บทที่ 1

ข้าพเจ้าพบว่าตนเองอยู่ในป่ามืดมิด

เพราะทางตรงที่ควรเดินนั้นได้สูญหายไป

อนิจจาข้า! ช่างยากลำบากเหลือเกินที่จะกล่าว

ถึงป่าเถื่อนอันหยาบกร้านและดุร้ายแห่งนี้

ซึ่งเพียงแค่หวนคิดถึง ความกลัวก็ผุดขึ้นมาอีกครา

ช่างขมขื่นยิ่งนัก จนแทบไม่ต่างจากความตาย

ทว่าข้าจะขอกล่าวถึงสิ่งดีงามที่ข้าได้พบ

และเรื่องราวอื่น ๆ ที่ข้าได้ประสบ ณ ที่แห่งนั้น

ข้ามิอาจเล่าได้ถนัดถนี่ว่าข้าล่วงเข้าสู่ที่นั่นได้อย่างไร

ด้วยในขณะนั้นข้าตกอยู่ในห้วงนิทราอันลึกล้ำ

ยามที่ข้าได้ละทิ้งเส้นทางอันเที่ยงตรง

แต่เมื่อข้าเดินทางมาถึงเชิงเขา

ณ จุดที่หุบเขาอันทำให้ใจข้าสะท้านด้วยความหวาดหวั่น

ได้สิ้นสุดลง

ข้าแหงนมองขึ้นไป และได้เห็นไหล่เขา

ซึ่งอาบไล้ด้วยรัศมีแห่งดาวเคราะห์ดวงนั้น

ผู้ซึ่งนำทางผู้อื่นให้ถูกต้องในทุกเส้นทาง

แล้วความกลัวที่เคยสถิตอยู่ในทะเลแห่งหัวใจข้า

ตลอดทั้งคืนอันน่าเวทนาที่ข้าได้พ้นผ่าน

ก็เริ่มสงบลงเล็กน้อย

และเปรียบดังผู้ที่หอบหายใจด้วยความทุกข์ระทม

เมื่อตะเกียกตะกายขึ้นจากทะเลสู่ชายฝั่ง

แล้วหันกลับไปมองห้วงน้ำอันตรายนั้น

วิญญาณของข้าซึ่งยังคงมุ่งหน้าหลีกหนี

ก็ได้หันกลับไปมองเส้นทางนั้นอีกครา

เส้นทางที่ยังไม่เคยมีผู้มีชีวิตคนใดรอดพ้นไปได้

หลังจากที่ข้าได้ให้ร่างกายอันเหนื่อยล้าได้พักผ่อน

ข้าก็เริ่มออกเดินทางอีกครั้งบนเนินเขาอันเปลี่ยวเหงา

โดยให้เท้าข้างที่มั่นคงกว่าก้าวลงสู่เบื้องล่างเสมอ

และทันใดนั้น! ณ จุดที่การปีนป่ายเกือบจะเริ่มต้น

เสือดาวตัวหนึ่ง รวดเร็วและว่องไวยิ่งนัก

ปรากฏกายด้วยผิวหนังที่เต็มไปด้วยจุดประ

มันมิเคยเคลื่อนคล้อยไปจากเบื้องหน้าข้าเลย

มิหนำซ้ำยังขวางทางข้าเสียจน

หลายคราที่ข้าเกือบจะหันหลังกลับไป

ยามนั้นเป็นช่วงเริ่มต้นของยามเช้า

ดวงตะวันกำลังลอยเด่นพร้อมด้วยหมู่ดาว

ดั่งยามที่ความรักแห่งสวรรค์

ได้ขับเคลื่อนสรรพสิ่งอันงดงามเหล่านี้เป็นครั้งแรก

สิ่งเหล่านี้ทำให้ข้าเกิดความหวังอันดี

ทั้งผิวหนังหลากสีของสัตว์ป่าตัวนั้น

ทั้งเวลาและฤดูกาลอันรื่นรมย์

ทว่าความหวังนั้นมิอาจขจัดความกลัว

เมื่อข้าได้เห็นรูปลักษณ์ของสิงโตตัวหนึ่ง

มันดูราวกับว่ากำลังมุ่งตรงมาทางข้า

ด้วยศีรษะที่เชิดขึ้นและความหิวโหยอันตะกละตะกลาม

จนดูราวกับว่าแม้แต่อากาศก็ยังขลาดกลัวมัน

และสุนัขป่าตัวหนึ่ง ซึ่งดูราวกับว่า

ความหิวโหยทั้งปวงได้ถาโถมใส่ร่างอันซูบผอมของมัน

และมันได้ทำให้ผู้คนมากมายต้องอยู่อย่างสิ้นหวัง!

