเอลู ซึ่งพระเจ้าชาร์ลมัญหลังจากทรงปราบพวกแซกซอนได้แล้ว ได้ทรงทิ้งกองกำลังชาวฝรั่งเศสบางส่วนให้ตั้งรกรากอยู่ที่นั่น และด้วยความที่ชาวฝรั่งเศสเหล่านั้นรังเกียจสตรีชาวเยอรมัน เพราะพฤติกรรมอันไม่เหมาะสมในชีวิต จึงได้สถาปนากฎหมายนี้ขึ้นว่า ห้ามมิให้สตรีเป็นผู้สืบทอดในดินแดนซาลิก ซึ่งดินแดนซาลิกที่ข้าพเจ้ากล่าวถึงระหว่างแม่น้ำเอลูและแม่น้ำซาลานั้น ปัจจุบันอยู่ในเยอรมนี เรียกว่าไมเซน

ดังนั้นจึงเห็นได้ชัดว่า กฎหมายซาลิกมิได้ถูกตราขึ้นเพื่ออาณาจักรฝรั่งเศส และชาวฝรั่งเศสก็มิได้ครอบครองดินแดนซาลิก จนกระทั่งเวลาผ่านไปสี่ร้อยยี่สิบเอ็ดปี หลังจากพระเจ้าฟารามอนด์ผู้ซึ่งถูกทึกทักเอาเองว่าเป็นผู้ก่อตั้งกฎหมายนี้สิ้นพระชนม์ ซึ่งพระองค์สิ้นพระชนม์ในปีที่สี่ร้อยยี่สิบหกหลังการไถ่บาป และพระเจ้าชาร์ลมัญทรงปราบพวกแซกซอนและทรงให้ชาวฝรั่งเศสตั้งถิ่นฐานอยู่เหนือแม่น้ำซาลาในปีแปดร้อยห้า นอกจากนี้ นักเขียนของพวกเขายังกล่าวว่า พระเจ้าเปแปงผู้ซึ่งถอดถอนชิลเดอริกออกจากอำนาจ ได้อ้างสิทธิ์ในมงกุฎแห่งฝรั่งเศสในฐานะทายาทโดยรวม เนื่องจากสืบเชื้อสายมาจากบลิทิลด์ ผู้เป็นธิดาของพระเจ้าโคลแธร์

อีกทั้งอูโก กาเปต์ ผู้ซึ่งชิงมงกุฎไปจากชาร์ล ดยุกแห่งลอแรน ผู้เป็นทายาทชายเพียงคนเดียวจากสายเลือดที่แท้จริงของพระเจ้าชาร์ลมัญ เพื่อให้สิทธิของตนดูมีความจริงรองรับ แม้ว่าในความเป็นจริงแล้วจะเป็นสิทธิที่ด่างพร้อยและไร้ค่า เขาจึงนำเสนอตนเองว่าเป็นทายาทของเลดี้ลิงกาเร่ ธิดาของชาร์ลเมน ผู้เป็นโอรสของจักรพรรดิหลุยส์ และหลุยส์เป็นโอรสของพระเจ้าชาร์ลมัญ อีกทั้งพระเจ้าหลุยส์ที่สิบ ผู้เป็นทายาทเพียงคนเดียวของกาเปต์ผู้ชิงอำนาจ ก็มิอาจสงบใจได้ในขณะที่สวมมงกุฎแห่งฝรั่งเศส จนกว่าจะมั่นใจว่าพระราชินีอิซาเบลผู้เลอโฉมซึ่งเป็นย่าของพระองค์นั้น สืบเชื้อสายมาจากเลดี้เออร์เมนกาเร่ ธิดาของดยุกแห่งลอแรนที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้ ซึ่งด้วยการอภิเษกสมรสครั้งนั้น สายเลือดของพระเจ้าชาร์ลมัญจึงได้กลับมารวมกับมงกุฎแห่งฝรั่งเศสอีกครั้ง

