ตอนที่ 1

บทเพลงแห่งราเฮโร (Ballads)
โดย โรเบิร์ต หลุยส์ สตีเวนสัน
พิมพ์ครั้งที่สอง

สารบัญ
บทเพลงแห่งราเฮโร: ตำนานแห่งตาฮิติ
– คำอุทิศถึง โอริ อา โอริ
– 1. การสังหารทามาเทอา
– 2. การล้างแค้นให้ทามาเทอา
– 3. ราเฮโร
– หมายเหตุประกอบบทเพลงแห่งราเฮโร

งานเลี้ยงแห่งความอดอยาก: วิถีชาวมาร์เคซัส
– 1. การเฝ้ายามของนักบวช
– 2. คู่รัก
– 3. งานเลี้ยง
– 4. การบุกปล้น
– หมายเหตุประกอบงานเลี้ยงแห่งความอดอยาก

ทิคอนเดอโรกา: ตำนานแห่งเวสต์ไฮแลนด์ส
– ทิคอนเดอโรกา
– 1. การเอ่ยชื่อ
– 2. การตามหาชื่อ
– 3. สถานที่แห่งชื่อ
– หมายเหตุประกอบทิคอนเดอโรกา

เหล้าเฮเทอร์เอล: ตำนานแห่งแกลโลเวย์
– เหล้าเฮเทอร์เอล
– หมายเหตุประกอบเหล้าเฮเทอร์เอล

คริสต์มาสกลางทะเล

—

บทเพลงแห่งราเฮโร
ตำนานแห่งตาฮิติ

ถึง โอริ อา โอริ

โอริ พี่ชายผู้ร่วมวิถีชาวเกาะและเพื่อนแท้ของข้าไม่ว่าจะเรียกขานด้วยภาษาใด เรื่องราวของบ้านเกิดและเผ่าพันธุ์ของเจ้านี้ ข้าได้เรียบเรียงเป็นภาษาอังกฤษในขณะที่ได้เป็นแขกผู้ได้รับเกียรติอย่างสูงในบ้านที่เจ้ารัก เมื่อเขียนเสร็จแล้วข้าขอมอบมันให้แก่เจ้า และขอลงชื่อในงานชิ้นนี้ด้วยชื่อที่เจ้าตั้งให้ข้า

เทรีอิเทรา

1. การสังหารทามาเทอา

เรื่องนี้เกิดขึ้นในสมัยโบราณตามคำบอกเล่าของชาวไทอาราปู มีชายหนุ่มคนหนึ่งออกไปหาปลาและโชคเข้าข้างเขาอย่างมาก ชายคนนี้ชื่อว่า ทามาเทอา เขาเป็นคนซื่อจนเซ่อ จิตใจดี หน้าตาหมดจด ร่างกายคล่องแคล่ว แต่ไม่ค่อยสู้ดีนักในเรื่องสติปัญญา เขาอยู่ในโอวาทของแม่ผู้รักและตามใจเขาจนเกินพอดี แม่ของเขาใช้ชีวิตโดยยึดลูกชายเป็นศูนย์กลางของโลก

วันหนึ่ง ทามาเทอาผู้รูปงามกลับจากการหาปลาเพียงลำพัง ขณะที่เขากำลังนำเรือเข้าฝั่ง ผู้เป็นแม่ก็ยืนรอรับอยู่ด้วยรอยยิ้ม

"ขอให้เจ้าอายุยืนยาวนะลูก!" เธอเอ่ย "วันนี้เจ้าหาปลาได้สมใจนึกจริงๆ มาเถอะ เรามาเลือกปลาตัวที่สวยที่สุดเพื่อนำไปถวายกษัตริย์กัน เพราะตอนนี้ในวังเต็มไปด้วยความหวาดระแวง และผู้คนในดินแดนก็เริ่มมีความขุ่นเคือง ใครที่ขี้เกียจหรือตระหนี่จะถูกจับตามอง ทุกชั่วโมง ทุกระยะทาง รวมถึงเครื่องบรรณาการจะถูกนับและชั่งน้ำหนักอย่างละเอียด ใครที่ส่งไม่ครบหรือส่งล่าช้าจะต้องพบกับความหายนะ!"