มันนำความหดหู่มาสู่ข้าอย่างยิ่ง

ด้วยความตระหนกที่เกิดจากรูปลักษณ์ของมัน

จนข้าต้องละทิ้งความหวังที่จะปีนขึ้นสู่ยอดเขา

และเปรียบดังผู้ที่สะสมทรัพย์สมบัติด้วยความเต็มใจ

แต่เมื่อถึงเวลาที่ทำให้ต้องสูญสิ้นทุกสิ่ง

เขาย่อมร่ำไห้และโศกเศร้าในทุกห้วงคำนึง

สัตว์ร้ายผู้ไร้ความสงบตัวนั้นทำให้ข้าเป็นเช่นนั้น

มันค่อย ๆ รุกคืบเข้ามาหาข้า

จนผลักไสข้ากลับไปยังที่ซึ่งดวงตะวันเงียบงัน

ขณะที่ข้ากำลังถดถอยลงสู่ที่ลุ่ม

พลันปรากฏร่างหนึ่งขึ้นเบื้องหน้าข้า

ผู้ซึ่งดูราวกับเสียงแหบพร่าจากการนิ่งเงียบมาเนิ่นนาน

เมื่อข้าเห็นเขาในถิ่นทุรกันดารอันกว้างใหญ่

ข้าจึงร้องเรียกเขาว่า “โปรดเมตตาข้าด้วยเถิด”

“ไม่ว่าท่านจะเป็นใคร จะเป็นวิญญาณหรือมนุษย์ที่มีเลือดเนื้อ!”

เขาตอบข้าว่า “มิใช่คน ข้าเคยเป็นคนมาก่อน

บิดามารดาของข้าทั้งคู่มาจากลอมบาร์ดี

และเกิดในเมืองมันตัวา

ข้าเกิดในสมัย ‘ซับ ยูลิโอ’ แม้จะเป็นช่วงปลาย

และอาศัยอยู่ในโรมภายใต้การปกครองของออกุสตุสผู้ทรงธรรม

ในยุคสมัยแห่งทวยเทพจอมปลอมและมดเท็จ

ข้าเป็นกวี และข้าได้ขับขานถึงโอรสผู้เที่ยงธรรม

ของแอนคิซีส ผู้ลี้ภัยมาจากกรุงทรอย

หลังจากที่กรุงอิลิออนอันโอ่อ่าถูกเผาผลาญ

แต่เจ้าเล่า เหตุใดจึงหวนกลับไปสู่ความทุกข์ระทมเช่นนั้น?

เหตุใดจึงไม่ปีนขึ้นสู่ภูเขาแห่งความรื่นรมย์

ซึ่งเป็นต้นกำเนิดและบ่อเกิดแห่งความสุขทั้งปวง?”

“ท่านคือเวอร์จิลเลียสผู้นั้น และเป็นตาน้ำ

ที่แผ่กว้างเป็นสายธารแห่งวาทศิลป์ใช่หรือไม่?”

ข้าพเจ้าตอบท่านด้วยใบหน้าเอียงอาย

“โอ้ ผู้เป็นเกียรติและแสงสว่างแห่งกวีทั้งปวง

ขอให้ความเพียรศึกษาอันยาวนานและความรักอันยิ่งใหญ่

ที่ผลักดันให้ข้าพเจ้าค้นคว้าตำราของท่านจงสัมฤทธิ์ผล!

ท่านคืออาจารย์ และเป็นผู้สร้างสรรค์ของข้าพเจ้า

ท่านเพียงผู้เดียวคือผู้ที่ข้าพเจ้าได้รับ

ท่วงทำนองอันงดงามซึ่งนำเกียรติมาสู่ข้าพเจ้า

จงดูสัตว์ร้ายตัวนั้น ที่ทำให้ข้าพเจ้าต้องหันหลังกลับ

โปรดคุ้มครองข้าพเจ้าจากมันด้วยเถิด ท่านปราชญ์ผู้เลื่องชื่อ

เพราะมันทำให้เส้นเลือดและชีพจรของข้าพเจ้าสั่นสะท้าน”

“เจ้าจำเป็นต้องไปอีกทางหนึ่ง”