ดังนั้น จึงชัดแจ้งดั่งดวงตะวันในฤดูร้อนว่า ทั้งสิทธิของพระเจ้าเปแปง การอ้างสิทธิ์ของอูโก กาเปต์ และความพึงพอใจของพระเจ้าหลุยส์ ทั้งหมดนี้ล้วนตั้งอยู่บนสิทธิและการสืบทอดผ่านทางสตรี เช่นเดียวกับกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสจนถึงทุกวันนี้ ทว่าพวกเขากลับพยายามยกกฎหมายซาลิกขึ้นมา เพื่อขัดขวางมิให้พระองค์อ้างสิทธิ์ผ่านทางสตรี และยอมที่จะซ่อนตัวอยู่ในตาข่ายแห่งคำลวง ดีกว่าที่จะยอมรับว่าสิทธิอันบิดเบี้ยวของพวกเขานั้น ถูกชิงมาจากพระองค์และบรรพบุรุษของพระองค์

กษัตริย์: เราจะอ้างสิทธิ์นี้ด้วยความชอบธรรมและมโนธรรมได้หรือ?

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ขอให้บาปตกอยู่ที่ข้าพเจ้าเถิด องค์เหนือหัวผู้ทรงเกรงขาม ด้วยในหนังสือกันดารวาระได้จารึกไว้ว่า เมื่อบุรุษสิ้นชีพ จงให้มรดกตกทอดสู่บุตรสาว ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงพระกรุณา โปรดทรงยืนหยัดเพื่อสิทธิ์ของพระองค์เอง จงคลี่ธงโลหิตให้โบกสะบัด ทรงทอดพระเนตรย้อนกลับไปยังบรรพบุรุษผู้เกรียงไกร ขอพระองค์เสด็จไปยังสุสานของพระอัยกาผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ซึ่งพระองค์ทรงอ้างสิทธิ์สืบมา จงอัญเชิญดวงวิญญาณนักรบของพระองค์ และพระปิตุลาผู้ยิ่งใหญ่ เอ็ดเวิร์ด เจ้าชายดำ ผู้ทรงรังสรรค์โศกนาฏกรรมบนแผ่นดินฝรั่งเศส ทรงให้กองทัพฝรั่งเศสที่เต็มกำลังต้องปราชัย ในขณะที่พระราชบิดาผู้ทรงอำนาจสูงสุดประทับยิ้มอยู่บนเนินเขา ทอดพระเนตรลูกสิงโตของพระองค์ออกล่าสังหารเหล่าขุนนางฝรั่งเศสจนนองเลือด

โอ้อังกฤษผู้สูงส่ง ผู้ซึ่งใช้กำลังเพียงครึ่งเดียวก็สยบความทระนงทั้งมวลของฝรั่งเศสได้ และปล่อยให้อีกครึ่งหนึ่งยืนหัวเราะร่าอยู่ข้างๆ โดยไม่ต้องออกแรงและไร้ซึ่งการสู้รบ

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: จงปลุกความทรงจำถึงเหล่าผู้กล้าที่ล่วงลับ และใช้พระหัตถ์อันทรงพลังของพระองค์ฟื้นฟูวีรกรรมเหล่านั้น พระองค์คือทายาท และประทับอยู่บนบัลลังก์ของพวกเขา โลหิตและความกล้าหาญที่สร้างชื่อเสียงให้แก่พวกเขาไหลเวียนอยู่ในพระวรกาย และองค์เหนือหัวผู้ทรงพลังยิ่งของข้าพเจ้า บัดนี้อยู่ในรุ่งอรุณแห่งวัยเยาว์ พร้อมสรรพสำหรับวีรกรรมและการบุกเบิกอันยิ่งใหญ่

เอ็กเซตเตอร์: บรรดากษัตริย์พี่น้องและเหล่าราชาทั่วหล้า ต่างเฝ้ารอให้พระองค์ทรงตื่นตัว ดังเช่นที่เหล่าสิงโตในสายเลือดของพระองค์เคยกระทำในกาลก่อน

