ตอนที่ 6: Chapter I (part 5)

คนแรกคือ ดร. โนเวล อดีตคณบดีอาสนวิหารเซนต์พอลในลอนดอน ซึ่งอนุสาวรีย์ของท่านยังคงปรากฏให้เห็นจนถึงทุกวันนี้ ในยุคการปฏิรูปศาสนาสมัยสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธ ท่านเป็นที่เลื่องลือในเรื่องความอ่อนน้อม ความรอบรู้ ความสุขุม และความศรัทธา จนรัฐสภาและสภาสังคายนาในสมัยนั้นไว้วางใจให้ท่านเป็นผู้เรียบเรียงหนังสือคำสอน (Catechism) สำหรับใช้ในที่สาธารณะ เพื่อให้เป็นบรรทัดฐานด้านความเชื่อและจริยธรรมแก่คนรุ่นหลัง ซึ่งแม้ท่านจะเป็นผู้มีความรู้ลึกซึ้ง แต่ท่านตระหนักดีว่าพระเจ้าไม่ได้นำทางเราไปสู่สวรรค์ด้วยคำถามที่ซับซ้อนหรือยากลำบาก ท่านจึงใช้หัวใจของนักตกปลาที่ซื่อตรง เรียบเรียงคำสอนนั้นให้เข้าใจง่าย ชัดเจน และไม่วกวน จนถูกนำไปพิมพ์รวมกับหนังสือสวดมนต์เล่มเก่าของเรา

ผมบอกได้เลยว่าท่านเป็นผู้ที่รักและหลงใหลในการตกปลาอย่างยิ่ง และปฏิบัติเป็นประจำอย่างที่หาได้ยากในทุกยุคสมัย นอกจากเวลาสวดมนต์ตามกำหนดการและเวลาที่ศาสนจักรระบุให้เหล่านักบวชใช้ในการบำเพ็ญภาวนาแล้ว ท่านยังแบ่งเวลาอีกหนึ่งในสิบของชีวิตให้กับการตกปลา และจากที่ผมได้คุยกับคนที่เคยใกล้ชิดกับท่าน ทราบว่าท่านยังแบ่งรายได้หนึ่งในสิบ รวมถึงปลาที่ตกได้เกือบทั้งหมด มอบให้แก่คนยากจนที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำที่ท่านไปตกปลา โดยมักจะกล่าวเสมอว่า "ความเมตตาคือสิ่งที่ทำให้ศาสนามีชีวิต" และเมื่อกลับถึงบ้าน ท่านจะขอบคุณพระเจ้าที่ได้ใช้เวลาทั้งวันไปกับกิจกรรมที่ไร้พิษภัย เป็นการพักผ่อนที่เหมาะสมกับสมณศักดิ์ และปราศจากความวุ่นวายทางโลก

ท่านยินดีและอาจจะปรารถนาให้คนรุ่นหลังรู้ว่าท่านคือนักตกปลา ซึ่งเห็นได้จากภาพวาดของท่านที่ถูกเก็บรักษาไว้อย่างดีในวิทยาลัยเบรเซนโนส (Brazen-nose College) ที่ซึ่งท่านเคยเป็นผู้อุปถัมภ์รายใหญ่ ในภาพนั้นท่านกำลังโน้มตัวพิงโต๊ะ มีคัมภีร์ไบเบิลวางอยู่ตรงหน้า ด้านหนึ่งมีสายเบ็ด ตัวเบ็ด และอุปกรณ์ตกปลาวางเรียงเป็นวง ส่วนอีกด้านหนึ่งมีเบ็ดตกปลาหลายชนิดวางอยู่ พร้อมข้อความระบุว่าท่านเสียชีวิตเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1601 ขณะอายุ 95 ปี โดยดำรงตำแหน่งคณบดีอาสนวิหารเซนต์พอลมานานถึง 44 ปี และแม้จะอายุมาก แต่การได้ยิน สายตา ความจำ และสติปัญญาก็ยังคงเฉียบคมไม่เสื่อมถอย มีคนกล่าวกันว่าการตกปลาและการรู้จักประมาณตนคือสาเหตุสำคัญของพรเหล่านี้ ซึ่งผมก็ขอให้ทุกคนที่ดำเนินรอยตามและระลึกถึงท่านได้รับพรเช่นเดียวกัน

