ตอนที่ 4: LETTER III

จดหมายฉบับที่ 3

จาก ดร. พริงเกิล ถึง คุณมิกเกิลแฮม ครูใหญ่และเลขานุการที่ประชุมศาสนจักรแห่งการ์น็อก
เอดินบะระ

เรียน คุณมิกเกิลแฮม

กว่าจะเดินทางมาถึงจุดนี้ได้ เราต้องผ่านความลำบากมาไม่น้อย ทั้งการเดินทางทางบกและทางน้ำจากกรีน็อก ซึ่งที่นั่นเราจำเป็นต้องพักค้างคืนในวันอาทิตย์เพราะไม่มีรถรับส่ง แต่ก็นับว่าเป็นเรื่องดีที่ได้เติมเต็มจิตวิญญาณ เพราะช่วงเช้าเราได้ไปฟัง ดร. ไดรสตอร์ เทศนาเรื่องบทที่สิบของหนังสือเนหะมีย์ได้อย่างหนักแน่น ท่านเป็นนักบวชสายอนุรักษนิยมที่เก่งกาจจริงๆ แม้ว่าวิธีการนำเสนอจะดูติดขัดไปบ้าง ส่วนช่วงบ่ายเราได้ฟังการบรรยายเรื่องจริยธรรมเกี่ยวกับการทำความดีที่โบสถ์อีกแห่งหนึ่งโดย ดร. อีสต์ไลท์ ซึ่งเป็นคนเรียบง่ายและมีกลุ่มผู้ฟังที่ดูภูมิฐาน คืนนั้นเราได้ร่วมรับประทานอาหารค่ำกับครอบครัวที่มั่งคั่งครอบครัวหนึ่ง บรรยากาศเต็มไปด้วยความรื่นรมย์ แม้ว่าธรรมเนียมการยกถ้วยท็อดดี้ (เครื่องดื่มผสมเหล้า) มาเสิร์ฟหลังอาหารจะทำให้การสังสรรค์ลากยาวไปจนดึกดื่นเกินควรก็ตาม

เช้าวันรุ่งขึ้น พอฟ้าเริ่มสาง เราก็ขึ้นเรือกลไฟมุ่งหน้าไปยังกลาสโกว์ ใจหนึ่งผมรู้สึกกังวลเรื่องเครื่องยนต์ซึ่งดูเป็นกลไกที่ซับซ้อน แต่ถ้าไม่นับเรื่องหม้อต้มน้ำที่ผมห่วง ทุกคนต่างเห็นพ้องว่าที่พักบนเรือนั้นสะดวกสบายอย่างน่าประหลาด แม้สภาพอากาศจะหม่นหมองและหนาวเหน็บ แต่เรามีเตาผิงให้ความอบอุ่นอยู่กลางห้อง และมีหนังสือให้อ่าน จึงถือว่าได้รับการดูแลทั้งร่างกายและจิตใจเป็นอย่างดี

ในบรรดาหนังสือเหล่านั้น ผมได้พบกับเรื่อง ประวัติศาสตร์การกบฏ (History of the Rebellion) ซึ่งกล่าวถึงบทบาทของสุภาพบุรุษชาวอังกฤษชื่อเวเวอร์ลีย์ ผมเสียดายที่ไม่มีเวลาอ่านจนจบ เพราะเนื้อหาน่าสนใจมากและมีรายละเอียดในหลายจุดที่ชัดเจนกว่าบันทึกเรื่องนี้ฉบับอื่นที่ผมเคยอ่านมา เพียงแต่เนื้อหาบางส่วนอาจไม่สอดคล้องกับหลักการของโปรเตสแตนต์เท่าที่ผมหวังไว้ อย่างไรก็ตาม หากผมจัดการเรื่องมรดกได้เรียบร้อย ผมจะซื้อหนังสือเล่มนี้และให้คุณยืมเมื่อผมเดินทางกลับไปยังบ้านพักศาสนจักร หากพระเจ้าทรงเมตตา