เวสต์มินสเตอร์: พวกเขาทราบดีว่าพระองค์ทรงมีเหตุผล มีหนทาง และมีกำลัง เช่นเดียวกับพระองค์ที่ทรงมีขุนนางผู้มั่งคั่งและพสกนิกรผู้จงรักภักดีที่สุดเท่าที่กษัตริย์อังกฤษเคยมีมา ผู้ซึ่งทิ้งหัวใจไว้ในร่างกายที่นี่ในอังกฤษ แต่จิตวิญญาณได้ไปปักกระโจมรออยู่ในทุ่งหญ้าแห่งฝรั่งเศสแล้ว

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: โอ ขอให้ร่างกายของพวกเขาได้ตามเสด็จองค์เหนือหัวผู้เป็นที่รัก พร้อมด้วยโลหิต ดาบ และไฟ เพื่อทวงคืนสิทธิ์ของพระองค์ ซึ่งในการนี้ พวกเราเหล่าสมณศักดิ์จะระดมทุนจำนวนมหาศาลถวายแด่พระองค์ อย่างที่คณะสงฆ์ไม่เคยนำมาถวายแก่บรรพบุรุษพระองค์ท่านใดในคราวเดียวมาก่อน

กษัตริย์: เรามิเพียงต้องเตรียมอาวุธเพื่อบุกฝรั่งเศส แต่ต้องจัดสรรกำลังเพื่อป้องกันการรุกรานจากสกอตแลนด์ ผู้ซึ่งจะฉวยโอกาสโจมตีเราด้วยความได้เปรียบทุกประการ

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: เหล่าทหารตามแนวชายแดน ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงพระกรุณา จะเป็นกำแพงที่เพียงพอในการปกป้องแผ่นดินชั้นในจากพวกโจรชายแดน

กษัตริย์: เรามิได้หมายถึงเพียงพวกโจรฉกชิงวิ่งราว แต่เกรงในเจตจำนงหลักของสกอตแลนด์ ผู้ซึ่งเป็นเพื่อนบ้านที่เอาแน่เอานอนไม่ได้เสมอมา เพราะท่านจะได้อ่านว่า พระอัยกาของข้าพเจ้าทุกครั้งที่ยกทัพไปฝรั่งเศส ชาวสกอตจะฉวยโอกาสในยามที่อาณาจักรไร้การป้องกัน หลั่งไหลเข้ามาดุจกระแสน้ำที่ทะลักเข้าสู่รอยแตก ด้วยกำลังพลเต็มอัตรา เข้ากัดกร่อนแผ่นดินด้วยการทดสอบอันร้อนแรง ล้อมปราสาทและเมืองต่างๆ ด้วยการปิดล้อมอันทุกข์ระทม จนอังกฤษที่ว่างเปล่าจากการป้องกันต้องสั่นสะท้านต่อเพื่อนบ้านที่ชั่วร้าย

บิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี: ยิ่งถูกทำร้าย นางยิ่งน่าเกรงขาม ข้าแต่พระองค์ โปรดทอดพระเนตรตัวอย่างจากตัวนางเอง เมื่อครั้งที่เหล่าอัศวินทั้งหมดไปอยู่ในฝรั่งเศส และนางต้องเป็นม่ายผู้โศกเศร้าจากการสูญเสียขุนนาง นางไม่เพียงแต่ป้องกันตนเองได้อย่างดีเยี่ยม แต่ยังจับกุมกษัตริย์แห่งสกอตแลนด์ได้ราวกับสัตว์หลงทาง แล้วส่งตัวไปยังฝรั่งเศส เพื่อเติมเต็มชื่อเสียงของกษัตริย์เอ็ดเวิร์ดด้วยกษัตริย์เชลย และทำให้พงศาวดารรุ่มรวยด้วยคำสรรเสริญ ประดุจดังก้นบึ้งของท้องทะเลที่เต็มไปด้วยซากเรืออับปางและขุมทรัพย์ที่ไม่อาจประเมินค่าได้