ตัวอย่างสุดท้ายคือ เซอร์ เฮนรี วอตตัน อดีตอธิการบดีวิทยาลัยอีตัน ผู้ซึ่งมองว่าเงินทองเป็นเรื่องรอง ผมมีโอกาสได้ตกปลาและสนทนากับท่านบ่อยครั้ง ท่านเป็นผู้ที่มีประสบการณ์ รอบรู้ มีไหวพริบ และร่าเริงจากการทำงานรับใช้ชาติในต่างแดน ทำให้ใครก็ตามที่ได้อยู่ใกล้ชิดต่างรู้สึกเป็นสุข สำหรับท่านแล้ว การที่คนอย่างท่านยอมรับในการตกปลาก็เพียงพอที่จะทำให้คนที่เคยสบประมาทกิจกรรมนี้ต้องเปลี่ยนความคิด ท่านรักและตกปลาเป็นประจำ โดยกล่าวว่ามันคือ "การใช้เวลาว่างที่ไม่สูญเปล่า" เพราะหลังจากตรากตรำกับการศึกษาที่น่าเบื่อหน่าย การตกปลาคือการพักผ่อนทางจิตใจ ช่วยให้จิตวิญญาณสดชื่น ขจัดความเศร้า สงบความคิดที่วุ่นวาย ระงับอารมณ์ และสร้างความพึงพอใจในชีวิต อีกทั้งยังปลูกฝังนิสัยแห่งความสงบและความอดทนให้แก่ผู้ที่ฝึกฝน เพื่อนเอ๋ย คุณจะพบว่าการตกปลานั้นเหมือนกับคุณธรรมแห่งความถ่อมตัว ที่นำมาซึ่งความสงบทางใจและพรอีกมากมายมหาศาล นี่คือคำกล่าวของท่านผู้ทรงความรู้ท่านนั้น

ผมเชื่ออย่างสนิทใจว่าความสงบ ความอดทน และความพึงพอใจได้หลอมรวมอยู่ในหัวใจที่ร่าเริงของเซอร์ เฮนรี วอตตัน เพราะผมรู้ว่าเมื่อท่านอายุเกินเจ็ดสิบปี ท่านได้เขียนบรรยายถึงความสุขขณะนั่งตกปลาอย่างเงียบสงบบนตลิ่งในเย็นวันหนึ่งของฤดูร้อน เป็นบทพรรณนาถึงฤดูใบไม้ผลิที่ลื่นไหลและอ่อนหวานราวกับสายน้ำที่ไหลผ่านในขณะที่ท่านเขียน ผมจึงอยากจะเล่าให้คุณฟังดังนี้:

ในวันนี้ ธรรมชาติคล้ายตกอยู่ในห้วงรัก
ยางไม้เริ่มหลั่งไหล
น้ำเลี้ยงสดฉ่ำขับเคลื่อนเถาวัลย์ที่โอบกอดกัน
และเหล่านกต่างส่งจดหมายรักถึงกันและกัน

ปลาเทราต์ผู้ระแวดระวังที่หมอบต่ำอยู่ใต้น้ำ
กลับฮุบเหยื่อปลอมที่พรางตาได้อย่างแนบเนียน
เพื่อนของข้าพเจ้ายืนอยู่ตรงนั้น ด้วยทักษะและความอดทน
เฝ้ามองทุ่นที่สั่นไหวอย่างจดจ่อ

ใต้ชายคาบ้านเริ่มมีรังนกของเหล่านักเดินทางผู้รวดเร็ว
ป่าละเมาะต่างเริงร่า
ด้วยเสียงเพลงแห่งชัยชนะของนกไนติงเกล

ฝนตกเพียงประปราย อากาศอบอุ่น
ยามเช้าสดใส ยามเย็นยิ้มละไม
โจนถือถังน้ำที่ขัดจนสะอาด
เดินเตาะแตะไปรีดนมวัวสีน้ำตาลแดง

และเพื่อชายหนุ่มนักฟุตบอลผู้แข็งแรง
โจนจึงเตรียมเครื่องดื่มไซลาบับไว้ให้สักถ้วยสองถ้วย
ทุ่งหญ้าและสวนดอกไม้เต็มไปด้วย
ทิวลิป โครคัส และไวโอเล็ต