เราขึ้นฝั่งที่กลาสโกว์ในช่วงเวลาอาหารเช้า และพักอยู่ที่นั่นทั้งวัน เนื่องจากผมต้องดำเนินการเรื่องหนังสือมอบอำนาจจากคุณเจนนี่ แมคไบรด์ ลูกพี่ลูกน้องของผม ซึ่งเป็นผู้ได้รับมรดกหนึ่งพันปอนด์จากท่านผู้พัน คุณเจนนี่คิดว่าจำนวนมรดกควรจะมากกว่านี้จึงพยายามบ่ายเบี่ยงไม่ยอมเซ็นชื่อ แต่ทั้งทนายความและแอนดรูว์ พริงเกิล ลูกชายของผม ได้ช่วยกันโน้มน้าวว่าในเมื่อพินัยกรรมระบุไว้เช่นนี้ การดื้อแพ่งไปก็ไม่มีประโยชน์ ในที่สุดคุณเจนนี่จึงยอมลงชื่อในเอกสาร

วันต่อมา เราทั้งสี่คนนั่งรถม้าเดินทางต่อ และถึงเมืองนี้ได้อย่างปลอดภัยและทันเวลาอาหารค่ำที่โรงแรมแมคเกรเกอร์ ซึ่งเป็นที่พักที่ดูดีมาก และตั้งอยู่ติดกับร้านหนังสือของคุณแบล็กวูด ชายผู้สุภาพและรอบคอบ

บอกตามตรงว่าเอดินบะระเปลี่ยนไปมากจนผมบรรยายไม่ถูกตั้งแต่ที่ผมจากไปเมื่อสามสิบปีก่อน ผมรู้สึกตกตะลึงมาก เพราะถึงแม้จะได้ยินและได้อ่านเรื่อง "เมืองใหม่" (New Town) จากหนังสือพิมพ์ เอดินบะระ แอดเวอร์ไทเซอร์ (Edinburgh Advertiser) และ สก็อตส์ แมกกาซีน (Scots Magazine) มาบ้าง แต่ผมก็ไม่คิดว่ามันจะเปลี่ยนไปได้ถึงขนาดนี้ น่าแปลกใจที่ใครจะบอกว่าประเทศนี้กำลังเสื่อมถอย เพราะที่กรีน็อกผมเห็นแต่การต่อเรือและการก่อสร้าง ที่กลาสโกว์ ถนนหนทางก็ขยายตัวราวกับกิ่งก้านของโรงปั่นฝ้าย และที่นี่ บ้านเรือนก็ผุดขึ้นราวกับถูกหว่านเมล็ดพันธุ์ด้วยเครื่องจักร หรือปลูกเป็นแถวเป็นแนวเหมือนถั่วและมันฝรั่ง

พรุ่งนี้หากพระเจ้าทรงประสงค์ เราจะลงเรือเล็กที่เลอิธ ดังนั้นคุณคงจะไม่ได้ข่าวจากผมอีกจนกว่าพระองค์จะนำทางเราไปถึงลอนดอนอย่างปลอดภัย สุดท้ายนี้ ผมขอฝากว่าเมื่อที่ประชุมศาสนจักรนัดพบกัน ผมอยากให้คุณช่วยพูดกับเหล่าผู้อาวุโส โดยเฉพาะคุณเครก ว่าอย่าเข้มงวดกับเม็ก มิลลิเคน ผู้น่าสงสารเกินไปนักในเรื่องลูกของเธอ และฝากบอกแทม กลิน พ่อของเด็กด้วยว่า หากแม่ผู้เคร่งครัดของเขายังมีชีวิตอยู่ คงจะเสียใจมากที่ต้องมาเห็นเรื่องแบบนี้ ผมจึงหวังและเชื่อว่าแทมจะยอมรับผิดและยอมรับเม็กเป็นภรรยา แม้ว่าเธอจะดูซื่อจนบื้อไปบ้างก็ตาม แต่คุณไม่จำเป็นต้องบอกข้อเสียนี้กับแทมนะ ผมหวังว่าคุณสนอดกราสจะดูแลงานในเขตศาสนจักรได้อย่างเรียบร้อยในช่วงที่ผมไม่อยู่