บิชอปแห่งอีลี: แต่มีคำกล่าวเก่าแก่และเป็นจริงที่ว่า หากพระองค์ปรารถนาจะชนะฝรั่งเศส จงเริ่มที่สกอตแลนด์ก่อน เพราะเมื่อใดที่นกอินทรี (อังกฤษ) ออกล่าเหยื่อ เจ้าวีเซิล (สกอต) จะย่องเข้ามายังรังที่ไร้การเฝ้ายาม และดูดกินไข่ผู้สูงศักดิ์ ทำตัวเป็นหนูในยามที่แมวไม่อยู่ เพื่อกำราบและทำลายล้างให้มากกว่าที่มันจะกินได้

พระราชาเฮนรีที่ 5

วิลเลียม เชกสเปียร์

เอ็กเซเตอร์: เช่นนั้นแล้ว แมวคงต้องเฝ้าบ้าน

ทว่านั่นเป็นเพียงความจำเป็นที่บีบคั้น

เพราะเรายังมีกลอนประตูเพื่อปกป้องสิ่งของจำเป็น

และกับดักอันแยบยลเพื่อจับหัวขโมยตัวจ้อย

ในขณะที่หัตถ์ติดอาวุธออกรบในแดนไกล

ศีรษะอันรอบคอบย่อมปกป้องตนเองในบ้าน

สำหรับการปกครอง แม้จะแบ่งเป็นชั้นสูง ชั้นต่ำ และต่ำยิ่งกว่า

แต่เมื่อแบ่งส่วนกัน ย่อมรักษาไว้ซึ่งความยินยอมเป็นหนึ่งเดียว

สอดประสานกันอย่างสมบูรณ์และเป็นธรรมชาติ

ดุจดนตรี

แคนเตอร์เบอรี: ด้วยเหตุนี้ สวรรค์จึงแบ่ง

สถานะของมนุษย์ออกเป็นหน้าที่ที่หลากหลาย

ขับเคลื่อนความพยายามให้ดำเนินไปอย่างไม่หยุดยั้ง

โดยมีเป้าหมายหรือจุดมุ่งหมายที่ตายตัวคือ

ความจงรักภักดี ดังเช่นการทำงานของผึ้งน้ำหวาน

สิ่งมีชีวิตที่สอนหลักแห่งระเบียบวินัยแก่ราชอาณาจักรที่มีผู้คนพลุกพล่านตามกฎของธรรมชาติ