คำเตือนของแม่นั้นมีเหตุผล เพราะในขณะนั้น ราเฮโร กำลังเคลื่อนไหวอย่างลับๆ เพื่อบ่อนทำลายอำนาจของกษัตริย์ สัญญาณแห่งความวุ่นวายเริ่มปรากฏให้เห็นชัดขึ้นเรื่อยๆ ผู้คนเริ่มละเลยการเชื่อฟังและส่งบรรณาการด้วยความไม่เต็มใจ จนกระทั่งครั้งล่าสุดที่เรือนำเครื่องสังเวยไปยังวิหารแห่งโอโร เมื่อนักบวชเปิดตะกร้าออกและเห็นใบหน้าของผู้ตาย ทุกคนต่างสั่นสะท้านด้วยความหวาดกลัว เพราะสิ่งที่อยู่ในนั้นคือร่างไร้วิญญาณของ ไอตอ (aito) ผู้สูงศักดิ์แห่งราชวงศ์

เมื่อแม่พูดจบเธอก็รีบสานตะกร้าอย่างประณีตและเลือกปลาตัวที่ดีที่สุดจากเรือ ทามาเทอาผู้ว่าง่ายแบกตะกร้านั้นขึ้นบ่าแล้วออกเดินทางพลางร้องเพลงอย่างมีความสุข เขาเลือกเดินเลาะไปตามชายฝั่งที่คลื่นลมแรง ที่ซึ่งแนวปะการังปะทะกับเกลียวคลื่นและลมสินค้าพัดกระหน่ำ ทางซ้ายมือของเขาคือคลื่นยักษ์ที่ซัดเข้าหาฝั่งจนดูเหมือนกลุ่มควันในสมรภูมิ ส่วนทางขวาเป็นภูเขาสูงชันที่ดูราวกับป้อมปราการ

ทุกแหลม ทุกหมู่บ้าน ทุกสายน้ำ และทุกขุนเขาในดินแดนแห่งนี้มีชื่อเรียกที่ผู้คนจดจำและรักใคร่ และทุกชื่อล้วนมีบทเพลงสรรเสริญคู่กัน เป็นเพลงโบราณที่ผู้เฒ่าผู้แก่ถ่ายทอดให้คนรุ่นหลัง ซึ่งในคืนวันเพ็ญ เด็กหนุ่มสาวที่สวมพวงมาลัยดอกไม้จะมาร้องเพลงเหล่านี้ร่วมกันอย่างพร้อมเพรียง

ทามาเทอาเดินทอดน่องไปเรื่อยๆ เขาร้องเพลงเสียงดังราวกับนกและผิวปากเสียงกังวานเหมือนขลุ่ย เขาปล่อยให้ผิวไหม้แดด พักผ่อนในร่มไม้ที่เย็นสบาย และลุยน้ำในลำธารที่เย็นจัดจนถึงหัวเข่า ในหัวที่ว่างเปล่าของเขามีแต่เรื่องราวความกล้าหาญของเหล่านักรบและบทเพลงของวีรบุรุษผู้ชาญฉลาดในตำนานวนเวียนอยู่ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

จนกระทั่งเขามาถึงสถานที่ที่ชาวไทอาราปูให้ความเคารพสูงสุด เป็นจุดที่หุบเขาอันเงียบสงบเปิดออกสู่ชายฝั่งที่อึกทึกด้วยเสียงคลื่น โดยมีแม่น้ำสายหนึ่งไหลผ่าน ที่นี่เคยเป็นที่พำนักของ ไพ ในสมัยที่ ฮอนอูรา ยังเป็นหนุ่มและถูกพ่อแม่ขับไล่ให้ไปตาย เขาใช้ชีวิตเยี่ยงสัตว์ป่า ไร้ซึ่งแสงไฟและที่พักพิง ร่างกายเปียกปอนด้วยฝนจากลมสินค้าและเส้นผมพันกันยุ่งเหยิงด้วยโคลนตม แต่ด้วยพละกำลังมหาศาล เขาสามารถโน้มกิ่งไม้ลงมาถึงเท้า และด้วยความหิวโหยที่รุนแรง เขาจึงเด็ดผลไม้จนเกลี้ยงต้น และที่นั่นเอง อะฮูปู หญิงผู้ขับขานบทเพลง มักจะเดินอยู่บนยอดเขาพลางเฝ้ามองหมู่เมฆเพื่อทำนายลางร้ายที่กำลังจะมาถึง

ราเฮโร คือทายาทของผู้คนเหล่านี้ เขาเกิดมาในตระกูลที่สูงส่ง ได้รับสืบทอดทั้งความฉลาดแกมโกงและรูปลักษณ์ที่งดงาม ในวัยหนุ่ม ราเฮโรในฐานะไอตอได้เดินทางไปทั่วดินแดน ใช้คำพูดหว่านล้อมให้เหล่าหญิงสาวหลงใหล และใช้กำลังสยบผู้ชายด้วยกัน เขาโด่งดังมากในวัยเยาว์ แต่เมื่อเข้าสู่ช่วงกลางคน เขากลับเลือกที่จะปลีกตัวออกมาและแต่งเพลงเพื่อบอกลาชื่อเสียงและการต่อสู้

บ้านของข้า บ้านที่ตั้งอยู่ริมทะเล
บ้านที่บรรพบุรุษรัก และข้ารักยิ่งกว่าใคร
หุบเขาของฮอนอูราผู้แข็งแกร่ง หุบเหวลึกแห่งไพ
ข้าได้ยินเสียงลมสินค้าคร่ำครวญบนยอดไม้ที่คุ้นเคยอีกครั้ง