ด้วยความปรารถนาดีในฐานะเพื่อนและศิษยาภิบาล
แซคคาไรอาห์ พริงเกิล

คุณมิกเกิลแฮมได้รับจดหมายของท่านด็อกเตอร์ประมาณหนึ่งชั่วโมงก่อนที่ที่ประชุมศาสนจักรจะเริ่มพิจารณาคดีของแทม กลิน และเม็ก มิลลิเคน เขาจึงนำจดหมายฉบับนี้เข้าไปอ่านให้เหล่าผู้อาวุโสฟังก่อนเริ่มการไต่สวน ซึ่งทุกคนต่างเห็นพ้องว่าจดหมายที่ยาวและละเอียดเช่นนี้ แสดงถึงความเมตตาและความใส่ใจที่ท่านด็อกเตอร์มีต่อผู้คนในชุมชน และสร้างความยินดีให้กับพวกเขาเป็นอย่างมาก

คุณแดฟฟ์ให้ความเห็นว่า "ท่านด็อกเตอร์นี่เป็นคนตลกจริงๆ โดยเฉพาะเรื่องถ้วยท็อดดี้นั่น" แต่คุณเครกกลับกล่าวว่า "เรื่องแบบนั้นในคืนวันพระเจ้าไม่ได้สร้างความรื่นรมย์ให้ผมเลย และผมขอคัดค้านหนังสือ ประวัติศาสตร์การกบฏ (History of the Rebellion) ของเวเวอร์ลีย์ ซึ่งผมได้ยินพวกคนไม่เคร่งครัดทั้งในคิลวินนิงและดัลรีพูดถึงกัน หากมันไม่เคารพหลักการของโปรเตสแตนต์ ผมเกรงว่ามันจะเป็นยาพิษในคราบใหม่ที่มุ่งทำลายความเชื่อเดิม" ส่วนคุณไอเซนอร์กลับคิดว่า คำวิจารณ์ที่มีต่อ ดร. ไดรสตอร์ นั้นมีประโยชน์มาก และเสนอว่าควรลองเชิญท่านมาช่วยงานในช่วงเทศกาลฤดูร้อน

ในขณะที่พวกเขากำลังวิพากษ์วิจารณ์จดหมายฉบับแรกของท่านด็อกเตอร์ตามสไตล์ของตนเองนั้น คนรับใช้ก็เข้ามาแจ้งว่าเม็กและแทมมารออยู่ที่หน้าประตูแล้ว "โธ่ คุณ" คุณแดฟฟ์พูดอย่างมีเลศนัย "ไม่ควรปล่อยให้สองคนนั้นอยู่ด้วยกันลำพังที่หน้าประตูเลย" คุณเครกมองเขาด้วยสายตาเข้มงวดและพึมพำเกี่ยวกับศีลธรรมที่เสื่อมถอยในยุคปัจจุบัน แต่ก่อนที่ความโกรธจะกลายเป็นคำด่าทอที่รุนแรง ผู้กระทำผิดทั้งสองก็ถูกนำตัวเข้ามาในห้อง อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเรื่องนี้ไม่เกี่ยวข้องกับเรา เราจึงขอปล่อยให้พวกเขาจัดการกันเองต่อไป

บทที่ 2 — การเดินทาง

สิบสี่วันหลังจากที่ครอบครัวพริงเกิลเดินทางออกจากบ้านพักศาสนจักร ศาสนาจารย์ชาร์ลส์ สนอดกราส ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ปฏิบัติหน้าที่แทนท่านด็อกเตอร์ ได้รับจดหมายจากแอนดรูว์ พริงเกิล เพื่อนเก่าของเขา ดูเหมือนว่าทนายความหนุ่มคนนี้จะไม่ได้มีความสุขุมรอบคอบเท่ากับรุ่นพี่ในสภาทนายความ ดังนั้น ข้อสังเกตหรือความคิดเห็นที่ฟุ้งซ่านของเขาจึงต้องถูกมองอย่างผ่อนปรนในฐานะของคนหนุ่มที่ยังขาดประสบการณ์