พวกเขามีกษัตริย์ และมีเจ้าหน้าที่หลายประเภท

บางตัวเปรียบดังผู้พิพากษาที่คอยตักเตือนภายในบ้าน

บางตัวเปรียบดังพ่อค้าที่เสี่ยงภัยค้าขายในต่างแดน

บางตัวเปรียบดังทหารที่ติดอาวุธเป็นเหล็กใน

ออกปล้นชิงยอดตูมกำมะหยี่แห่งฤดูร้อน

แล้วนำสิ่งที่ปล้นได้นั้นกลับมายังกระโจมหลวงของจักรพรรดิด้วยการเดินทัพอันรื่นเริง

ผู้ซึ่งทรงยุ่งอยู่กับการตรวจตราในความสง่างาม

เหล่าช่างก่อสร้างผู้ขับขานที่กำลังสร้างหลังคาทองคำ

เหล่าพลเมืองผู้สุจริตที่กำลังนวดน้ำผึ้ง

เหล่ากรรมกรแบกหามผู้ยากไร้ที่เบียดเสียดกัน

นำภาระอันหนักอึ้งเข้าสู่ประตูแคบของพระองค์

ผู้พิพากษาหน้าเศร้าพร้อมเสียงหึ่งอันดุดัน

ส่งมอบแร่ธาตุให้แก่เหล่าโดรนผู้เกียจคร้านและหาวหวอด

ข้าพเจ้าขอสรุปว่า สิ่งต่างๆ มากมายที่อ้างอิง

ถึงความยินยอมหนึ่งเดียว อาจทำงานในทิศทางที่ต่างกัน

ดุจลูกศรจำนวนมากที่ถูกยิงออกไปคนละทาง

แต่กลับพุ่งเข้าสู่เป้าหมายเดียว เช่นเดียวกับถนนหลายสายที่บรรจบกันในเมืองเดียว

ดุจสายน้ำจืดหลายสายที่ไหลมารวมกันในทะเลเค็ม

ดุจเส้นขีดหลายเส้นที่บรรจบกัน ณ จุดศูนย์กลางของนาฬิกาแดด

ดังนั้น การกระทำนับพันที่เริ่มต้นขึ้นพร้อมกัน

และมีจุดมุ่งหมายหนึ่งเดียว ย่อมดำเนินไปได้ด้วยดี

โดยไม่มีความพ่ายแพ้ ดังนั้น ข้าแต่พระองค์ โปรดแบ่ง

อังกฤษอันเป็นสุขของพระองค์ออกเป็นสี่ส่วนเพื่อมุ่งสู่ฝรั่งเศส

โดยทรงนำหนึ่งส่วนเข้าสู่ฝรั่งเศส

และพระองค์พร้อมกับส่วนนั้นจะทำให้ทั่วทั้งกอลเลียสั่นสะท้าน

หากเราเหลือทหารไว้เฝ้าบ้านมากกว่านี้ถึงสามเท่า

แล้วยังไม่สามารถปกป้องประตูบ้านของเราจากสุนัขได้

ก็ขอให้เราถูกรุมทึ้ง และให้ชาติของเราสูญเสีย

ชื่อเสียงแห่งความกล้าหาญและชั้นเชิงทางการเมืองไปเสียเถิด

กษัตริย์: เรียกตัวผู้ส่งสารที่ส่งมาจากดอลฟินเข้ามา

บัดนี้เราตัดสินใจได้เด็ดขาดแล้ว และด้วยความช่วยเหลือจากพระเจ้า

รวมถึงพวกเจ้า ผู้เป็นเส้นเอ็นอันทรงพลังแห่งอำนาจของเรา

หากฝรั่งเศสตกเป็นของเรา เราจะสยบมันไว้ใต้ความยำเกรง

หรือไม่ก็หักมันให้เป็นชิ้นๆ ไม่เช่นนั้นเราจะประทับอยู่ที่นั่น

(ปกครองอาณาจักรที่กว้างใหญ่และโอ่อ่า

ทั้งฝรั่งเศส และบรรดาดัชชีเกือบทั้งหมดของพระองค์)

หรือมิเช่นนั้นก็ขอให้กระดูกเหล่านี้ทอดร่างในโกศที่ไร้ค่า

ไร้สุสาน และไม่มีความทรงจำใดๆ หลงเหลืออยู่

ไม่ว่าประวัติศาสตร์ของเราจะกล่าวถึงการกระทำของเรา

อย่างเต็มปากและเสรี หรือมิเช่นนั้น หลุมศพของเรา

จะเหมือนคนใบ้ชาวตุรกีที่มีปากแต่ไร้ลิ้น

และไม่มีคำจารึกขี้ผึ้งให้ผู้ใดกราบไหว้

(ทูตจากฝรั่งเศสเข้ามา)