ท่านตอบกลับ เมื่อเห็นข้าพเจ้ากำลังร่ำไห้

“หากเจ้าปรารถนาจะหลีกหนีจากสถานที่ป่าเถื่อนแห่งนี้

เพราะสัตว์ร้ายตัวที่เจ้ากำลังร้องโหยหวนอยู่นี้

ไม่ยอมให้ผู้ใดผ่านทางของมันไปได้

แต่จะตามรังควานจนกว่าจะทำลายผู้นั้นให้ย่อยยับ

และมีสันดานที่ชั่วร้ายและไร้ความปรานี

จนไม่เคยอิ่มเอมในความหิวกระหายของมัน

และหลังจากกินแล้ว ก็ยิ่งหิวโหยยิ่งกว่าเดิม

สัตว์ร้ายตัวนี้สมสู่กับสัตว์อีกมากมาย

และจะยังมีเพิ่มขึ้นอีก จนกว่าสุนัขล่าเนื้อ

ผู้จะทำให้มันพินาศด้วยความเจ็บปวดจะมาถึง

เขาจะไม่เลี้ยงชีพด้วยผืนดินหรือทรัพย์สิน

แต่จะเลี้ยงด้วยปัญญา ความรัก และคุณธรรม

ระหว่างเฟลโตรกับเฟลโตร ชนชาติของเขาจะอุบัติขึ้น

เขาจะเป็นผู้กอบกู้ อิตาลีอันต่ำต้อยแห่งนั้น

ดินแดนที่ทำให้แม่นางคามิลลาต้องตาย

รวมถึงยูริอาลุส เทอร์นุส และนิซุส จากบาดแผลของตน

เขาจะไล่ล่ามันไปทุกเมือง

จนกว่าจะขับไล่มันกลับคืนสู่ขุมนรก

ที่ซึ่งความริษยาได้ปล่อยมันออกมาเป็นครั้งแรก

ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงคิดและตัดสินว่าจะเป็นการดีที่สุดสำหรับเจ้า

หากเจ้าจะตามข้าพเจ้าไป และข้าพเจ้าจะเป็นผู้นำทางให้

นำเจ้าผ่านสถานที่ชั่วนิรันดร์แห่งนี้

ที่ซึ่งเจ้าจะได้ยินเสียงคร่ำครวญอันสิ้นหวัง

จะได้เห็นวิญญาณโบราณผู้โศกเศร้าเสียใจ

ผู้ซึ่งต่างร้องเรียกหาความตายครั้งที่สอง

และเจ้าจะได้เห็นเหล่าผู้ที่พึงพอใจ

ท่ามกลางกองเพลิง เพราะพวกเขามีความหวังว่าจะได้ไปสู่

ชนผู้ได้รับพร ไม่ว่าเมื่อใดก็ตาม

ซึ่งหากเจ้าปรารถนาจะขึ้นไปสู่ที่นั่น

จะมีดวงวิญญาณหนึ่งที่คู่ควรยิ่งกว่าข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าจะฝากเจ้าไว้กับนางเมื่อถึงคราวที่ข้าพเจ้าต้องจากไป

เพราะองค์จักรพรรดิผู้ทรงครองเบื้องบน

เนื่องด้วยข้าพเจ้าได้ขัดขืนต่อกฎของพระองค์

จึงทรงกำหนดมิให้ผู้ใดเข้าสู่เมืองของพระองค์ผ่านทางข้าพเจ้า

พระองค์ทรงปกครองทุกแห่งหน และทรงครองราชย์ ณ ที่นั่น

ที่นั่นคือเมืองและพระบัลลังก์อันสูงส่งของพระองค์

โอ้ ช่างเป็นสุขยิ่งนัก ผู้ที่พระองค์ทรงเลือกสรร!”

และข้าพเจ้าจึงกล่าวกับท่านว่า “ท่านกวี ข้าพเจ้าวิงวอนท่าน

ในนามของพระเจ้าองค์เดียวกันที่ท่านไม่เคยรู้จัก

เพื่อที่ข้าพเจ้าจะได้พ้นจากความทุกข์นี้และสิ่งที่เลวร้ายกว่า

โปรดนำทางข้าพเจ้าไปยังสถานที่ที่ท่านกล่าวถึง

เพื่อให้ข้าพเจ้าได้เห็นประตูแห่งนักบุญปีเตอร์

และเหล่าผู้ที่ท่านว่าโศกเศร้าเสียใจเหล่านั้น”

จากนั้นท่านก็เคลื่อนไป และข้าพเจ้าก็ติดตามท่านไป