บ้านของข้า กำแพงบ้านที่เสียงคลื่นซัดสาด
ในบรรดาทุกเสียงบนโลก เสียงนี้ไพเราะที่สุดสำหรับข้า
ข้าเคยได้ยินเสียงสรรเสริญจากผู้คน เคยเห็นมันรุ่งโรจน์และดับสูญ
แต่ตอนนี้ เสียงลมสินค้าที่พัดผ่านบ้านข้านั้นหวานล้ำกว่าสิ่งใด

นั่นคือถ้อยคำในบทเพลง แต่ในใจของเขากลับคิดอีกอย่าง ความปรารถนาในอำนาจที่ซ่อนอยู่ทำให้เขาไม่อาจสงบใจได้แม้จะปลีกตัวมาอยู่ลำพัง ราเฮโรเป็นคนขี้เกียจและเจ้าเล่ห์ เขาชอบนอนตากแดด รักการพูดคุยสัพเพเหระ และชอบคำพูดตลกขบขันที่แฝงความจริง เขาปล่อยให้หลังคาบ้านผุพัง โต๊ะอาหารว่างเปล่า ปล่อยให้ปลาว่ายน้ำอย่างสบายใจในทะเล โดยเขาจะจับเพียงปลาที่หาได้ง่ายๆ ใกล้ตัวเท่านั้น

เขานั่งหัวเราะอยู่ในบ้าน แต่ในใจกลับชิงชังกษัตริย์ และมักจะเอ่ยคำถากถางอย่างลับๆ ความคิดกบฏเริ่มแพร่กระจายออกจากประตูบ้านของเขา เขารอคอยวันที่ผู้คนจะมารวมตัวกัน วันที่เสียงกลองศึกดังขึ้น วันที่จะมีการลงมติขับไล่กษัตริย์ผู้โชคร้ายออกไป เพื่อที่ราเฮโร ผู้ร่าเริงและเกียจคร้านคนนี้จะได้ขึ้นครองอำนาจแทน

ขณะนั้นเอง ทามาเทอาก็เดินทางมาถึงและเห็นบ้านที่ตั้งอยู่ริมลำธาร ราเฮโรกำลังเตรียมเตาสำหรับปรุงอาหาร เขาเปลือยกายท่อนล่าง แต่ร่างกายส่วนอื่นถูกปกปิดด้วยรอยสักที่วิจิตรบรรจง แสงแดดและร่มเงาของต้นปาล์มทอดผ่านแผ่นหลังที่เต็มไปด้วยกล้ามเนื้อ

ราเฮโรเงยหน้าขึ้นทันทีที่ได้ยินเสียงฝีเท้า น้ำลายสอในปากด้วยความอยากอาหาร เพราะเขาสังเกตเห็นตะกร้าที่ถูกปิดมิดชิดเพื่อกันแมลงและแสงแดด เขาจึงรีบกลบไฟในเตา ทั้งที่อาหารในบ้านของเขานั้นสุกพร้อมทานแล้ว

เขาก้าวออกไปคว้ามือชายหนุ่มไว้เพื่อรั้งตัว และเริ่มโอ้อวดถึงความอร่อยของอาหารและวิถีโบราณของดินแดนแห่งนี้

"บรรพบุรุษของพวกเราในไทอาราปู ผู้สร้างเผ่าพันธุ์นี้ขึ้นมา กินอาหารด้วยความหิวกระหายโดยไม่สนเวลาหรือสถานที่ ไม่ว่าจะบนเรือขณะพาย หรือระหว่างเดินเท้า แม้แต่ตอนกลางคืน หากฝันว่าหิว ก็จะลุกขึ้นมาคุ้ยหาของกินในบ้านทันที วัยรุ่นอย่างเจ้าก็ควรดำเนินตามรอยบรรพบุรุษบ้าง และดูสิ จังหวะนี้ช่างประจวบเหมาะเหลือเกิน เพราะข้ากำลังเตรียมไฟสำหรับทำอาหารพอดี"

"ข้าเห็นไฟสำหรับปรุงอาหาร แต่ไม่เห็นว่ามีเนื้ออะไรให้ปรุงเลย" ทามาเทอาตอบ

"โธ่!" ราเฮโรอุทาน "ในลำธารนี้และในทะเลที่คลื่นซัดสาด ปลาชุกชุมยิ่งกว่าแมลงวันเสียอีก พวกมันหิวโหยและตัวโตเหมือนหมู กุ้งมังกรเต็มลำน้ำ ปลาทะเลเต็มท้องน้ำไปหมด"

"อาจจะเป็นอย่างนั้น" อีกฝ่ายตอบ "แต่มันก็ไม่มีประโยชน์อะไรกับข้า ข้าอยากกินนะ แต่เสียดายที่ข้ามีธุระสำคัญต้องรีบไป เพราะข้าต้องนำปลาที่เป็นบรรณาการไปถวายกษัตริย์ผู้ขี้ระแวง"