บัดนี้เราพร้อมแล้วที่จะรับรู้ความประสงค์

ของดอลฟิน ลูกพี่ลูกน้องผู้เลอโฉมของเรา เพราะเราได้ยินว่า

คำทักทายของพวกเจ้ามาจากเขา มิใช่จากกษัตริย์

ทูต: ขอพระองค์โปรดอนุญาตให้พวกเรา

ถ่ายทอดสิ่งที่ได้รับมอบหมายมาอย่างตรงไปตรงมา

หรือจะให้พวกเรากล่าวถึงความหมายของดอลฟิน

และภารกิจทูตของเราอย่างระมัดระวังและอ้อมค้อม

กษัตริย์: เรามิใช่ทรราช แต่เป็นกษัตริย์คริสเตียน

ผู้ซึ่งอารมณ์ความรู้สึกนั้นอยู่ภายใต้พระคุณ

ดุจดังเหล่าผู้เคราะห์ร้ายที่ถูกล่ามโซ่ในคุกของเรา

ดังนั้น จงบอกความในใจของดอลฟิน

แก่เราด้วยความสัตย์จริงและตรงไปตรงมาเถิด

เอกอัครราชทูต: สรุปความโดยสังเขปดังนี้พ่ะย่ะค่ะ

เมื่อครั้งที่ฝ่าบาททรงส่งสารไปยังฝรั่งเศสเมื่อไม่นานมานี้

ทรงเรียกร้องสิทธิในดินแดนดัชชีบางแห่ง

ตามสิทธิของพระอัยกาผู้ยิ่งใหญ่ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่สาม

เพื่อตอบโต้คำเรียกร้องนั้น เจ้าชายผู้เป็นนายของข้าพเจ้า

ตรัสว่าฝ่าบาททรงมีกลิ่นอายของความเยาว์วัยจนเกินไป

และขอให้ฝ่าบาททรงตระหนักว่า ในฝรั่งเศสนั้นไม่มีสิ่งใด

ที่จะชนะได้ด้วยการเต้นรำกัลลิอาร์ดอันแคล่วคล่อง

ฝ่าบาทมิอาจร่ายรำจนได้ครอบครองดัชชีที่นั่นได้

ดังนั้น พระองค์จึงทรงส่งสิ่งที่เหมาะสมกับจิตวิญญาณของฝ่าบาทมาให้

นั่นคือถังสมบัติใบนี้ และเพื่อเป็นการแลกเปลี่ยน

ทรงปรารถนาให้ฝ่าบาทเลิกกล่าวถึงดัชชีที่ทรงเรียกร้องนั้นอีก

นี่คือถ้อยคำจากเจ้าชายโดลฟินพ่ะย่ะค่ะ

กษัตริย์: สมบัติอะไรกัน ท่านลุง?