และแม้จะช้าไปเสียหน่อย แต่กุหลาบผู้ขี้อาย
ก็เริ่มเผยสีระเรื่อออกมาให้เห็น
ทุกสิ่งดูสดใสและเปี่ยมด้วยความสุข
เพื่อต้อนรับปีใหม่ที่ผลัดใบมาเยือน

นี่คือสิ่งที่อยู่ในใจอันสงบของเซอร์ เฮนรี วอตตัน และคุณอยากจะฟังความปรารถนาของนักตกปลาอีกท่านหนึ่งที่บรรยายถึงชีวิตที่มีความสุขในรูปแบบบทกวีไหมครับ นั่นคือคุณ โจ ดาเวอร์ส (Jo. Davors, Esq.)

ขอให้ข้าพเจ้าได้ใช้ชีวิตอย่างสงบ ไร้พิษภัย
มีบ้านพักอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเทรนต์หรือเอวอน
ที่ซึ่งข้าพเจ้าจะได้เห็นทุ่นหรือจุกคอร์กจมลง
ด้วยการฮุบเหยื่ออย่างแรงของปลาเพิร์ช ปลาบลีค หรือปลาเดซ
และได้ใคร่ครวญถึงโลกและพระผู้สร้าง
ในขณะที่บางคนดิ้นรนไขว่คว้าทรัพย์สินที่ได้มาโดยไม่ชอบธรรม
และบางคนใช้เวลาไปกับความลุ่มหลงในสุรา
หรือที่แย่กว่านั้น คือสงครามและความสำมะเลเทเมา

ใครอยากจะใช้ชีวิตแบบนั้นก็เชิญตามสบาย
จงดื่มด่ำกับจินตนาการที่น่าพึงพอใจให้เต็มที่
ส่วนข้าพเจ้าขอเพียงได้มองทุ่งหญ้าสีเขียวขจี
และเดินเลาะริมน้ำใสๆ ได้ตามใจปรารถนาทุกวัน
ท่ามกลางดอกเดซี่และไวโอเล็ตสีน้ำเงิน
ไฮอะซินธ์สีแดง และแดฟโฟดิลสีเหลือง
นาร์ซิสซัสสีม่วงราวกับแสงอรุณ
หญ้ากานเดอร์สีซีด และดอกคัลเวอร์คีย์สีฟ้าคราม

ข้าพเจ้าถือเป็นความสุขที่ยิ่งใหญ่กว่า เมื่อได้แหงนมอง
ความโอ่อ่าของท้องฟ้าอันกว้างไกล
และท่ามกลางนั้น มีดวงอาทิตย์ที่โชติช่วง
ราวกับรถม้าทองคำที่ลุกโชน

เมฆาที่ม้วนตัวขึ้นสู่ห้วงอากาศ
ปลิวไสวด้วยสีสันที่แต่งแต้มหลากหลาย
และเทพีออโรร่าผู้เลอโฉม เมื่อเงยหน้าขึ้น
ก็ยังคงขัดเขินขณะลุกจากเตียงของไทโธนุส

เนินเขาและขุนเขาที่ตั้งตระหง่านเหนือที่ราบ
ที่ราบที่ทอดยาวขนานไปกับพื้นดิน
พื้นดินที่ถูกแบ่งเป็นสายธารน้อยใหญ่
และสายธารเหล่านั้นก็โอบล้อมด้วยแม่น้ำที่ไหลวน
แม่น้ำเหล่านี้ฝ่าโซ่ตรวนของธรรมชาติ
ไหลเชี่ยวลงสู่ทะเลลึก
ท้องทะเลที่บ้าคลั่งเบื้องล่างหุบเขา
ที่ซึ่งทะเลสาบ ลำธาร และห้วยเล็กๆ ไหลมารวมกัน