เอกเซเตอร์: ลูกเทนนิสพ่ะย่ะค่ะ ฝ่าบาท

กษัตริย์: เรายินดียิ่งที่เจ้าชายโดลฟินทรงมีอารมณ์ขันกับเราเช่นนี้

เราขอขอบใจสำหรับของขวัญ และขอบใจท่านสำหรับความเหนื่อยยาก

เมื่อเราได้เตรียมไม้แร็กเก็ตให้เข้ากับลูกบอลเหล่านี้แล้ว

เราจะไปฝรั่งเศส (ด้วยพระคุณของพระเจ้า) เพื่อลงแข่งสักแมตช์

และจะหวดมงกุฎของพระบิดาเขาให้กระเด็นตกสนามไปเสีย

จงไปบอกเขาว่า เขาได้ท้าแข่งกับนักสู้ผู้ไม่ยอมแพ้

จนราชสำนักทั่วฝรั่งเศสจะต้องปั่นป่วน

ด้วยการไล่ล่าครั้งใหญ่ และเราเข้าใจเขาดี

ที่เขามองข้ามเราโดยอ้างถึงวันเวลาที่เหลวไหลของเรา

โดยมิได้คำนึงว่าเราได้ใช้เวลาเหล่านั้นไปอย่างไร

เราไม่เคยเห็นค่าของบัลลังก์อังกฤษอันน่าสงสารนี้

จึงปล่อยตัวปล่อยใจให้ใช้ชีวิตอย่างสำมะเลเทเมา

ดังที่มักเป็นปกติของมนุษย์ ว่าจะร่าเริงที่สุดเมื่ออยู่ไกลบ้าน

แต่จงบอกเจ้าชายโดลฟินว่า ข้าจะรักษาฐานะของข้า

จะประพฤติตนสมเป็นกษัตริย์ และจะสำแดงความยิ่งใหญ่ให้ประจักษ์

เมื่อข้าลุกขึ้นจากบัลลังก์แห่งฝรั่งเศส

เพราะที่ผ่านมาข้าได้วางความสง่างามลง

และตรากตรำดั่งสามัญชนในวันทำงาน

แต่ข้าจะผงาดขึ้นที่นั่นด้วยเกียรติยศอันเต็มเปี่ยม

จนทำให้ดวงตาทุกคู่ในฝรั่งเศสต้องพร่ามัว

ใช่แล้ว จะทำให้เจ้าชายโดลฟินตาบอดเมื่อจ้องมองเรา

และจงบอกเจ้าชายผู้รื่นรมย์ผู้นั้นว่า คำเยาะเย้ยของเขา

ได้เปลี่ยนลูกบอลเหล่านี้ให้กลายเป็นลูกกระสุนปืน

และวิญญาณของเขาจะต้องรับผิดชอบอย่างหนัก

ต่อการล้างแค้นอันบ้าคลั่งที่จะพุ่งออกไปพร้อมกับกระสุนเหล่านั้น

เพราะแม่หม้ายนับพันคนจะถูกพรากสามีอันเป็นที่รักไป

ด้วยคำเยาะเย้ยนี้ แม่จะถูกพรากจากลูก ปราสาทจะถูกทำลายจนพินาศ

และจะมีผู้ที่ยังไม่ปฏิสนธิและยังไม่ลืมตาดูโลก

ที่จะต้องสาปแช่งความดูแคลนของเจ้าชายโดลฟิน

แต่ทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับพระประสงค์ของพระเจ้า

ซึ่งข้าขอวิงวอน และในพระนามของพระองค์

จงบอกเจ้าชายโดลฟินว่า ข้ากำลังจะไป

เพื่อล้างแค้นตามสมควร และเพื่อทวงคืนสิทธิอันชอบธรรม

ในภารกิจที่ได้รับพรจากสวรรค์

จงกลับไปโดยสวัสดิภาพ และบอกเจ้าชายโดลฟินว่า

มุกตลกของเขาจะมีรสชาติเพียงความเขลาที่ตื้นเขิน

เมื่อคนนับพันต้องหลั่งน้ำตา มากกว่าคนที่เคยหัวเราะเยาะมัน

จงส่งพวกเขาเดินทางกลับอย่างปลอดภัย ลาก่อน

(เหล่าทูตออกไป)

เอกเซเตอร์: เป็นสารที่รื่นรมย์ยิ่งนักพ่ะย่ะค่ะ

กษัตริย์: เราหวังว่าจะทำให้ผู้ส่งสารต้องอับอายกับมัน

ดังนั้น ท่านลอร์ดทั้งหลาย อย่าปล่อยให้ช่วงเวลาอันเป็นมงคลหลุดลอยไป

ที่จะช่วยให้การยาตราทัพของเรารวดเร็วขึ้น

เพราะยามนี้ในใจเราไม่มีสิ่งใดนอกจากฝรั่งเศส

เว้นแต่คำอธิษฐานต่อพระเจ้าที่นำหน้าภารกิจของเรา

ดังนั้น ขอให้เตรียมการสำหรับสงครามครั้งนี้โดยเร็ว

และพิจารณาทุกสิ่งทุกอย่าง

ที่จะช่วยเสริมปีกให้เราโผบินได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

โดยมีพระเจ้าทรงนำทาง เราจะไปสั่งสอนเจ้าชายโดลฟินถึงหน้าประตูบ้านบิดาเขา

ขอให้ทุกคนจงทุ่มเทความคิด

เพื่อให้การปฏิบัติการอันสง่างามนี้เริ่มต้นขึ้นได้เสียที

(ออกไป)

(เสียงแตรดนตรีดังขึ้น คณะประสานเสียงปรากฏตัว)

บัดนี้เหล่าเยาวชนทั่วอังกฤษต่างลุกโชนด้วยไฟสงคราม

ความสำราญในอาภรณ์แพรพรรณถูกทิ้งไว้ในห้องเครื่องแต่งกาย

เหล่าช่างเกราะต่างรุ่งเรือง และความปรารถนาในเกียรติยศ

ครองใจบุรุษทุกผู้ทุกคนอย่างเบ็ดเสร็จ

พวกเขาขายทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์เพื่อนำเงินมาซื้ออาชา

ดำเนินตามรอยแบบอย่างของกษัตริย์คริสเตียนทั้งปวง

รุดหน้าไปด้วยฝีเท้าอันรวดเร็วประดุจเมอร์คิวรีแห่งอังกฤษ

เพราะบัดนี้ความคาดหวังอบอวลอยู่ในอากาศ

ซ่อนดาบไว้ตั้งแต่ด้ามจรดปลาย

พร้อมด้วยมงกุฎจักรพรรดิ มงกุฎ และรัดเกล้า

ที่สัญญาไว้ให้แก่แฮร์รี่และเหล่าผู้ติดตาม

ฝ่ายฝรั่งเศสเมื่อได้รับแจ้งข่าวกรองอันดี

ถึงการเตรียมการอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งนี้

ต่างสั่นสะท้านด้วยความกลัว และใช้เล่ห์กลอันซีดเซียว

พยายามเบี่ยงเบนเจตจำนงของชาวอังกฤษ

โอ้ อังกฤษเอย จงเป็นแบบอย่างแห่งความยิ่งใหญ่ภายใน

ดั่งร่างกายที่เล็กจ้อยแต่มีหัวใจที่กล้าแกร่ง

เจ้าจะทำสิ่งใดได้บ้าง หากเกียรติยศนำพาให้เจ้าทำ

หากลูกหลานของเจ้าทุกคนล้วนซื่อสัตย์และกตัญญู

แต่ดูเถิด ฝรั่งเศสได้พบจุดอ่อนของเจ้าแล้ว

รังของเหล่าคนใจคด ซึ่งเขาเติมเต็ม

ด้วยมงกุฎจอมปลอมและชายโฉดสามคน

หนึ่งคือริชาร์ด เอิร์ลแห่งเคมบริดจ์ คนที่สองคือ

เฮนรี่ ลอร์ดสครูปแห่งมาแชม และคนที่สามคือ

เซอร์โทมัส เกรย์ อัศวินแห่งนอร์ทัมเบอร์แลนด์

ผู้รับเงินตราจากฝรั่งเศส (โอ้ ช่างเป็นความผิดบาปโดยแท้)

ร่วมสมคบคิดกับฝรั่งเศสที่น่าหวาดหวั่น

และด้วยน้ำมือของคนเหล่านี้ พระมหากษัตริย์ผู้ทรงพระคุณต้องสิ้นพระชนม์

หากนรกและการทรยศรักษาสัญญาของตนได้

ก่อนที่พระองค์จะทรงลงเรือมุ่งหน้าสู่ฝรั่งเศส ณ เมืองเซาแทมป์ตัน

ขอให้ท่านทั้งหลายโปรดอดทนรออีกสักนิด และเราจะคลี่คลาย

ความห่างไกลของสถานที่นี้ จงเร่งการแสดงเถิด

ค่าตอบแทนถูกจ่ายแล้ว เหล่าคนทรยศตกลงกันแล้ว

กษัตริย์ทรงเสด็จออกจากลอนดอน และฉาก