ป่าไม้อันสูงตระหง่าน พงไพรที่กว้างใหญ่และทอดยาว
ประดับด้วยใบและกิ่งก้านสีเขียวสด
ในร่มเงาอันเย็นสบาย เหล่านกขับขานบทเพลง
ร่วมประสานเสียงต้อนรับราชินีแห่งฤดูร้อน
ทุ่งหญ้าอันงดงาม ที่ซึ่งของขวัญจากเทพีฟลอร่า
แทรกตัวอยู่ท่ามกลางหญ้าสีเขียวขจี
และปลาเกล็ดเงินที่ว่ายวนอย่างแผ่วเบา
ในสายน้ำใสราวกับคริสตัลของลำธารอันแสนหวาน

สิ่งเหล่านี้ และสิ่งสร้างอื่นๆ อีกมากมาย
ของผู้ที่สร้างสรวงสวรรค์ นักตกปลามักจะได้เห็น
และได้รับความเพลิดเพลินใจอย่างยิ่ง
เมื่อคิดว่าสิ่งเหล่านี้ช่างแปลกตาและมหัศจรรย์เพียงใด
นำมาซึ่งการใคร่ครวญภายในจิตใจ
เพื่อให้หัวใจหลุดพ้นจากความฟุ้งซ่านทั้งปวง
และในขณะที่มองสิ่งเหล่านี้ด้วยสายตาที่เป็นสุข
จิตใจของเขาก็ล่องลอยขึ้นไปเหนือท้องฟ้าที่เต็มไปด้วยดวงดาว

ท่านครับ ผมดีใจที่ยังจำบทกวีเหล่านี้ได้ เพราะมันไพเราะและเหมาะกับวันแรงงานในเดือนพฤษภาคมมากกว่าคำพูดทื่อๆ ของผม และผมก็ดีใจที่คุณอดทนฟังผมและบทกวีเหล่านี้จนจบ เพราะตอนนี้เราเดินมาจนเห็นบ้านหลังคามุงจาก (Thatched House) แล้ว ผมคงต้องขอเป็นหนี้คุณ หากคุณยังสนใจจะฟังเรื่องที่ผมสัญญาไว้ในโอกาสหน้าเมื่อเรามีเวลาว่างตรงกันอีกครั้ง

เวเนเตอร์: ท่านครับ ท่านนำทางผมมาถึงบ้านหลังคามุงจากได้อย่างเพลิดเพลินจริงๆ ตอนนี้ผมรู้แล้วว่าคำพูดของท่านเป็นจริงที่ว่า "เพื่อนร่วมทางที่ดีทำให้ระยะทางดูสั้นลง" เพราะเชื่อไหมครับ ผมนึกว่าเรายังเหลือระยะทางอีกตั้งสามไมล์กว่าจะถึงบ้านหลังนี้ จนกระทั่งท่านชี้ให้ผมดู ตอนนี้เราถึงแล้ว เข้าไปพักผ่อน ดื่มอะไรสักหน่อย และพักผ่อนกันเถอะครับ

พิสเคเตอร์: ด้วยความยินดีครับ เราจะดื่มฉลองให้กับเหล่านักล่านากทุกคนที่คุณจะไปพบในวันพรุ่งนี้

เวเนเตอร์: แน่นอนครับ และดื่มให้กับคนรักการตกปลาทุกคนด้วย ซึ่งตอนนี้ผมก็ยินดีที่จะเป็นหนึ่งในนั้น เพราะด้วยคำแนะนำและมิตรภาพของท่าน ทำให้ผมมีความคิดใหม่ๆ ทั้งต่อศิลปะการตกปลาและต่อผู้ที่หลงใหลในสิ่งนี้ หากท่านยอมมาพบผมในวันและเวลาที่นัดหมาย พรุ่งนี้ลองมาใช้เวลาหนึ่งวันกับผมและเพื่อนๆ ในการล่านาก แล้วผมจะขอใช้เวลาอีกสองวันถัดไปเพื่อติดตามท่าน และในช่วงเวลานั้น เราจะไม่ทำอะไรเลยนอกจากการตกปลา และพูดคุยกันเรื่องปลาและการตกปลาเท่านั้น

พิสเคเตอร์: ตกลงครับท่าน หากพระเจ้าทรงโปรด ผมจะไม่พลาดที่จะไปพบท่านที่เนินเขาแอมเวลล์ (Amwell Hill) ในวันพรุ่งนี้ก่อนพระอาทิตย์ขึ้น

วันที่สอง

ว่าด้วยเรื่องนากและปลาชับ (Chub)